Подпишитесь на наш канал в Telegram

Կովսականի ազատագրման տարեդարձին

Նոյեմբերի 1-ին լրացավ Կովսականի ազատագրման 24-րդ տարեդարձը, երբ հաղթական հայկական բանակի ստորաբաժանումները մտան Արաքսի մերձափնյա Կովսական քաղաքն ու այն ազատագրեցին մերձարաքսյան Կովկսական քաղաքի ազատագրման օտար սեպից, որը մխրճված էր երկու պատմական հայկական նահանգների` Սյունիքի և Արցախի միջև:

Եվ շատ ուրախալի է, որ պատերազմից հետո այդ` թշնամուց ազատագրված հայկական հողերի վրա դպրոցներ և եկեղեցիներ են կառուցվում, հիմնվել և բնակեցվում են խոսուն անվանումներով հայկական բնակավայրեր` Վան, Մուշ, Ալաշկերտ և այլն, որոնք բառացիորեն մեզ մոր հաղթանակների են կոչում:

Ցանկացած պատերազմ ժամանակի ընթացում վերածվում է լեգենդների և ասքերի, որոնցում ճշմարտությունը միախառնվում է հորինվածքի հետ, որպեսզի ամրապնդվի մարդկանց հիշողության մեջ: Նման մի լեգենդ էլ կապված է Կովսականը թուրքերից ազատագրելու հետ:

***

Կովսականից ադրբեջանցի ասկյարների խուճապահար փախուստից հետո, որն, ի դեպ, հուշագրություններում շատ գունեղ է նկարագրել նրանց համազգայինն հայր Հեյդար Ալիևը, թե ինչպես էին Արաքսի ջրերով ոտից գլուխ թրջված ասկյարները կարոտել հայոց գետի մյուս` իրանական ափի մասին: Արաքսի ջրերից թրջված ասկյարները կարոտել էին այլ` հայկակն մեծ գետի մյուս ափին: Թրջված և ցրտից սրթսրթացող ասկյարներին միացան նաև քաղաքքացիական անձինք` անդրկովակսյան թուրքերից: Դատարկված քաղաքում մանց ընդամենը մեկ թուրք երեխա էր մնացել, ում շնչակտուր փախչող ծնողները թողել էին:

Հայ զինվորները` Արթուր Աղաբեկյանի հրամանատարությամբ, երեխային ինքնակամ վերադարձնելու դիմաց հետևյալ պայմանն են առաջարկել. թուրքերը, հայ զինվորների երգի ուղեկցությամբ, Արաքսի մյուս ափին պետք է հայկական քոչարին պարեին: Եվ ոչ թե ուղղակի պարեին, այլ` շատ ջանային պարել:

Եվ 1993թ. նոյեմբերի 1-ին կարելի էր դյութիչ տեսարանի ականատես լինել Արաքսի ափին. հարյուրավոր թուրքեր` հայկական երաշտության տակ ջանում էին պարել ավանդական հայկական քոչարին:

…Պարն ավարտվեց: Երեխային փոխանցեցին: Եվ թուրքերը, վերջին անգամ նայելով գետի մյուս ափին մնացած հողին, որը չեն ցանկացել պաշտպանել (ո՞ւմ պետքն է պաշտպանել օտար հողը) և որի վրա այլևս ոտք չեն դնի իրենք, տրտում քարշ եկան դեպի Իրանի խորքերը:

***

Պարզվում է` դա ընդամենը հեքիաթ է: Հայ զինվորն իր պատմության մեջ երբեք չի զբաղվել երեխաների վաճառքով: Իսկ իրականում` ահա թե ինչ է եղել. իրանցի սահմանապահ զինվորները, գետի մյուս ափից ականատես լինելով խոճապահար փախչող անդրկովկասյան թուրքերին, վախկոտ ադրբեջանցի ասկյարներին հրամայել են մերկանալ և նրանց կանանց ու երեխաների աչքի առաջ քշել դեպի Արաքսի խորքերը: Ահա դա իրական փաստ է:

ՊԱՆԴՈՒԽՏ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր Ադրբեջանն Արցախի հետ շփման գծից հետ չի քաշում դեռևս ապրիլից կուտակած մեծ քանակությամբ ստորաբաժանումները
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան