Հայկական տեղեկատվադաշտի վրա գրոհի նոր տեսակի մասին, կամ Ինչու է ինչ-որ մեկին ձեռնտու ոչխար լինելը

Արդեն Facebook սոցիալական կայքի գրեթե բոլոր հայ օգտատերերի համար ակնհայտ է դարձել, որ ակտիվ հայ բլոգերների էջերի վրա բավական լուրջ գրոհ է ընթանում։ Դատելով ցանցում առկա հաղորդագրություններից՝ թիրախում հիմնականում քաղաքական ուղղվածության ռուսալեզու կամ անգլալեզու բլոգներ վարող ակտիվ օգտատերերն են։ Այսինքն՝ նրանք, ովքեր հնարավորություն ունեն, բացահայտելով թշնամու ապատեղեկատվական հոսքերը, ճիշտ ինֆորմացիա տալու Հայաստանի սահմաններից և հայկական տեղեկատվական դաշտից դուրս։

Իմ ֆեյսբուքյան գրեթե բոլոր ընկերներն արգելափակվման միջով անցել են։ Իսկ ձեր խոնարհ ծառան զրկվել է ոչ միայն իր հիմնական, այլև պահուստային էջերից մեկից։ Եվս մեկ պահուստային էջ այս պահին հերթական անգամ արգելափակվեց։ Հիմնական պրոֆիլիս արգելափակման համար, իրոք, ափսոսում եմ, քանի որ այն շատերին էր հայտնի. այնտեղ մեծ թվով հետևորդներ և բավականին հետաքրքիր ֆոտոալբոմներ ունեի, որոշ լուսանկարներ հազվագյուտ էին և, հնարավոր է, հիմա անվերադարձ կորել են, քանի որ Facebook –ի անգլախոս ադմինիստրացիային գրածս մինչև հիմա ոչ մի արդյունք չի տվել։ Հայ օգտատերերի մեծ մասն արգելափակվում է «азербайджанец» ազգանվանումը կրճատ՝ առաջին չորս տառով գրելու համար, ինչը և´ արտասանելիս, և´ գրելիս հարմար է։ Ավելին, հատուկ մեթոդով փորփրում և խռովության առարկա են դարձնում երկու, երեք և անգամ հինգ տարվա վաղեմության կարգախոսները։ Բայց, չնայած այս «բացահայտումից» հետո ցանցի հայ օգտատերերի շրջանում որոշակի հանգստություն է տիրում (իբր, մի գրի այդ բառը չորս տառով և ամեն ինչ նորմալ կլինի), իմ անձնական փորձն ասում է, որ ամեն ինչ այդքան էլ պարզ ու հասարակ չէ։

Իմ էջն առաջին անգամ ու բավականին անսպասելի արգելափակեցին 2016թ. Ապրիլյան պատերազմի ամենաթեժ պահին, երբ ադրբեջանական ագրեսիան, բացի անմիջապես մարտի դաշտից, ակտիվ կերպով տարվում էր նաև տեղեկատվական դաշտում, և հայկական տեղեկատվական դաշտի հատուկ ջոկատայինները ստիպված էին օր ու գիշեր աշխատել՝ նրան դիմակայելու համար։ Բարեբախտաբար, այն ժամանակ ինձ օգնության հասավ պահուստային էջս։ Հետո, բացի չորս տառից բաղկացած վերոհիշյալ ազգանվանումից (որն, ի դեպ, այդ իսկ պատճառով վաղուց չեմ օգտագործում) պրոֆիլս քանի անգամ արգելափակեցին ավելի աննշան պատճառներով։ Օրինակ՝ ոչնչացված թուրք և ադրբեջանցի ահաբեկիչների լուսանկարները տեղադրելու, ան-Նուսրի առաջնորդի հետ հարցազրույցը թարգմանելու համար, որը համացանցում բոլորին հասանելի կերպով դրել էր Al-Jazeera գործակալությունը (որն, ի դեպ, Facebook-ում մի քանի էջեր ունի՝ տարբեր լեզուներով), և անգամ Սիրիայի հյուսիսի վրա թուրքական հարձակման քարտեզը հրապարակելու համար…

Անարդար կլիներ չշեշտել նաև այն, որ արգելափակումների որոշ մասը պայմանավորված էր ազատական ուղղվածության մեր իսկ՝ հայ օգտատերերի բողոքներով։ Ավելի ճիշտ, կեղծ ազատական, քանի որ քաղաքական ընդդիմադիրների բերանները փակելն, ամեն դեպքում, որոշ չափով հակասում է հիշյալ կոնտինգենտի կողմից հռչակված արժեքներին։

Սկզբնական շրջանում ես դեռ միամտորեն փորձում էի կայքի պատասխանատուներից արգելափակումների պատճառն իմանալ, բայց քանիցս համոզվելով, որ ոչ մի օգուտ չեն տալիս ջանքերս, ուղղակի համակերպվեցի դրանց հետ՝ որպես անխուսափելի չարիք։

Ինչ վերաբերում է ՖԲ-ճնշումների ներկայիս ալիքին, ապա, կարծես թե, ադրբեջանական վիրտուալ «մտքին» հաջողվել է իրականացնել հերթական կեղտոտ, հավասարը չունեցող գործողությունը՝ սեփական ազգի անվանումը ներկայացնել որպես վիրավորանք։ Իսկապես, դա աշխարհում եզակի երևույթ է։ Դա կրկնակի զվարճալի, անգամ՝ ինչ-որ տեղ ստորացուցիչ է, քանի որ Азер անունը, ամեն դեպքում, բավականին տարածված է հարևան պետությունում։ Այդ անունն են կրում միլի մեջլիսի պատգամավորները, քաղաքագետները, ժողովրդական արտիստները, հաղորդավարները և այլն, և այլն։

Արդյունքում ներկայումս այնպիսի պարադոքսալ իրավիճակ է ստեղծվել, որ, ասենք, եթե Ազեր Մամեդով անունով Facebook-ի որևէ ադրբեջանցի օգտատիրոջ ցանցում ինչ-որ մեկն արդարացիորեն ասի. «Ազեր, դու ոչխար ես», ապա այդ նույն Ազերը վայրկենական կգանգատվի…ոչ, ոչ թե նրա համար, որ իրեն «ոչխար» են անվանել, այլ, որ…անունով են կոչել։ Ադրբեջանցիներն ահա այդպես ամեն կերպ փորձում են վնասել հայերին։

Ամեն դեպքում, անդրկովկասյան թուրքերի և նրանց զանգվածային բողոքների դեպքում ակնհայտ են կազմակերպվածությունը, ֆինանսավորումը, գործողությունների կոորդինացումը և նրանց կոլեկտիվ բնույթը։ Վերջինը շատ պարզ է. ի տարբերություն հայերի, որոնք մեծ մասամբ հանդիսանում են մտածող անհատներ և դրա համար էլ անհատականություններ են, ավելի քիչ կրթված ազգերին ու ազգություններին, ինչպիսին օրինակ, մեր հարևաններն են, բնորոշ է նախրավիճակը, ինչը կոլեկտիվ գանգատների դեպքում ձեռնտու է նրանց։

Բայց, ինչպես արդարացիորեն իմ հարգարժան գործընկեր, հրապարակախոս Վալերիա Օլյունինան է նկատում, «Ֆեյսբուքի պրոֆիլը ավելին է, քան մասնավոր սեփականությունը։ Այն ոչնչացնելով՝ չես կարող հաստատվել նրա տիրոջ բնակարանում, ինչպես եղավ Մուշում, Կարսում կամ Բաքվի Արմենիքենդում։ Պրոֆիլի ոչնչացումը կամ նրա բովանդակությանը ծանոթանալը հանգեցնում է միայն նրան, որ ադրբեջանցի օգտատերերի մի զգալի մաս՝ խոշորացույցով զինված, գնում են բարձրացնելու հայկական ԶԼՄ-ների վարկանիշը»։

Այդուհանդերձ, հաշվի առնելով ժամանակակից տեղեկատվական պատերազմների ողջ լրջությունն ու նրանց հնարավոր հետևանքները հայկական պետականության համար, արժե շեշտել որոշակի քայլեր ձեռնարկելու վաղուց հասունացած անհրաժեշտությունը։ Եթե ոչ պետական, ապա գոնե անհատ բլոգերների և էնտուզիաստների գործողություններից որոշ չափով բարձր մակարդակով քայլ պետք է արվի։

Կրկնում եմ այն, ինչի մասին ավելի վաղ գրել էի։ Մենք պետք է հասկանանք, որ աշխատում ենք ոչ բարեկամական, և ոչ էլ անգամ չեզոք, այլ՝ ակնհայտ թշնամական միջավայրում, որն ի դեմս զանազան վիրտուալ ռամիլսաֆարովների, խրախուսում է թշնամուն կամ էլ ուղղակի խաղում է նրա կողմից՝ փակելով յուրաքանչյուր ընդդիմացողի, սեփական կարծիքն արտահայտել փորձողի բերանը։ Այդ միջավայրում թքած ունեն առողջ դատողության, մարդկային արժեքների, արդարության և համընդհանուր ազատությունների վրա։ Պատվիրատուներն ի սկզբանե բոլորովին այլ նպատակներ են ներդրել դրանում։ Դրա համար էլ այն իսկական դրախտ է ամեն տեսակ վիժվածքների, այլասերվածների և ուղղակի երկերեսանիների համար։

Բայց պետք է նաև խոստովանել՝ Facebook սոցիալական ցանցը վաղուց արդեն դարձել է միլիոնավոր մարդկանց կյանքի անբաժանելի մասը։ Այստեղ աշխարհի տարբեր երկրներից և տարբեր կոնտինգենտի մարդիկ ինֆորմացիա են փոխանակում, կիսվում տարբեր նյութերով, շփվում իրենց համար հետաքրքիր թեմաներով, բանավեճեր անցկացնում, գովազդում, վաճառում, գնում.. Մի խոսքով, հազար ու մի բան են անում։ Դա, ամեն դեպքում, հաղորդակցական համընդհանուր հզորագույն հարթակ է, որն ազդում է մտքերի և մտածողության վրա, և դա հաշվի չառնելը խելամիտ չէր լինի։

Ըստ էության, այս հանգամանքն արդեն վաղուց հաշվի են առնում և´ բազմաթիվ ռեժիմներ ու կառավարություններ, և´ տարբեր երկրների հատուկ ծառայություններ, և´ նրանց լոբբիստները, և´ ամեն տեսակի կազմակերպությունների և շարժումների առաջնորդներ։

Մենք պետք է գիտակցենք, որ ժամանակակից իրականության մեջ տեղեկատվական դաշտում թշնամուն զիջելը կարող է պարտության հասցնել մարտի դաշտում։ Եվ, ուշադրություն հրավիրելով այն հանգամանքի վրա, որ այլ սոցիալական ցանցերի համեմատ, Facebook-ն այսօր մեր տարածաշրջանում համարվում է ամենազանգվածային սոցիալական ցանցը և ամենահաղորդակցական հարթակը, կամ էլ, եթե կուզեք այլ կերպ ասենք՝ հանդիսանում է տարածաշրջանի գլխավոր վիրտուալ մարտադաշտը, այնտեղ թշնամուն կազմակերպված դիմակայություն ցույց տալու կարևորությունը թերագնահատել ոչ մի դեպքում չի կարելի։

ՊԱՆԴՈՒԽՏ

 
26.04.2018 Պատմությունը կգնահատի Սերժ Սարգսյանի բարձր քաղաքացիական և քաղաքական քայլը. Արմեն Սարգսյան Կարեն Կարապետյանը և Վլադիմիր Պուտինը հեռախոսազրույց են ունեցել Քննչական կոմիտեն քրեական գործ է հարուցել երեխայի մահվան պատճառ դարձած վթարի դեպքի առթիվ. վարորդը ձերբակալվել է Որոշումը, թե ով է կառավարելու Հայաստանը, պետք է ընդունվի երկրի ներսում. Զախարովա ՀՀԿ-ն Կարեն Կարապետյանին տվել է այլ քաղաքական ուժերի հետ բանակցություններ վարելու մանդատ. Շարմազանով Իսպանիայի Ալկորկոն քաղաքը պաշտոնապես ճանաչել և դատապարտել է Հայոց ցեղասպանությունը Հայտնի է օրը` երբ ՀՀԿ խմբակցությունը կքննարկի վարչապետի թեկնածուի հարցը Ռուսաստանն անում է իրենից կախված բոլոր քայլերը հայ-ռուսական եղբայրական կապերը զարգացնելու ուղղությամբ. Զախարովա Արցախի նախագահն այցելել է Մայր Աթոռ և Գարեգին Բ կաթողիկոսի հետ քննարկել ներհայաստանյան իրավիճակը ՊՆ ներկայացուցիչը մասնակցում է ԱՊՀ պետությունների զինուժի տեղեկատվական ապահովման հարցերով համակարգող կոմիտեի նիստին Հասարակական կարգը պետք է պահպանվի. Կարեն Կարապետյանն իրավապահ մարմիններին առաջարկել է միջոցներ ձեռնարկել Հայաստանի որևէ գործընկեր չի փորձել միջամտել երկրի ներքին գործերին. Շավարշ Քոչարյան Վարչապետի ընտրությանն ընդառաջ. ում թեկնածություններն են առաջադրելու խմբակցությունները ՀՀ ոստիկանության պետը հանձնարարել է կարճել ապրիլի 13-25-ը երթևեկության խախտումներով հարուցված վարչական վարույթները Ազնավուրի ինքնազգացողությունը լավացել Է, նա արդեն ժամանել Է Փարիզ Կառավարությունը հաստատել է 2017 թվականի պետական բյուջեի կատարողականը ԱՄՆ-ը կրոնական ազատությունների սահմանափակման համար խստորեն քննադատել է Ադրբեջանի իշխանություններին Մեր նպատակներին հասնել կարելի է խաղաղ եւ արժանապատիվ ճանապարհով. Լևոն Արոնյանը՝ վերջին իրադարձությունների մասին Կարեն Կարապետյանը իրավասու է իրականացնել վարչապետին օրենքով վերապահված բոլոր լիազորությունները Հայոց ցեղասպանության տարելիցին Լիոնում միջոցառումներ են կազմակերպվել Բրիտանիան մտադիր է հրապարակել այն ռուսաստանցիների անունները, որոնք ակտիվներ են պահում օֆշորներում Մեկամյա երեխայի մահվան պատճառ դարձած ավտովթարի մասնակիցը ներկայացել է ոստիկանություն ՀՅԴ նախարարներն ու մարզպետերը հրաժարական են ներկայացրել ՀՀ նախագահն առաջադրել է Էմիլ Բաբայանի թեկնածությունը Նիկոլ Փաշինյանը կոչ է անում առժամանակ դադարեցնել փողոցների փակումը Սերժ Սարգսյանը սթափ գնահատականով բացեց Նոր Հայաստան տանող դարպասը. ՀՀ նախագահի ուղերձը Հայտնի է Ազգային ժողովում վարչապետի ընտրության օրը Սերժ Սարգսյանը սթափ գնահատականով բացեց Նոր Հայաստան տանող դարպասը. ՀՀ նախագահի ուղերձը Ավտովթարից տուժած երեխան մահացել է. որոշ տեղեկություններով վթարի պատճառն առանց համարանիշի մեքենա է Երևանում մեկ գիշերում հատուկ պահպանվող տարածք է տեղափոխվել առանց համարանիշի 18 ավտոմեքենա ՌԴ դեսպանատունը Փաշինյանի հետ հանդիպմանը կոչ է արել խնդիրը լուծել բացառապես սահմանադրական դաշտում Հանդիպել են Փաշինյանն ու Ծառուկյանը 25.04.2018 Էմիլ Տարասյանը նշանակվել է Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ Պատրաստ ենք բանակցությունների. Փաշինյանը ելույթ ունեցավ Հանրապետության հրապարակում կայացած հանրահավաքում Արմեն Սարգսյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ղազախաստանի նախագահի հետ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի ծառայողները կանխել են մի խումբ կալանավորների բռնության զուգորդմամբ փախուստի փորձը ՀՀ ՔԿ-ն ծառայողական քննություն է նախապատրաստում հավաքում քաղաքական հայտարարություն արած քննիչի նկատմամբ Ուրուգվայի և Արգենտինայի նախագահները Հայոց ցեղասպանության 103-րդ տարելիցին նվիրված ուղերձներ են հղել Շառլ Ազնավուրը հոսպիտալացվել է Պետերբուրգում Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի հետ ՀՀ ոստիկանապետը ուղերձով դիմել է Հայաստանի քաղաքացիներին Պաշտոնաթող նախագահ Սերժ Սարգսյանն ուղերձ է հղել ՀՀ ԱԺ Հանրապետական ֆրակցիայի պատգամավորներին Արցախում հակառակորդի կրակոցից հայ զինծառայող է վիրավորվել ՀՀ ԶՈՒ աշխատանքային խումբը Մոսկվայում մասնակցում է պետական օդանավերի թռիչքների անվտանգության հարցերով հանդիպումների «Գազպրոմ Արմենիա»-ն հերքում է ցույցերին մասնակցելու համար աշխատանքից ազատելու լուրերը Իրենց դիմումների համաձայն՝ Էմիլ Տարասյանն ու Արման Խաչատրյանն ազատվել են փոխնախարարների պաշտոններից ՀՅԴ-ը դուրս է գալիս իշխանական կոալիցիայից «Ելքը» կողմնորոշվել է վարչապետի թեկնածուի հարցում, սակայն անհրաժեշտ ձայների հարցը մնում է անորոշ Կարեն Կարապետյանը ևս հերքում է իր հրաժարականի լուրերը Վազգեն Մանուկյանը ներկայացրել է Հայաստանում իրադրության կարգավորման իր ճանապարհային քարտեզը
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան