Подпишитесь на наш канал в Telegram

Բաքվի կողմից ցանկացած ռազմական հարվածի պետք է պատասխանել ռազմական ուժով. Վ. Եվսեև

Voskanapat.info-ի հարցերին պատասխանում է ԱՊՀ երկրների ինստիտուտի փոխտնօրեն Վլադիմիր Եվսեևը:

-Միջազգային ճգնաժամային խումբը Լեռնային Ղարաբաղին վերաբերող հերթական զեկույցներում, համառորեն պնդում է նոր պատերազմի բռնկման հնարավորության մասին` ցույց տալով անգամ սպառազինությունները տեսակները, որոնք կարող են օգտագործվել: Այնպիսի զգացողություն է, որ այդ զեկույցները հրահանգներ են կամ էլ գործողություների կոչող բացման խոսք: Նույնն են անում նաև Հայաստանի հանդեպ ոչ այնքան բարյացակամ փորձագետները:

-Ենթադրում եմ, որ Ադրբեջանում փորձ է արվում շրջանցել էներգակիրների ցածր գնի պայմաններում սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վատթարացման հետ կապված ներքաղաքական խնդիրները` արտաքին (և ներքին) թշնամիներ փնտրելով, և, բնականաբար, առաջին հերթին, թշնամին Հայաստանն է: Ըստ որոշ տվյալների` Ադրբեջանում ռազմական հեղաշրջման փորձ է արվել, և նման պայմաններում, երբ իրավիճակը երկրի ներսում դառնում է անկայուն, իշխանություններին անհրաժեշտ է արտաքին թշնամի: Իսկ Ադրբեջանի համար արտաքին թշնամիներ կարող են լինել միայն Հայաստանն ու Լեռնային Ղարաբաղը: Հետևաբար, պատերազմը կարող է սկսվել նաև Ադրբեջանի ներքին խնդիրների պատճառով:

Բաքուն կարող է ռազմական գործողություններ սկսել ոչ միան Իլհամ Ալիևի, այլև` Մեհրիբան Ալիևայի անձնական իշխանության ամրապնդման նպատակով: Վերջինը, որոշակի պայմանների դեպքում, կարող է փոխարինել Իլհամ Ալիևին` նախագահի պաշտոնում: Նաև կարծում եմ, որ ստեղծված իրավիճակի գլխավոր պատճառն այն է, որ Ադրբեջանին չեն բավարարել 2016թ. ապրիլյան պատերազմի արդյունքները: Ադրբեջանն այնպիսի զգացողություն ունի, որ կարելի է և առաջիկայում շարունակել «կորզել» որոշ տարածքներ:

Բացի այդ, լարվածության պահպանումը ձեռնտու է նաև Թուրքիային, ով փորձում է անպայման Ռուսաստանին շեղել սիրիական խնդրից, նվազեցնել հայերի Ցեղասպանության ճանաչման խնդրի հետ կապված բոլոր տեսակի կորուստները, իսկ Ադրբեջանը, թիկունքում կանգնած տեսնելով Թուրքիային, կարող է պատերազմ սկսել: Ես գտնում եմ, որ նման պայմաններում Ռուսաստանն Անկարայի հետ բանակցությունների ընթացքում պետք է ավելի ակտիվորեն բարձրացնի ղարաբաղյան խնդրում թուրքական միջամտությունը սահմանափակելու հարցը: Պետք է հասկանալ, որ Ռուսաստանը Հայաստանի հետ դաշնակցային հարաբերությունների մեջ է, Ադրբեջանի հետ` գործընկերային: Հայաստանում տեղակայված է ռուսական ռազմաբազա:

Լարվածության պահպանումը ձեռնտու է նաև Իսրայելին, որն Ադրբեջանի հետ արդեն երկար տարիներ կնքում է զենքի մատակարարման բազմամիլիարդանոց պայմանագրեր, և նկատի ունենալով նաև Իրանի թեման, ուզում է Ադրբեջանին իր ազդեցության տակ պահել: Համոզված եմ, որ ադրբեջանական կողմն ավելի սադրիչ գործողությունների կդիմի: Կարծում եմ` ներկա սրացումն առաջացել է ադրբեջանական կողմի գործողությունների արդյունքում և վստահ եմ` Ադրբեջանի ցանկացած ռազմական հարվածին պետք է պատասխանել ռազմական ուժով, որովհետև հակառակ դեպքում այդ հարվածները վերջ չեն ունենա: Ադրբեջանը պետք է հասկանա, որ ցանկացած ռազմական հարված հետևանքեր կունենա և կհանգեցնի իրենց կողմից զոհերի: Ուզում եմ հիշեցնել, որ փետրվարի 25-ի գիշերը ևս ադրբեջանական կողմից սադրիչ գործողություններ են եղել` երկու դիվերսիոն խմբի ներթափանցման փորձ: Կրկնում եմ` Ադրբեջանի կողմից նոր փորձերը պայմանավորված են տարածքներ «կորզելու» քաղաքականությունը շարունակելու ձգտմամբ:

-Ձեր գործընկերներից ոմանք գտնում եմ, որ Ադրբեջանի ռազմական ներուժը բավարար չէ ղարաբաղյան հարցը հօգուտ նրանց լուծելու համար: Կարո՞ղ է, արդյոք, հայկական կողմը ձեռնարկել կանխիչ միջոցառումներ:

-Արդեն այս տարվա ընթացքում Ադրբեջանը կարող է լայնամասշտաբ հարձակման փորձ ձեռնարկել: Փաստ չէ, որ այդ գործողությունները հաջող կլինեն և չեն հանգեցնի արդեն ադրբեջանական տարածքների կորստի: Հնարավոր չէ բացառել ռազմական գործողությունների վերսկսումը, ինչպես նաև այնպիսի գործողությունների, որոնք 2016թ. ապրիլին են եղել: Շատ հնարավոր է, որ արդեն այս տարի Ադրբեջանը լայնամասշտաբ ռազմական գործողություններ սկսի, իսկ այս իրադարձություններն ընդամենը դրանց նախապատրաստությունն են: Այդ պատճառով էլ ԼՂ բանակը, Հայաստանի ԶՈՒ-ն, որոնք ներքաշված են հակամարտության մեջ, պետք է պատրաստ լինեն իրականացնել ոչ միայն պաշտպանական, այլև հարձակողական գործողություններ, որպեսզի կարողանան Ադրբեջանական որոշ տարածքներ գրավել և վերջում փոխանակել ապրիլյան պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի զավթած տարածքների հետ: Կանխիչ հարվածի հարցին պետք է զգուշորեն մոտենալ: Երկիրը, որը նոր բախում կհրահրի, միջազգային հանրության աչքում ագրեսոր կերևա: Եվ այդ ուղղությամբ Ադրբեջանն արդեն որոշ «հաջող» քայլեր է արել:

-Ես փորձագետներին միշտ հարց եմ ուղղում` կապված Ադրբեջանում «լրտեսական սկանդալ»-ի հետ: Ի՞նչ էր դա:

-Ես կարծում եմ` ով փնտրում է, միշտ գտնում է: Ոչ այնքան հաջող գործողությունները միշտ հանգեցնում են թշնամիներ փնտրելուն: Կոնկրետ Ադրբեջանում զինվորականները շատ են փնտրել այդ «լրտեսներին» և «գտել են»: Չէ՞ որ Ադրբեջանում բոլորը չէ, որ համաձայն են տարվող քաղաքական կուրսի հետ: Կրկնում եմ` որոշ տվյալներով`Ադրբեջանում ռազմական հեղաշրջման փորձ է եղել: Բնականաբար, կան մարդիկ, որոնք, այսպես թե այնպես, կարտահայտեն իրենց անհամաձայնությունը և կհայտնվեն ճնշումների մամլակի տակ: Իսկ դա արդեն կարելի է մատուցել տարբեր կերպ:

-Հնարավո՞ր եք համարում Ադրբեջանի տարածքում թուրքական ռազմաբազայի տեղակայումը:

-Գիտե՞ք, երբ 2012թ. դեկտեմբերին Մոսկվան հայտարարեց Գաբալայի ռադիոտեղորոշման կայանի շահագործումը դադարեցնելու մասին, որը եղել է խորհրդային համակարգի մի մասը, այն պատճառով, որ չի հաջողվել վարձակալության ժամկետը երկարաձգելու հարցով պայմանավորվածություն ձեռք բերել Ադրբեջանի հետ, Ադրբեջանում փորձել են դա բացատրել նաև սահամանդրական նորմով, որն արգելում է երկրի տարածքում երրորդ երկրների ռազմաբազաների տեղակայումը: Իսկ արդեն 2016թ. հունիսին Ադրբեջանի տարածքում թուրքական բանակի համար երկու օբյեկտ է առանձնացվել, որպեսզի այնտեղ տեղակայվեն Թուրքիայի զինվորականները, տեխնիկան և ռազմական ինքնաթիռները: Նախագահ Իլհամ Ալիևի հրամանով միլիոնատեր Զեյնալաբդին Թագիևի անվան «Ղըզըլ Շարղ» զինվորական ավանում Թուրքիայի հանրապետության զինված ուժերին է փոխանցվել շենքեր և շինություններ: Այդ կերպ, ինչպես այն ժամանակ հաղորդել է Ադրբեջանի նախագահի պաշտոնական կայքը, հաստատվել է Ադրբեջանի և Թուրքիայի կառավարությունների` այդ տարվա հունիսի 3-ին կնքած արձանագրությունը: Մի՞թե դա երկակի ստանդարտի դրսևորում չէ:

Եփրեմ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր Ադրբեջանն Արցախի հետ շփման գծից հետ չի քաշում դեռևս ապրիլից կուտակած մեծ քանակությամբ ստորաբաժանումները
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան