Подпишитесь на наш канал в Telegram

Հայկական ոսկու որոնման ուղեցույց՝ թուրքական հեռուստաեթերում

Օրերս թուրքական Habertürk TV-ով եթեր հեռարձակվող «Burası Hafta» հեռուստահաղորդման եթերում, որը վարում է հայտնի հեռուստահաղորդավար Օյլում Տալուն, հեռուստադիտողին մանրամասն ներկայացվել է, թե ինչպես կարելի է ոսկի փնտրել երկրի այն տարածքներում, որոնք պատկանել են նախկինում այնտեղ ապրած, իսկ հետո այնտեղից քշված հայերին և մյուս ազգերին ու էթնիկ խմբերին։ Հատուկ հյուրը՝ ոմն Ուգուր Կուլաչ, պատմել է մետաղադետեկտորի համակարգով հայկական ոսկու «որոնման ճիշտ և արդյունավետ մեթոդների մասին»: Հիշյալ անձը գիտի, թե ինչի մասին է խոսում, քանի որ հանդիսանում է նման սարքերի առևտրով զբաղվող «Uğur Elektronik» ընկերության սեփականատեր։

Կոնստանդնուպոլսում հրատարակվող եռալեզու Ակոս պարբերականի շտաբ-բնակարանից ստացված տեղեկության համաձայն՝ այս հաղորդումն ամբողջ երկրում մեծ վրդովմունք է առաջացրել՝ սոցցանցերի մեծաթիվ օգտատերերի կողմից սուր քննադատության պատճառ դառնալով։ Հնագետների թուրքական միության նախագահ Սոներ Աթեշոգյուլլարն իր պաշտոնական հայտարարության մեջ քննադատել է հաղորդման հեղինակներին՝ դա բնորոշելով որպես՝ մարդկանց մշակութային ժառանգության գողության դրդելու փորձ։ Նա նաև կոչ է արել արգելել նման դետեկտորների վաճառքը Թուրքիայում և խստացնել «սև հնագետների» նկատմամբ պատիժները.

Դետեկտորների օգտագործումը, ինչը վնասում է մեր մշակութային սրբություններին, արժեքներին, որոնք պատկանում եմ ամբողջ մարդկությանը, օր օրի աճում է։ Ցավոք, անշարժ մշակութային արժեքները, որոնք պաշտպանության կարիք ունեն մեր երկրում, գործնականում ամեն օր անօրինական պեղումների և կողոպտման են ենթարկվում։ Անօրինական պեղումների ժամանակ մշակութային արժեքները սկզբում ստուգվում են դետեկտորների օգնությամբ, իսկ այն վայրերը, որտեղ նկատվում է ազդանշան, բացելու դեպքում ոչնչացվում են։ Նախկինում Ոստիկանության գլխավոր տնօրինության և Մշակութային արժեքների գլխավոր ղեկավարության կողմից ձեռնարկվել են դետեկտորների կիրառման արգելքի կամ սահմանափակման մի քանի փորձեր, բայց անարդյունք»։

Սոներ Աթեշոգյուլլարը հիշեցնում է, որ Թուրքիան միացել է Հնագիտական ժառանգության պահպանության մասին եվրոպական կոնվենցիային, որը կարգավորում է մետաղադետեկտորների կիրառումը հնագիտական աշխատանքների ընթացքում։ Նրա խոսքով՝ այսօր երկրում անօրինական պեղումների և գանձերի որոնման համար նախատեսված դետեկտորների արգելքն անհրաժեշտություն է դարձել. «Անհրաժեշտ է անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել դետեկտորների օգտագործումը կանխելու համար։ Հակառակ դեպքում՝ անխուսափելիորեն և անդառնալի կոչնչացվեն Անատոլիայի մշակութային արժեքները, որոնք գոյացել են տասնյակ հազարավոր տարիների ընթացքում։ Բացի այդ, ինտերնետում դետեկտորների վաճառքի մասին գովազդային հայտարարությունները, որոնք ընդլայնում են հարստության որոնումները, պետք է արգելվեն։ Անհրաժեշտ է նաև մեծացնել անօրինական պեղումների դեպքում տույժերի չափերը։ Թուրքիան պետք է անօրինական պեղումների և Անատոլիայի մշակութային ժառանգության ոչնչացման դեմ ձեռնարկի հնարավոր բոլոր միջոցները»,-ասվում է Աթեշոգյուլլարի՝ Միության ինտերնետային էջում հրապարակված հայտարարության մեջ։
Պարբերականը մամուլի համար ներկայացնում է նաև այդ մեղադրանքների պատասխանները՝ դետեկտորների առևտրով զբաղվող Ուգուր Կուլաչի կողմից այդ առիթով արված հայտարարությունից.

«Ներկա պահին մեր երկրում հարյուր հազարավոր մարդիկ ակտիվ կերպով զբաղվում են հարստություն որոնելով։ Այդ մարդիկ տարբեր մասնագիտությունների տեր են և տարբեր էթնիկ խմբերից են։ Բայց ոսկի որոնելով՝ նրանք հետապնդում են նույն նպատակը՝ բարելավել իրենց կյանքը, վճարել պարտքերը, ավելի լավ ապագա կառուցել իրենց երեխաների համար։ Թուրքիայում անօրինական պեղումներն արգելված են, բայց մենք չունենք ոսկու որոնումներն արգելող օրենք։ Օրինական պեղումներ իրականացնելու համար պետք է ունենալ հստակ ապացույցներ՝ այն մասին, որ այնտեղ իրոք հարստություն է թաքնված, ինչպես նաև նմանատիպ գործունեության համար պետք է լիցենզիա ստանալ։ Ահա թե ինչպես պետք է վարվենք հարստություն փնտրողների հետ, որպեսզի հետագայում բացառենք նմանատիպ խնդիրները։ Հակառակ դեպքում՝ անօրինական պեղումները, ինչպես և՝ մշակութային հուշարձաններին հասցվող վնասը վերջ չեն ունենա։ Եթե պետությունն անի դա, նրանք կբախվեն ամենախիստ պատիժներին»։

Իր հերթին ճարտարապետ-ռեստավրատոր Զաքարիա Միլդանօղլուն ասում է այն մասին, որ հարուստ հայերի, հույների և աղքատ թուրքերի մասին պատմությունները շատ տարածված են Թուրքիայում, բայց այդ հայտարարությունների հետևում ատելությունն ու թշնամությունն են կանգնած։ Միլդանօղլու խոսքով՝ անօրինական պեղումների հետ կապված հնագետների արձագանքը լիովին արդարացված է։ Նա ընդգծում է, որ պետությունը պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկի այն մարդկանց, ովքեր առանց թույլտվության պեղումներ են իրականացնում։

ՊԱՆԴՈՒԽՏ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր Ադրբեջանն Արցախի հետ շփման գծից հետ չի քաշում դեռևս ապրիլից կուտակած մեծ քանակությամբ ստորաբաժանումները
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան