Подпишитесь на наш канал в Telegram

Բաքվի կողմից ցանկացած ռազմական հարվածի պետք է պատասխանել ռազմական ուժով. Վ. Եվսեև

Voskanapat.info-ի հարցերին պատասխանում է ԱՊՀ երկրների ինստիտուտի փոխտնօրեն Վլադիմիր Եվսեևը:

-Միջազգային ճգնաժամային խումբը Լեռնային Ղարաբաղին վերաբերող հերթական զեկույցներում, համառորեն պնդում է նոր պատերազմի բռնկման հնարավորության մասին` ցույց տալով անգամ սպառազինությունները տեսակները, որոնք կարող են օգտագործվել: Այնպիսի զգացողություն է, որ այդ զեկույցները հրահանգներ են կամ էլ գործողություների կոչող բացման խոսք: Նույնն են անում նաև Հայաստանի հանդեպ ոչ այնքան բարյացակամ փորձագետները:

-Ենթադրում եմ, որ Ադրբեջանում փորձ է արվում շրջանցել էներգակիրների ցածր գնի պայմաններում սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վատթարացման հետ կապված ներքաղաքական խնդիրները` արտաքին (և ներքին) թշնամիներ փնտրելով, և, բնականաբար, առաջին հերթին, թշնամին Հայաստանն է: Ըստ որոշ տվյալների` Ադրբեջանում ռազմական հեղաշրջման փորձ է արվել, և նման պայմաններում, երբ իրավիճակը երկրի ներսում դառնում է անկայուն, իշխանություններին անհրաժեշտ է արտաքին թշնամի: Իսկ Ադրբեջանի համար արտաքին թշնամիներ կարող են լինել միայն Հայաստանն ու Լեռնային Ղարաբաղը: Հետևաբար, պատերազմը կարող է սկսվել նաև Ադրբեջանի ներքին խնդիրների պատճառով:

Բաքուն կարող է ռազմական գործողություններ սկսել ոչ միան Իլհամ Ալիևի, այլև` Մեհրիբան Ալիևայի անձնական իշխանության ամրապնդման նպատակով: Վերջինը, որոշակի պայմանների դեպքում, կարող է փոխարինել Իլհամ Ալիևին` նախագահի պաշտոնում: Նաև կարծում եմ, որ ստեղծված իրավիճակի գլխավոր պատճառն այն է, որ Ադրբեջանին չեն բավարարել 2016թ. ապրիլյան պատերազմի արդյունքները: Ադրբեջանն այնպիսի զգացողություն ունի, որ կարելի է և առաջիկայում շարունակել «կորզել» որոշ տարածքներ:

Բացի այդ, լարվածության պահպանումը ձեռնտու է նաև Թուրքիային, ով փորձում է անպայման Ռուսաստանին շեղել սիրիական խնդրից, նվազեցնել հայերի Ցեղասպանության ճանաչման խնդրի հետ կապված բոլոր տեսակի կորուստները, իսկ Ադրբեջանը, թիկունքում կանգնած տեսնելով Թուրքիային, կարող է պատերազմ սկսել: Ես գտնում եմ, որ նման պայմաններում Ռուսաստանն Անկարայի հետ բանակցությունների ընթացքում պետք է ավելի ակտիվորեն բարձրացնի ղարաբաղյան խնդրում թուրքական միջամտությունը սահմանափակելու հարցը: Պետք է հասկանալ, որ Ռուսաստանը Հայաստանի հետ դաշնակցային հարաբերությունների մեջ է, Ադրբեջանի հետ` գործընկերային: Հայաստանում տեղակայված է ռուսական ռազմաբազա:

Լարվածության պահպանումը ձեռնտու է նաև Իսրայելին, որն Ադրբեջանի հետ արդեն երկար տարիներ կնքում է զենքի մատակարարման բազմամիլիարդանոց պայմանագրեր, և նկատի ունենալով նաև Իրանի թեման, ուզում է Ադրբեջանին իր ազդեցության տակ պահել: Համոզված եմ, որ ադրբեջանական կողմն ավելի սադրիչ գործողությունների կդիմի: Կարծում եմ` ներկա սրացումն առաջացել է ադրբեջանական կողմի գործողությունների արդյունքում և վստահ եմ` Ադրբեջանի ցանկացած ռազմական հարվածին պետք է պատասխանել ռազմական ուժով, որովհետև հակառակ դեպքում այդ հարվածները վերջ չեն ունենա: Ադրբեջանը պետք է հասկանա, որ ցանկացած ռազմական հարված հետևանքեր կունենա և կհանգեցնի իրենց կողմից զոհերի: Ուզում եմ հիշեցնել, որ փետրվարի 25-ի գիշերը ևս ադրբեջանական կողմից սադրիչ գործողություններ են եղել` երկու դիվերսիոն խմբի ներթափանցման փորձ: Կրկնում եմ` Ադրբեջանի կողմից նոր փորձերը պայմանավորված են տարածքներ «կորզելու» քաղաքականությունը շարունակելու ձգտմամբ:

-Ձեր գործընկերներից ոմանք գտնում եմ, որ Ադրբեջանի ռազմական ներուժը բավարար չէ ղարաբաղյան հարցը հօգուտ նրանց լուծելու համար: Կարո՞ղ է, արդյոք, հայկական կողմը ձեռնարկել կանխիչ միջոցառումներ:

-Արդեն այս տարվա ընթացքում Ադրբեջանը կարող է լայնամասշտաբ հարձակման փորձ ձեռնարկել: Փաստ չէ, որ այդ գործողությունները հաջող կլինեն և չեն հանգեցնի արդեն ադրբեջանական տարածքների կորստի: Հնարավոր չէ բացառել ռազմական գործողությունների վերսկսումը, ինչպես նաև այնպիսի գործողությունների, որոնք 2016թ. ապրիլին են եղել: Շատ հնարավոր է, որ արդեն այս տարի Ադրբեջանը լայնամասշտաբ ռազմական գործողություններ սկսի, իսկ այս իրադարձություններն ընդամենը դրանց նախապատրաստությունն են: Այդ պատճառով էլ ԼՂ բանակը, Հայաստանի ԶՈՒ-ն, որոնք ներքաշված են հակամարտության մեջ, պետք է պատրաստ լինեն իրականացնել ոչ միայն պաշտպանական, այլև հարձակողական գործողություններ, որպեսզի կարողանան Ադրբեջանական որոշ տարածքներ գրավել և վերջում փոխանակել ապրիլյան պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի զավթած տարածքների հետ: Կանխիչ հարվածի հարցին պետք է զգուշորեն մոտենալ: Երկիրը, որը նոր բախում կհրահրի, միջազգային հանրության աչքում ագրեսոր կերևա: Եվ այդ ուղղությամբ Ադրբեջանն արդեն որոշ «հաջող» քայլեր է արել:

-Ես փորձագետներին միշտ հարց եմ ուղղում` կապված Ադրբեջանում «լրտեսական սկանդալ»-ի հետ: Ի՞նչ էր դա:

-Ես կարծում եմ` ով փնտրում է, միշտ գտնում է: Ոչ այնքան հաջող գործողությունները միշտ հանգեցնում են թշնամիներ փնտրելուն: Կոնկրետ Ադրբեջանում զինվորականները շատ են փնտրել այդ «լրտեսներին» և «գտել են»: Չէ՞ որ Ադրբեջանում բոլորը չէ, որ համաձայն են տարվող քաղաքական կուրսի հետ: Կրկնում եմ` որոշ տվյալներով`Ադրբեջանում ռազմական հեղաշրջման փորձ է եղել: Բնականաբար, կան մարդիկ, որոնք, այսպես թե այնպես, կարտահայտեն իրենց անհամաձայնությունը և կհայտնվեն ճնշումների մամլակի տակ: Իսկ դա արդեն կարելի է մատուցել տարբեր կերպ:

-Հնարավո՞ր եք համարում Ադրբեջանի տարածքում թուրքական ռազմաբազայի տեղակայումը:

-Գիտե՞ք, երբ 2012թ. դեկտեմբերին Մոսկվան հայտարարեց Գաբալայի ռադիոտեղորոշման կայանի շահագործումը դադարեցնելու մասին, որը եղել է խորհրդային համակարգի մի մասը, այն պատճառով, որ չի հաջողվել վարձակալության ժամկետը երկարաձգելու հարցով պայմանավորվածություն ձեռք բերել Ադրբեջանի հետ, Ադրբեջանում փորձել են դա բացատրել նաև սահամանդրական նորմով, որն արգելում է երկրի տարածքում երրորդ երկրների ռազմաբազաների տեղակայումը: Իսկ արդեն 2016թ. հունիսին Ադրբեջանի տարածքում թուրքական բանակի համար երկու օբյեկտ է առանձնացվել, որպեսզի այնտեղ տեղակայվեն Թուրքիայի զինվորականները, տեխնիկան և ռազմական ինքնաթիռները: Նախագահ Իլհամ Ալիևի հրամանով միլիոնատեր Զեյնալաբդին Թագիևի անվան «Ղըզըլ Շարղ» զինվորական ավանում Թուրքիայի հանրապետության զինված ուժերին է փոխանցվել շենքեր և շինություններ: Այդ կերպ, ինչպես այն ժամանակ հաղորդել է Ադրբեջանի նախագահի պաշտոնական կայքը, հաստատվել է Ադրբեջանի և Թուրքիայի կառավարությունների` այդ տարվա հունիսի 3-ին կնքած արձանագրությունը: Մի՞թե դա երկակի ստանդարտի դրսևորում չէ:

Եփրեմ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
9.05.2020 Մեր արածների և անելիքների մասին 10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան