Подпишитесь на наш канал в Telegram

Ինչո՞ւ է թուրքական հացից արյան հոտ գալիս

Սովորաբար մարդը, մոտենալով այլ մշակույթի, սկզբում նրա մեջ միայն լավն է փնտրում: Էկզոտիկան ոչ միայն աչք է շոյում, այլև` աշխարհայեցողություն:

Անգամ տեղաբնիկների այն ագրեսիվ հարձակումները, որոնք ամեն դեպքում ժամանակի ընթացքում երևան են գալիս, կարդարացնեք, քանի դեռ տեսնում եք ոչ թե ժողովրդին, այլ` ուղղակի նրա ներկայացուցչին:

Դու տեսնում ես, թե ինչպես է վաճառողը առավոտից լվանում իր խանութի ապակիները, սուրճ խմում ընկերուհու հետ` Կըզըլում:

Ինչպես է ծեր կինը խիջաբով կերակրում կատվին և, տոպրակի մեջ թողնելով մի կտոր հաց, կախում այն պարսպից:

Ինչպես է պահակը թանգարանում, որտեղ հետո սպանում են Ռուսաստանի դեսպանին, անձամբ առաջարկում լուսանկարել ձեր խմբին:

Ինչպես է թուրքը` երեխաների հետ, Ֆրանկֆուրտից թռչում Մայն` տուն, և ինը տարեկան աղջկա հետ խոսում անգլերեն:

Ինչպես է ամտոբուսում կողքիդ նստած տղամարդը, որտեղ քեզ թողնում են անվճար նստել, որովհետև Թուրքիայում տոմսերը միայն փողոցում են վաճառվում են, հարցնում` անգլերեն ինչպե՞ս կլինի այդ բառը: Պատմում է, որ աղջիկն Ավստրալիայում է, ինքը թոշակի է գնացել, նախկինում ինժեներ է եղել, և ահա հիմա, որպեսզի չկարոտի, լեզուն է սովորում, որ այցելի աղջկան:

Միջազգային նավթային խորհրդաժողովում հանդիպում ես ավագ գործընկերոջդ, և նա քեզ ուղեկցում է իր սիրելի սրճարանը և իր հաշվին հյուրասիրում մանտով. Թուրքիայում դրանք շատ փոքր են` երեք անգամ փոքր մեր պելմենիից: Իսկ հետո, նախքան խորհրդակցությունն ուղեկցում իր վարսավիրի մոտ և կրկին վճարում քո հաշիվը…

Քո մարտյան Ստամբուլն ամայի էր. առավոտյան ժամը վեցն է: Կես ժամից դու կտեսնես` ինչպես են մթության մեջ այրվում-վերջանում լապտերները` լուսավորելով Երկնագույն մզկիթը: Մի պահ հետո նրանք հանգչում են, և օտար սրբավայրի փորագրված կմախքը կանգնում է բացվող ծիածանագույն, թաց առավոտվա ֆոնին:

Վաղ Կըզըլի մաքուր և ուրախ փողոցներ, ավտոբուսների համարներ, թարմ հացի բույր: Հետո ցերեկը տեսնում ես, թե ինչպես է երիտասարդությունը կարմիր դրոշներով ցույց անում` ընդդեմ Սիրիա ներխուժման: Սիրտդ նորից ուրախանում է. թվում է, թե այդ ամենը դեռ կարելի է կանխել:

Ինչպե՞ս այդ ամենի մեջ զգալ միլիոնավոր մահերի արյան հոտը: Ոչ միայն ողբերգությունների, այլև բավականության զգացումի՝ այն իրողությունից, որ դրանք իրագործվում են քո սվինով, քո ձեռքով, որը նստեցնում է զոհին եռացող յուղով կաթսայի մեջ։

Դու դեռ երկար փորձում ես արդարացնել մարդկային զանգվածների, քոչվորականների, կռվողների շարժը միայն նրանով, որ հողն Աստծունն է: Սիրո և հացի բույրն ավելի ուժեղ է, քան արյան հոտը, մայրական կաթն ու հայրական օջախը:

Բայց մի անգամ դու վերադառնում ես քո տուն և տեսնում այդ երկիրը ուրիշի հիշողության հայելու մեջ: Քոնը դեռ դիմադրում է և չի ուզում տեսնել այն, որն այդ երկրում, որը դու քիչ էր մնացել սիրեիր, փոխվում են միայն վերին շերտերը` հողի և մարդու, ով ապրում է նրա վրա: Թիֆլիսահայերն ինձ ասել են, որ ադրբեջանցիներից լավ հարևաններ չկան: Առաջինը նա կհասնի քեզ օգնության: Մինչ այդ, դեռ նա և նման բարեսիրտ մարդկանց ևս մի զույգ խումբ չի ձևավորի: Թարմ հացը, որը նա տվել է քեզ, կարծրանում և քար է դառնում:

Հետո նա վշտանում է, թափահարում կացինը, Խոջալուի ողբերգության մասին գրում քո զրուցարանում` «այլ» թղթապանակի մեջ: Նորմալ մարդկային կյանքով, ինտելեկտուալ և լուսավոր դեմքի արտահայտությամբ իր առավելությունն ու իրավացիությունն ապացուցելու փոխարեն, նա, չգիտես ինչու, գրում է գենդերային նախանշանների մասին: Ինչո՞ւ և ինչպե՞ս են այդ բառերը մոնտաժվում, երբ խոսքը մեսխեթցի երեխաներին է վերաբերվում, որոնք մի քանի անգամ նրա նմանների պատճառով են զոհվել:

Եվ քարտեզի վրա դու արդեն տեսնում ես ոչ թե այն քաղաքները, որտեղ նախկիում անապատ էր, որտեղ գրեթե յուրաքանչյուր ծառ նման էր մարդու, որտեղ տապակած շագանակի բույրն ու Էթիմեսգութ շրջանն էր, որտեղ, այո, յուրաքանչյուր վարսավիրանոցում կախված էր Աթաթուրքի նկարը: Բայց ի՞նչ տարբերություն, եթե շուկայում քո հետևից, ձուն ձեռքին, վազում էր վաճառողը, որպեսզի թղթի մեջ սիրալիր փաթաթի քո ապրանքը… Դու տեսնում և լսում ես միայն արյուն… Եվս մի փոքր, և այն կներծծվի նաև այն հացի մեջ, որը դու այստեղ կերել ես…

Վալերիա ՕԼՅՈՒՆԻՆԱ

 

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
9.05.2020 Մեր արածների և անելիքների մասին 10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան