Подпишитесь на наш канал в Telegram

Ֆուտբոլի մասին՝ անկախության լույսի ներքո

Նախօրեին կատալոնական Ժիրոնում տեղի ֆուտբոլային ակումբը պատմական հաղթանակ տարավ Մադրիդի «Ռեալ»-ի նկատմամբ: Ի դեպ, դա արեց հանդիպման ընթացքում հաշվի մեջ տանուլ տալով։ Իսկ ես, հետևելով հեռարձակվող մրցությանը, ինքս ինձ բռնացրի հետևյալ մտքի վրա. ահա Մադրիդի «Ռեալը» գնում է Ժիրոն, կապտանռնագույն «Բարսան» առանց որևէ խնդրի գնում է Մադրիդ կամ, ասենք, «Սեվիլիա», «Ատլետիկ»-ը՝ Բիլբաոյից՝բասկերի երկրից, այդ թիմերին կընդունի «տանը» և կգնա նրանց հյուր: Եվ այդ ամենը՝ չնայած քաղաքական փոթորիկներին, որոնք մշտապես փոթորկում են նաև Պիրենեյան թերակղզին: Թեկուզ ժամանակակից աշխարհում դա բարդ է, բայց սպորտը դուրս է մնում քաղաքականությունից, և դա ճիշտ է:

Իսկ 1989-91թթ. հայկական որևէ ակումբ հենց այնպես կարո՞ղ էր խաղալու նպատակով ուղևորվեր Ադրբեջան՝ առանց վտանգելու իր ֆուտբոլիստների և մարզիչների կյանքը։ Ասենք, «Շիրակ»-ի կամ «Լոռի»-ի երկրպագուները կարո՞ղ էին իրենց թիմի հետ Կիրովաբադ կամ Ղազախ գնալ ֆուտբոլային խաղը դիտելու։

Ահա հարցի մյուս կողմը ևս և երկու ժողովուրդների՝ Արցախի հայության և կատալոնացիների անկախության գնի մեջ բավականին զգալի տարբերությունը:

ԽՍՀՄ-ի փլուզմանը նախորդած տարիներին խորհրդային ֆուտբոլի ղեկավարությունը փորձում էր ծագած խնդիրը լուծել հայ-ադրբեջանական ֆուտբոլային խաղերը չեզոք խաղադաշտ տեղափոխելու մեթոդով կամ էլ խուսափում էր նման հանդիպումներից` մրցաշարային տարբեր աղյուսակներում տեղաբաշխելով Հայաստանից և Ադրբեջանից ներկայացված թիմերը։

Այսպես, 1989թ. միութենական առաջին լիգայի առաջնության ժամանակ Աբովյանի «Կոտայքն» ու մեկ տարի առաջ բարձրագույն լիգայից այդտեղ ժամանած Բաքվի «Նեֆթչի»-ն Նովոռոսսիյսկի խաղադաշտում իրենք իրենց մեջ երկու անգամ խաղացին ու երկու անգամն էլ ոչ ոքի` 0:0 և 1:1: Երկրորդ լիգայի ժամանակ,անվտանգության նկատառումից ելնելով, հայկական «Լոռի» (Կիրովական), «Շիրակ» (Լենինական), «Սպիտակ», «Պրոմեթեյ» (Երևան) և «Սպարտակ» ակումբներն այդ տարի տեղափոխվեցին երրորդ գոտի, իսկ ադրբեջանական և վրացական ակումբները մնացին 9-րդում՝ անդրկովկասյանում։

1990թ. միութենական առաջնության ժամանակ առաջին լիգայում խնդիրը լուծեցին` խաղին չներկայանալու համար «Կոտայքի»-ի և «Նեֆթչի»-ի հաշվին 0:3 հաշվով տեխնիկական պարտություն գրանցելով: Իսկ միութենական երկրորդ լիգայի մրցաշարում «Լոռին» և «Շիրակը» խաղացին «Արևմուտք» գոտում, իսկ ադրբեջանցիները` «Կենտրոն»:

1991թ. միութենական առաջնության ժամանակ առաջին լիգայում «Կոտայքն» ու «Նեֆտչին» կրկին ստացան զրոներ` խաղին չներկայանալու համար: Իսկ երկրորդ լիգայի ընթացքում հայկական «Արարատ-2»-ն ու «Լոռի»-ն խաղացին «Կենտրոն» գոտում, իսկ ադրբեջանական «Ղարաբաղ»-ը և «Գոյազան»-ը` «Արևմուտք»։

Խորհրդային միության փլուզման և ազգային մրցաշարերի ձևավորմանը զուգահեռ հայ-ադրբեջանայկան ֆուտբոլային դիմակայությունների խնդիրը հրատապ մնաց միայն միջազգային մրցումների շրջանակում: Բայց այդ իդիլլիան չէր վերաբերում Արցախը ներկայացնող ֆուտբոլային ակումբներին: Հասկանալի է, որ Ադրբեջանի առաջնություններին արցախյան թիմերի մասնակցությունն անգամ մեծ ցանկության դեպքում անհնար է, բայց ֆուտբոլի միջազգային ֆեդերացիան` ՖԻՖԱ-ն, արցախյան թիմերին չի թույլատրում մասնակցել նաև Հայաստանի առաջնություններին: Եվ եթե միութենական ֆուտբոլի ղեկավարությունը, թեկուզ և անհաջող, բայց գոնե ինչ-որ կերպ փորձում էր լուծել-հայ-ադրբեջանականն ֆուտբոլային հարցն ու ելք գտնել ստեղծված իրավիճակից, ապա հիմա մեծ ֆուտբոլից փաստացի կտրված լինելու պատճառով տուժում է բացառապես հայկական կողմը (Արցախը)` չնայած այն բանին, որ հենց նա է Ադրբեջանի կողմից ագրեսիայի ենթարկվել: Ադրբեջանական ակումբները ոչ մի սահմանափակման չեն ենթարկվում: Այդուհանդերձ արժե նշել, որ Դոնեցկի «Շախտյորը» և Լուգանի «Զարիան» հանգիստ հանդես են գալիս Ուկրաինայի առաջնություններում, իսկ Տիրասպոլի «Շերիֆն» ու «Դինամո-Ավտոն»` մոլդովականում:

Կրկնում եմ՝ եթե Խորհրդային միության ֆուտբոլի ղեկավարությունն այն ժամանակ ելք էր գտնում ստեղծված իրավիճակից, ապա ՖԻՖԱ-ն Արցախի ֆուտբոլի հարցում, ուղղակի, լվացել է ձեռքերը, ինչը բոլորովին չի համընկնում ոչ հետևյալ գաղափարախոսության. «Ա˜խ սպորտ , դու աշխարհ ես», ոչ էլ գովազդվող այլ սպորտային սկզբունքների հետ և ոչ մի կերպ չի նպաստում ֆուտբոլի համընդհանուր զարգացմանը։ Իսկ տարրական արդարության մասին անգամ չեմ էլ խոսում:

Հնարավոր է՝ եթե հայկական ֆուտբոլային ղեկավարությունը նորմալ լիներ, ֆուտբոլի հարցն Արցախում հնարավոր լիներ գոնե փորձել «հարթել», ասենք, ժամանակավորապես միավորելով հայկական կամ տարածաշրջանային որևէ առաջնության։ Տարբերակներ միշտ էլ կան, բայց դրանցով պետք է զբաղվել, ակտիվ լինել, ապացուցել, համոզել: Եվ այս սեզոնի՝ առանց բացառության բոլոր մրցաշարերում հայկական հավաքականների խայտառակ ձախողումները՝ այդ թվում նաև եվրոպական մակարդակում ակումբային անհաջողությունները, հաստատում են մեր՝ երբեք աչքի չընկած ֆուտբոլային համայնքի դեգրադացիայի մակարդակը։

ՊԱՆԴՈՒԽՏ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր Ադրբեջանն Արցախի հետ շփման գծից հետ չի քաշում դեռևս ապրիլից կուտակած մեծ քանակությամբ ստորաբաժանումները
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան