Подпишитесь на наш канал в Telegram

Զոհված քաջարի զինվորների մասին

Հայկական պետության բոլոր հաջողություններով և անհաջողություններով հանդերձ` բանակն այսօրվա դրությամբ, անկասկած, համարվում է ամենահաջողված և ամենակայացած պետական կառույցը: Հենց այդ հանգամանքն է, որ անընդհատ նվնվացող ու լալկան ամորֆ զանգվածին, որին հասարակության մեջ ընդունված է ասել «եեչիստներ» (երկիրը երկիր չէ), չի թողնում հանգիստ ապրել:

Այդ կենսազանգվածը ակտիվանում է հատկապես սահմանին իրավիճակի սրման կամ էլ հայ զինծառայողների զոհվելու մասին լուրը հանրայնացնելու ժամանակ: Սոցկայքերն ու լրատվականների մեկնաբանությունների սյունակները վայրկենական լցվում են հիստերիկ «ձյաձյաներով» ու «ծյոծաներով», որոնք սկսում են լաց ու կոծ անել` հուսահատորեն փորձելով իրենց ձեռնտու պատկեր ստեղծել և վայրկյանների ընթացքում հավաքում են իրենց նմաններից կազմված մի ամբոխ. «Դարձյալ…Մինչև ե՞րբ…Երբ կավարտվի այս ամենը… Ո՞ւմ է սա պետք: Ռեժիմը սպանում է տղաներին…Նրանք կռվում են հին զենքերով…Նրանք ռազմամթերք չունեն…Նրանք սոված և Ո՞ւմ է պետք այդ Ղարաբաղը…Ո՞ւր են հարուստների երեխաները…» և այլն, և այլն: Այդ խաղացանկը բոլորին է ծանոթ:

Միևնույն ժամանակ գործնական որևէ բան առաջարկել այդ ամբոխը, ի վիճակի չէ: Բայց նաև դեռ չեն համարձակվում բացահայտ ասել իրենց նպատակների մասին, քանի որ նպատակները պարզ ու հասարակ են. ցրել բանակը, անպաշտպան թողնել սահմանները, քանդել հայակական պետականությունը, Հայաստան թողնել թշնամուն: Այդ զանգվածի համար որքան երկրում գործերը վատ են լինում, այնքան լավ, այնքան լսելի են իրենց սեփական ոչնչությունն ու չկայացվածությունը բավարարող նվնվոցներն ու լացը:

Իմիջիայլոց, գիտակցելու համար պետք է մի քիչ մտածել. 100, եթե ոչ` 1000 տարվա մեջ առաջին անգամ հայը պայքարում է ոչ օտարների շահերի, զոհում է իրեն ոչ օտարների կայսերական ամբիցիաների համար, բայց պաշտպանելով իր հայրենիքը` վտանգում է իր կյանքը և մեկ-մեկ էլ` հանուն նրա զոհում այն: Պաշտպանում է նաև բանակի հանդեպ ատելությամբ լցված ամբոխին: 

Աշխատանքի բերումով` ես առաջին տարին չէ, որ զբաղվում եմ մեր հարևան և տարածաշրջանի մյուս ժողովուրդների` Թուրքիայի, Իրանի, արաբական երկրների, քրդերի, եզդիների մամուլի ու սոցկայքերի մոնիթորինգով Եվ պիտի ասեմ, որ մեզ համար բավականին տխուր պատկերի եմ ականատես լինում. հարևան և ոչ մի երկրում, և ոչ մի հարևան ժողովդի մոտ չկա մարդկանց նման լայն շերտավորում, որ սեփական երկիրն այդքան ատի և սեփական բանակի հանդեպ այդքան անբարյացակամ վերաբերմունք ունենա: Հնարավո՞ր է թուրքը, քուրդը կամ վրացին ասեն` «երկիրը երկիր չէ»: Իսկ մեր եեչիստների համար դա սովորական բան է, ավելին` երբեմն դիտավորյալ էլ են անում այդ արտահայտությունը` այլազգիների ներկայությամբ: Ի՞նչ է դա, եթե ոչ բացահայտ մազոխիզմ:

Ավելին ասեմ` վերոհիշյալ երկրների մամուլի նյութերի մեկնաբանություններում իրենց զինվորականների վրա այդքան անզուսպ հարձակումների երբեք չեմ հանդիպել: Յուրաքանչյուր իրանցու, քուրդի կամ արաբի կողմից հանուն հայրենիքի զոհված զինվորը, որը կատարել է իր զինվորական, տղամարդկային ու կրոնական պարտքը, մեծարվում և հարգվում է: Օրինակ` թուրքերի մոտ շեհիդ` այդ բնորոշումից բխող բոլոր արտոնություններով հանդերձ, համարվում է ոչ միայն զոհված զինծառայողը, այլև ոստիկանը, այսպես կոչված գյուղական պաշտպանության աշխատակիցը, ուժայինը` սպանված, օրինակ, ճանապարհային պատահարի ժամանակ և անգամ, ենթադրենք, քուրդ զինյալների կողմից սպանված քաղաքացիական անձը: Մարտի ժամանակ զոհվածներին հուղարկավորում են զինվորական պատվով և, Աստված չանի, հանկարծ որևէ մեկը փորձի արատավորել կամ ստորացնել նրանց անունը` «ո՞ւմ է դա պետք» կամ «ե՞րբ կավարտվի այս ամենը» արտահայտությամբ: Ինչպես իր աշխատանքներից մեկում գրել է երջանկահիշատակ Լևոն Մելիք-Շահնազարյանը, շեհիդն Իսլամի գաղափարախոսական հիմնական դրոււյթներց մեկն է, շեհիդը դեպի Ալլահ տանող ճանապարհին ընկած նահատակ է: Իր կյանքով և մահով շեհիդը վկայում է Ալլահին նվիրված լինելու մասին` ընդհուպ այն, որ կարող է զոհել կյանքը: Շեհիդը հանուն իսլամական կրոնի իրեն զոհող և տանջալից մահով մեռնողն է: Ղուրանում շեհիդների մասին բազմաթիվ կետեր կան. «Ոչ մի կերպ մահացած մի համարիր նրանց, ովքեր սպանվել են Ալլահի ճանապարհին: Ոչ, նրանք ողջ են և իրենց Տիրոջից բաժին կստանան…»:

Մի ժամանակ մեզ մոտ էլ էին գործածական «նահատակ», «մարտիրոս», «նահատակվել», «մարտիրոսվել» հասկացությունները, որոնք հիմա, կարելի է ասել, դուրս են եկել գործածությունից: Հետաքրքիր է, որ, օրինակ, սիրիահայերը զոհված տղաների հանդեպ հիստերիկ վերաբերմունք չունեն: Մեզ մոտ հասարակ օգտատերը, լավագույն դեպքում, խղճահարություն է առաջացնում: Մեր հերոսներին երեխաների պես խղճալ պետք չէ: Նրանց պետք է հիշել և հպարտանալ նրանցով: Իրենց կյանքով և անմահանալով նրանք վաստակել են ոչ թե խղճահարություն, այլ` հավերժ հիշատակ և սերունդների երախտագիտությունը:

Կապված վերևում ասվածի հետ` կցանկանայի առաջարկություն անել մեր հայ ղեկավարությանը: Հնարավոր է` ոմանց այդ խնդրանքն անտեղի թվա, բայց եթե լրջորեն մտածենք, ապա դա ողջամիտ բան է: Այսպես օրինակ, Երբ մարտում հայ զինվոր է զոհվում, մենք` լրագրողներս, որ ռազմա-հայրենասիրական թեմայով կապված ենք, փորձում ենք գտնել հարազատներին, տնտղում ենք սոցկայքերը, որպեսզի զոհված զինծառայողի մասին ինֆորմացիա գտնենք, լուսանկար հրապարակենք` նրա համար, որ մարդիկ կարողանան իմանալ, հիշել և հպարտանալ մեր հերոսներով: Իսկ ինչո՞ւ պաշտպանության նախարարությունը զինվորներին չի լուսանկարում, ասենք, երդում տալու ժամանակ. զորահանդեսային համազգեստով, զենքը ձեռքին, հայկական եռագույնի ֆոնին: Նման զինվորական լուսանկարները զորացրվելուց հետո ցանկացած տուն կզարդարեին: Իսկ, եթե լինի այն, ինչ լինում է պատերազում (իհարկե, Աստված տա` մեր տղաների շրջանում կորուստներ չունենանք), ողջ երկիրն իր հերոսներին դեմքով կճանաչի:

Ի դեպ, սա յւորահատուկ բան չէ. նման պրակտիկա կա նաև թուրքական բանակում, քրդերի մոտ, Իրանի հեղափոխական գվարդիայում: Ըստ իս` մեր ռազմական ղեկավարությունը պետք է կիրառի այդ պրակտիկան:

Շեհիդները` թուրքական բանակում, քրդական «HPG» խմբավորման մեջ և իրանական հեղափոխական գվարդիայիում

Իսկ այս հոդվածը կցանկանայի ավարտել իմ լավ ընկեր Զինավոր Մեղրյանի խոսքերով, ով ևս պատերազմում կորցրել է հարազատին` հորը` մեր փառավոր և պաշտելի Շահեն Մեղրյանին.

«Քանի դեռ կան տղաները, ովքեր պատրաստ են իրենց երեխաներին որբ թողնել, մայրերին` երեխաներից զրկված, կանանց` այրի, հայրերին` անխոս ցավի մեջ, ամեն ինչ լավ կլինի` բոլորի համար. ինչպես հայրենիքը երկրպագողների ու հանուն նրա արարողների, այնպես էլ բարձր ամբիոններից այն վաճառողների համար: Այդ տղաների ստեղծած «ապրանքը» համազգային է, ես կասեի` անգամ համամարդկային, հետևաբար` աստվածային:
Երջանիկ են հանուն հայրենիքի իրենց զոհաբերած տղաները:

Տե´ր Աստված, հանգստություն տուր նրանց հոգիներին…»:

ՊԱՆԴՈՒԽՏ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
9.05.2020 Մեր արածների և անելիքների մասին 10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան