Подпишитесь на наш канал в Telegram

Ի՞նչ է եեչիզմը և ինչպե՞ս պայքարել դրա դեմ

Ընկերներիցս մեկը սոցկայքում մի հրապարակում է արել, որը խորապես ազդել է վրաս: Ահա այն. «Ոչ այնքան վաղուց մի հայտնի ֆբ-բլոգեր գրել էր այն մասին, թե ինչպես են իրեն Բաքվում «գցել», բերել էր նաև Բաքվի կենտրոնում ամերիկացի զբոսաշրջիկների նկատմամբ արված ավազակության օրինակներ: Արդյունքում նա խոստացել էր, որ այլևս ոտք չի դնի այնտեղ: Դրանից անմիջապես հետո կատաղած ադրբեջանցիներն ավելի քան 1000 մեկնաբանություն թողեցին, հայհոյեցին հեղինակի մորը, սպառնացին սպանել, խեղանդամ դարձնել և այլն: Ինչն, ի վերջո, հաստատեց ընթերցողների կարծիքը Ադրբեջանի և ադրբեջանցիների մասին` չնայած նրանց այն պնդումներին, թե Բաքուն աշխարհի լավագույն քաղաքն է, իսկ Ադրբեջանը` դրախտ երկրի վրա:

Դա, իհարկե, լավ բան չէ:

Բայց ուղիղ մեկ ամիս անց խմբերից մեկում մի ռուս կին գրեց, որ իր աղջիկն ուզում է մշտական բնակություն հաստատել Երևանում, անգամ ամուսնացած չէ, ուղղակի ուզում է ապրել Հայաստանում, քանի որ զբոսաշրջիկի կարգավիճակում եղել է այնտեղ և սիրահարվել է Հայաստանին: Ի՞նչ եք կարծում, ովքեր առաջինը վրա տվեցին իրենց մեկնաբանություններով. հայերը: Նրանք անմիջապես գրեցին, թե Հայաստանում ամեն ինչ վատ է, որ այնտեղ համատարած կաշառակերություն է, որ բիզնեսի զարգացման համար հնարավորություններ չկան, որ նա սխալ է թույլ տալիս, և որ հայերն իրենք են փախչում իրենց երկրից: Նման բաներ ասել սովորական կնոջն ու իր սովորական աղջկան, ով ամենևին չի պատրաստվում այնտեղ բիզնես անել… Ես, իրոք, ամաչեցի այդ անասունի փոխարեն, ով, հավանաբար, իրեն homo sapiens է համարում ու դեռ ավելին` կրում է հայկական անուն-ազգանուն: Ավելի լավ կլիներ մորով պաշտպանեիք Հայրենիքը, ազնիվ խոսք»:

Գիտեք, ես վաղուց եմ ուսումնասիրում այս գարշելի երևույթը, որը կոչվում է եեչիզմ: Նրանց համար, ովքեր տեղյակ չեն, թե դա ինչ է, կարճ բացատրեմ: Դա մոլի ցանկություն է` բոլորին և, առաջին հերթին, ինքն իրեն, սիրելիին ցույց տալ, որ Հայաստանը երկիր չէ, որ այստեղ անհնար է ապրել, որ այստեղ ամեն ինչ վատ է, որ այստեղից պետք է փախչել` ինչպես սատանան խունկից: Եեչիզմ է ինտերնետի խորքերում սեփական երկրի մասին ցանկացած բացասական լուր փնտրելն ու այն առանձնակի չարակությամբ կիսել շտապելը այլ եեչիստների հետ: Եեչիզմ է համահարթեցնելը կամ դիտմամբ չնկատելը, կամ էլ լրիվությամբ անտեսելը հայրենիքիդ հաջողությունները: Դա ցանկացած հոդվածի ներքո հայկական թեմա մտցնելն ու դրանք առատորեն պարարտացնել է սեփական բացասական, գռեհիկ, լալկան կամ բացահայտ ցինիկ մեկնաբանություններով: Դա հայրենիքդ ոչ միայն քո հոգևոր (ավելի շուտ` ոչ հոգևոր) գաղափարակիցների, այլև օտարերկրացիների աչքի առաջ կեղտոտելն է: Հետաքրքրական է, որ մեր հարևանների` վրացիների, պարսիկների և երկու թուրքերի մոտ, այդկերպ վարվելն ընդունված չէ: Իսկ մեզ մոտ նման գործիչների թիվը ոչ մեկով, ոչ էլ տասով է չափվում: Նրանց անունն է լեգեոն: Եեչիզմը ինչ-որ մարկեր է, որով նման մարդիկ առանց սխալվելու գտնում են իրար, ինչպես շներն են գտնում իրար` լապտերի սյանը թափված մեզի օգնությամբ:

Իհարկե, կարելի էր նախկին հայրենիքի հանդեպ այդ ատելությունը բացատրել ինչ-որ մի հոգեբանական «դասալքության բարդույթով»: Կարելի էր, եթե չլիներ մի «բայց»… Երբեք ոչ ոք չի քննադատել երկրից հեռացողներին` հիանալի հասկանալով իրավիճակը,պայմանները, ինչի համար շատերն են ստիպված եղել հեռանալ: Եթե քննադատության եզակի դեպքեր եղել էլ են, ապա քննադատողների ևՀայաստանի հասցեին պարբերաբար հաչողների թվաքանակի ահռելի աճը խոսում է այն մասին, որ դա նախկին հայերի գերաճած և հուզավառ ատելությունն է իրենց հայրենիքի հանդեպ: Առավելևս, որ բուն Հայաստանում բավականին շատ են նրանք, ովքեր ապրելով այնտեղ, իրենց վաճառվող հոգու բոլոր նյարդերով ատում և արհամարհում են այն:

Հանուն արդարության արժե ասել նաև այն մասին, որ կա մարդկանց մի զանգված, ովքեր տարբեր պատճառներով ապրում են Հայաստանից դուրս, բայց ապրում և հպարտանում են Հայաստանով, ուրախանում նրա հաջողություններով, կարեկցելով թե´ խոսքով, թե´ գործով:

Պայքարել նման ամոթալի երևույթի դեմ, ինչպիսին եեչիզմն է, միանշանակ, պետք է, բայց ոչ միայն բացատրական աշխատանքով այդ անընդհատ նվնվացող-տնտնջացողների, ինչու չէ նաև` բացահայտ ագրեսիվ հոգեկան հիվանդների հետ (ուրիշ ինչպե՞ս կանվանեք հարազատ մորն ատողին): Դա կլինի անարդյունք աշխատանք և ժամանակի անիմաստ կորուստ: Պարզաբանել պետք է նրանց, ում իրոք պետք է դա, ով ուզում է գալ ու ապրել Հայաստանում կամ էլ մտադիր է վերադառնալ այստեղ: Պարզաբանել, որ Հայաստանը գեղեցիկ երկիր է, որը, ինչպես և ցանկացած երկիր, ունի իր լավ ու վատ կողմերը, իր ձեռքբերումներն ու դժվարությունները: Բայց լավ կողմերը, հավատացեք, անհամեմատելի շատ են: Հայաստանում և նրա շուրջը, ցավոք սրտի, եեչիզմի պես ամոթալի երևույթ կա և եկողներից յուրաքանչյուրը, վաղ թե ուշ, բախվում է դրա հետ: Եվ այդ հարձակումից պաշտպանվելու լավագույն միջոցը նման մարդկանցից քեզ մեկուսացնելն է: Ուղղակի պետք է դադարել շփվել նրանց հետ, իրական կյանքում պաշտպանական արգելապատնեշը միացնել, վիրտուալ տարածքում` արգելվում է կոճակը:

Կարող է թվալ, թե այդ երևութից սպասվող վտանգը չափազանցեցված է, բայց դա այդպես չէ: Անընդհատ բացասական ազդեցության տակ գտնվելը չի կարող ընդհանուր առմամբ չանդրադառնալ նորմալ մարդու հոգեկան վիճակի վրա: Անընդհատ նեգատիվով սնվելն ազդում է ցանկացած առողջ մարդու վրա: Այն ստիպում է հանձնվել, ոչինչ չանել` վերածվելով նույնպիսի անհաջողակի և չարակամ փնթփնթանի, ով իր անհաջողությունների մեջ մեղադրում է իրեն շրջապատող բոլոր մարդկանց, բացի իրենից: Նման մարդիկ ի վիճակի չեն ստեղծագործել, նրանք բացառապես բացասականի, կործանար էնեգիայի կրողն են, և այդտեղ չի գործում որևէ կանոն կամ «ռեժիմ»: Դրա համար էլ անգթորեն պետք է վռնել այդ չար ոգուն թե´ շրջապատից, թե´ կյանքից: Միայն այդպես, այլ ճանապարհ չկա:

ՊԱՆԴՈՒԽՏ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր Ադրբեջանն Արցախի հետ շփման գծից հետ չի քաշում դեռևս ապրիլից կուտակած մեծ քանակությամբ ստորաբաժանումները
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան