Подпишитесь на наш канал в Telegram

Թուրքիայի և Ադրբեջանի իշխող վերնախավերը չեն կարող ադեկվատ պատասխան տալ արտաքին մարտահրավերներին. Սկակով

Voskanapat.info –ի հարցերին պատասխանում է ՌԴ ԳԱ Արևելագիտության ինստիտուտի Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի հետազոտական կենտրոնի աշխատանքային խմբի համակարգող Ալեքսանդր Սկակովը:

-Ալեքսանդր Յուրևիչ, քանի որ ադրբեջանցիներն իրենց հրետանային դիվիզիաներն ու մարտկոցները տեղակայում են բնակավայրերի մոտակայքում, Արցախի հանրապետության պատասխան կրակի տակ է հայտնվում նաև քաղաքացիական բնակչությունը: Զոհեր են եղել նաև քաղաքացիական բնակչության շրջանում:

-Հիշենք 2008թ. օգոստոսի պատեազմը: Աբխազիայում վրացական բանակի ստորգետնյա զետեղարանը տեղակայված էր ուղիղ գյուղի կենտրոնում` դպրոցի և բնակելի տների կողքին, ինչն իմ աչքով եմ տեսել: Ցավոք, դա սովորական բան է դարձել, դրանում ոչ մի առանձնահատուկ բան չկա: Բայց պետք է հասկանալ, որ նման դեպքում քաղաքացիական բնակչության շրջանում անպայամն զոհեր կլինեն: Ովքեր զինվորականներին տեղակայել են բնակավայրերում, նրանք էլ այդ մասին պետք է մտածեին: Երևում է` չեն մտածել:

Երբ պատերազմ է ընթանում, քաղաքացիական բնակչության շրջանում զոհերն անխուսափելի են: Եվ դա պետք է նկատի ունենան նրանք, ովքեր ամեն անգամ լարվածությունն ավելի են ուժեղացնում: Ամեն դեպքում, հայկական կողմը զգուշորեն է վերաբերվում սահմանամերձ բնակավայրերի բնակիչներին:

-Վերջին միջադեպից հետո, կարծես թե, հորիզոնում կրկին լայնամասշտաբ պատերազմի սպառնալիք երևաց: Ամեն դեպքում, քաղքենիների և «ինտելիգենցիայի» շութերից հնչել են պատերազմով Արցախ գնալու մասին կոչեր: Այդ միտքը, ամենայն հավանականությամբ, Ադրբեջանի իշխանության բարձրագույն էշելոնների ներկայացուցիչներն են հնչեցրել:

-Պաշտոնական Բաքուն չի կարող հաշտվել Լեռնային Ղարաբաղի ներկա իրավիճակի` ստատուս-քվոյի հետ: Հիշենք Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հայտարարությունն այն մասին, որ «ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հիմքը ստատուս-քվոյի փոփոխությունն է »: Բայց, ըստ ամենայնի, մոտակա ամիսներին պատերազմի համար որևէ հիմք չկա: Քիչ թե շատ հավասարակշռություն է ստեղծվել հայկական ու ադրբեջանական բանակների միջև :Այսօր Թուրքիան Ռուսաստանի եհտ նորմալ հարաբերություններ ունի, և Թուրքիան Ադրբեջանին ռազմական գործողությունների կամ նոր ավանտյուրիզմի չի սադրի:
Պետք է հասկանալ, որ Անկարայի և Բաքվի հարաբերություններն ավելի բարդ են, քան երևում են առաջին հայացքից: Երկու երկրների առջև միանման մարտահրավերներ են կանգնած, միայն թե Թուրքիայի և Ադրբեջանի իշխող վերնախավերն ի վիճակի չեն ադեկվատ պատասխան տալու այդ մարտահրավերներին: Բայց Անկարային ձեռնտու չէ տարածաշրջանային առաջնորդ դառնալու Բաքվի ձգտումը, նրանց շահերը կարող են չհամընկնել: Թուրքիային չեն կարող դուր գալ նավթագազային գործոնը` որպես շանտաժի միջոց օգտագործելու Բաքվի փորձերը («Եթե ձեզ լավ չպահեք, կբարձրացնենք գները»): Մի խոսքով, Թուրքիային հիմա Ադրբեջանը պետք չի:

Հայտնի չէ ԱՄՆ-ի դիրքորոշումը, և Ադրբեջանը, սադրելով պատերազմ, կարող է լուրջ բացասական արձագանքի հանդիպել: Եվ, վերջապես, հիմա Ադրբեջանում տնտեսական ճգնաժամ չկա, որը կլինի ամենակարևոր գործոնը, ինչն այդ երկրին կմղի պատերազմի:

-Ալեքսանդր Յուրևիչ, Ռուսաստանի կողմից Ադրբեջանին ծանր հրետանային սպառազինության վերջին մատակարարումը` հատկապես այս ծանր շրջանում, կրկին վրդովել է հայ հասարակությանը:

-Զենքի մատակարարման պայմանագրերը սովորաբար երկար պատմություն են ունենում, և դրանք կապել այսօրվա իրադարձությունների հետ, իմաստ չունի: Զենքի մատակարարման վերաբեյալ ռուս-ադրբեջանական պայմանագրերը այսօրվա, անգամ երեկվա պատմություն չեն: Հիմա սկսել են ավելի հաճախ խոստովանել, որ այդ պայմանագրերը եղել են Մոսկվայի սխալը: Բայց աշխարհում ընդունված է կատարել պայմանագրերի պահանջները, այլապես վեճն անխուսափելի կլինի, որը ցանկալի չէ ոչ մեկին: Կարծում եմ, որ սպառազինության մատակարարման ոլորտում ռուս-հայկական կապերը վեր են բիզնեսից: Եթե Հայաստանին և Ռուսաստանին կապում են անվտանգության հարցը, արտաքին քաղաքական և ինտեգրացման առաջնահերթությունները, և, վերջապես, քաղաքակրթությունը, ապա Ռուսաստանին և Ադրբեջանին կապում են, առաջին հերթին, փոխշահավետ տնտեսական կապերը:

Եփրեմ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր Ադրբեջանն Արցախի հետ շփման գծից հետ չի քաշում դեռևս ապրիլից կուտակած մեծ քանակությամբ ստորաբաժանումները
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան