Подпишитесь на наш канал в Telegram

Հայաստանում «Իսկանդեր»-ի հայտնվելը զրոյացրել է Ադրբեջանի ձեռք բերած հրթիռային կայանների հզորությունը. Կոնովալով

Voskanapat.info-ի հարցերին պատասխանում է ռազմական փորձագետ, Ռուսաստանի Ռազմավարական կոնյունկտուրայի կենտրոնի տնօրեն Իվան Կոնովալովը:

-Իվան Պավլովիչ, այն պահից սկսած, ինչ «Իսկանդեր» տակտիկա-հրթիռային համալիրը հայտնվել է Հայաստանում, ադրբեջանցիները քունն ու հանգիստը կորցրել են, իսկ «Իսկանդեր»-ի հետ վիրտուալ պայքարը դարձել է կպչուն գաղափար: Վերջերս Ադրբեջանի հանրապետության պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովը հայտարարել է, որ «Ադրբեջանն ունի հակազդեցության համակարգ, մենք կարող ենք խփել այդ հրթիռները: Մենք նույնպես ունենք հրթիռներ, որոնց թիվը 50 անգամ գերազանցում է Հայաստանի ունեցածին»: Դա, ամեն դեպքում, լո՞ւրջ է, թե՞ սովորական «բլեֆ» է:

-Միանշանակ, դա աշխարհում գոյություն ունեցող լավագույն օպերատիվ-տակտիկական հրթիռային համակարգերից մեկն է: Պատահական չէ, որ Կալինինգրադի տակ ռուսական «Իսկանդեր-Մ» հրթիռների տեղակայումը նման անհանգստություն էր առաջացրել նաև ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներում: Ես չեմ հասկանում հայկական կողմի անհանգստությունը: Ինչո՞վ են պատրաստվում ադրբեջանցիները որսալ այդ հրթիռները, «երկաթե գմբեթո՞վ»: Այո, դա հակահրթիռային պաշտպանության լավ տակտիկական համակարգ է, որը նախատեսված է 4-70 կմ հեռավորության վրա թռչող չկառավարվող տակտիկական հրթիռներից պաշտպանվելու համար և պատրաստված է առանց ԱՄՆ-ի օգնության, հենց հրեաների կողմից: Բայց ինչպես գիտեք, «Երկաթե գմբեթը» չի որսում անգամ տնայնագործ ձևով պատրաստված բոլոր «Կասսամ» հրթիռները, որոնք արձակում է «Համասը»` Գազայի հատվածից, կամ էլ` «Հեզբոլլահը»` Լիբանանի տարածքից:

Մյուս կողմից` գեներալ Զաքիր Հասանովի հայտարարությունը տեղեկատվական պատեազմի մաս է կազմում, որն անդադար մղում են երկու կողմերն էլ: Ադրբեջանի ռազմա-քաղաքական ղեկավարությունն ինչպե՞ս պատասխանի Հայաստանում «Իսկանդեր» հայտնվելուն. բառերո՞վ, թե՞ ֆիզիկապես: Ահա և բառացի պատասխանը. հայտարարություն` հանուն հայտարարության:

Իսկ ահա ասվածը որպես հզոր գաղափար ընդունելը, շատ ավելի բարդ է: Հակամարտության լուրջ էսկալացիայի դեպքում միայն Հայաստանը գործի կդնի «Իսկանդերը»: Ես չեմ կարծում, թե Ադրբեջանը պատրաստ է գնալու նման էսկալացիայի: Պետք է հաշվի առնել նաև «Իսկանդեր»-ների մատակարարման բարոյական գործոնը: Նախ` Հայաստանն արդեն գիտի, որ ունի նման հզոր զենք, իսկ երկրորդ`Ռուսաստանն, իհարկե վատ դրության մեջ է` կապված Ադրբեջանին սպառազինություն մատակարարելու հետ, բայց Ռուսաստանն էլ այդ քայլով հաստատեց, որ Հայաստանին համարում է իր ռազմավարական դաշնակիցը: Ի՞նչ է նշանակում ռազմավարական միություն: Դա համատեղ ռազմական պլանավորում է, շատ սերտ ռազմական համագործակցություն: Ադրբեջանն այդ առումով տնտեսական գործընկեր է, որին մենք ուղղակի զենք ենք մատակարարում: Իսկ երկրները, որոնց մենք զենք ենք մատակարարում, 60-ից ավել է: Այո, Ադրբեջանն առաջին տասնյակում է, հետո ի՞նչ: Ռուսաստանը, բնականաբար, չի ուզում կորցնել ո´չ ռազմավարական դաշնակցին, ո´չ կարևորագույն տնտեսական գործընկերոջը: Հայաստանում ռուսական «Իսկանդեր»-ների հայտնվելը զրոյացրել է ավելի վաղ Ադրբեջանի ձեռք բերած ռուսական հրթիռներին:

-Վերջին ժամանակներս Ադրբեջանի ռազմա-քաղաքական ղեկավարությունը սպառնում է օգտագործել Նախիջևանում գտնվող իր զինանոցը` շեշտը դնելով ինքնավարությանը` Երևանի մոտ լինելու վրա:

-Նախիջևանի տարածքը չի օգտագործվել անգամ ղարաբաղյան պատերազմի տարիներին: Այսօր առավել դժվար կլինի դա անելը: Ադրբեջանի համար դա այդ ուղղությամբ շատ արագ պարտություն է նշանակում: Այդտեղ լանդշաֆտը հարթավայրային է, և ադրբեջանական բանակի համար շատ ավելի դժվար կլինի դիմակայել հայկական կողմի հարվածներին: Ով համարձակվում է նման հայտարարություններ անել, նա ոչինչ չի հասկանում ռազմական գործից և գլուխ չի հանում ռազմական մարտավարությունից ու ռազմավարությունից: Եվ երկրորդը, որ պետք է ասել, ահա` ասում են` հերյուրանք է:

Ապրիլյան պատերազմը երկու կողմերին կանգնեցրել է լուրջ հակամարտության եզրին, բայց դրանից Ադրբեջանը բացարձակապես ոչինչ չի շահել: Դիմակայության ինտենսիվությունը չի նվազում նաև այսօր` մի պարզ պատճառով. դա իրավիճակը բորբոքելու ռազմավարության մի մասն է, միջազգային հանրությանը խնդրի մասին հիշեցնելու միջոց և ԱՄՆ-ից, եվրոպական երկրներից ու Թուրքիայից միջամտության սպասում: Նշենք, որ այդ ռազմավարությունը երբեք չի աշխատել, որովհետև, պայմանավորված մի շարք պատճառներով, նման քաղաքականությամբ հաջողության հասնելն իրատեսական չէ, իսկ սադրիչ գործողություններ ձեռնարկելով` ընդհանրապես: Անգամ ոչ վաղեմի հակամարտությունը, որի ժամանակ խաղաղ բնակիչներ են զոհվել, միջազգային հանրության կողմից լուրջ արձագանքի չի արժանացել: Անգամ Թուրքիան, խոշոր հաշվով, չի միջամտել: Բաքվում միշտ հայտարարել են, որ մեկ ռազմական գործողությամբ կգրավեն Լեռնային ղարաբաղը, բայց ապրիլյան իրադարձությունները ցույց են տվել, որ անգամ ձեռք բերված հսկայական քանակությամբ ժամանակակից սպառազինությունը չի կարող ապահովել նրանց հաղթանակը: Ամեն դեպքում, շատ հավանական է, որ Ադրբեջանը հասկացել է, որ չի կարող լրիվությամբ զավթել Լեռնային Ղարաբաղը և հիմա ստիպված է փոխել հիմունքները:

Բաքուն զրկվել է Թուրքիայի աջակցությունից, որը 2016թ. ապրիլին կարևոր դեր է խաղացել ռազմական գործողությունների սկսման գործում: Բացի Թուրքիայից, չկա այլ երկիր, որը կպաշտպանի Ադրբեջանի ռազմատենչ քաղաքականությունը, դրա համար էլ նահանջ է նկատվում նախկին դիրքերից: Բոլորը հիանալի գիտեն, որ Հայաստանի և ԼՂՀ բանակները հետխորհրդային տարածքում լավագույններից են: Նրանք լավ են պատրաստված` մոտիվացված մարտիկներով և ղեկավարման կուռ համակարգով: Հայկական բանակը խորհային բանակի լավագույն ավանդույթների կրողն է: Ես տեսել եմ, թե ինչպես է հայկական նորաստեղծ բանակին մանրակրկտորեն փոխանցվել խորհրդայինի ողջ փորձը: Ադրբեջանական բանակը, բնականաբար, չի կարող լինել խորհրդային բանակի`հաղթող բանակի ժառանգորդը, որովհետև այնտեղ օգտագործվում է տարբեր երկրների փորձը. ամերիկյան, հրեական, թուրքական: Բայց արդյունքում նրանք չկարողացան կառուցել ճիշտ բանակային կառույց: Խիստ խայտաբղետ է տարբեր բանակների ռազմական հիմունքների ներկապնակը, որոնք կոչված են լուծելու ոչ համարժեք առաջադրանքներ:

Եփրեմ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
9.05.2020 Մեր արածների և անելիքների մասին 10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան