Подпишитесь на наш канал в Telegram

Ինչպես պայթեցին ադրբեջանական քարոզչության չորս հիմնական առասպելները

Իլհամ Ալիևի քաղաքականության` բոլոր ճակատներում համընդհանուր տապալումն արդեն պարբերական և անդառնալի բնույթ է կրում: Հենց միայն փաստերի թվարկումը, որոնցից յուրաքանչյուրն ինքնին տանում է դեպի տարբեր մասշտաբների աղետների, ճշմարտացի ցույց է տալիս դրա հետ կապված բոլոր կասկածները:

Ներկայացնենք, թերևս, միայն վերջին շաբաթվա քրոնիկոնը. Ադրբեջանի միջազգային բանկի դեֆոլտը, Մինկսի խմբի համանախագահների հայտարարությունը, որով Բաքվին փաստացի ճանաչում են որպես ագրեսոր, ԵԽԽՎ պատգամավորներին Ադրբեջանի կողմից տրված կաշառակերության և կոռուպցիոն գործարքների փաստերի հետաքննությունը ԵԽ-ում, հատուկ ծառայություների և ռազմական ոլորտներում բարձաստիճան պաշտոնյաների արդեն մի քանի ամիս չդադարող ձերբակալությունները, Վրաստանում ընդդիմադիրի ձերբակալման շուրջ առաջացած աղմուկը, հատուկ նախագծի` «Բաքվի խաղաղության պլատֆորմ»-ի աղմկալի ձախողումը…

Այդ բոլորը միասին ի զորու են ցնցել անգամ բավականին ամուր հիմք ունեցող երկիրը, ուր մնաց թե «մազութային սուլթանությունը» չցնցեն, որը հիմնադրվել է նավթային դարի կարճաժամկետ հաջողությունների վրա: Բայց տնտեսական կողմը թողնենք մասնագետներին և անդրադառնանք ոչ քիչ գովաբանված ադրբեջանական քարոզչությանը, որը երկար տարիներ հենվում է միֆերի վրա, որոնք նույնպես գոյատևում են խոշոր ֆինանսական ներգրավվածության շնորհիվ: Դրա տակ երկու կարևոր նպատակ կար. սեփական երկրում ագրեսիվ հայատյացություն տարածելը և այն արտահանելը միջազգային հարթակ, միջազգային հանրության աչքում Ադրբեջանի ու իշխող ընտանիքի համար ցանկալի կերպար ստեղծելը: Այսօր արդեն ակնհայտ է, որ մեկ տարվա ընթացքում մի քանի միֆ միանգամից կործանվել են, որոնց վրա էր կառուցված Ադրբեջանի քաղաքական-քարոզչական և հակահայ զինանոցը:

Կարևոր է ընդգծել, որ դրանք կործանվել և բացահայտվել են հենց ներսից` նույն ադրբեջանական քարոզչության և նրա գործիչների կողմից. այլ հարց է, որ դրա համար երկար ժամանակ հող է պատրաստել հայկական կողմը: Արդյունքում` մարդկային ողբերգությունների և արյան, հրեշավոր ստի ու հսկայական փողերի վրա կառուցված միֆերն անժխտելի փաստերի զանգվածի ճնշման տակ բարձրաձայն պայթեցին` իրենց տակ թաղելով Հայաստանի և Արցախի հասցեին արված մեղադրանքների ու աբսուրդ հերյուրանքների կույտերը: Որպես հոգեվարքի վկայություն դարձան գլխավոր քարոզչական աղբյուրում` haqqin.az-ում,  ամենօրյա հիստերիկ հոսքերը, որի գլխավոր խմբագիր Էյնուլ ֆաթուլլաևը` հայտնի Ֆատյա մականունով, դատելով ամեն ինչից, գտնվում է իսկական լոմկայի մեջ և խուճապային վիճակում իր վերջին է սպասում:

Առասպել 1. Ադրբեջանը Եվրոպայում մարդու իրավունքների պաշտպանն ու Իսրայելի և Ռուսաստանի հավատարիմ դաշնակիցն է։

Սկսենք նախագծից, որն իրագործվել է Ֆատիի ակտիվ մասնակցությամբ` 2014թ. և պայթել մեկ տարի առաջ:

Ստասբուրգում ստեղծված եվրոպական տեղեկատվական-իրավապաշտպան կենտրոնը դարձավ Եվրոպայում ալիևյան վարչակարգի խոշոր քաղաքական-ֆինանսական մեքենայությունը, որի նպատակն էր այն երկրների և քաղաքագետների վարկաբեկումը, որոնք առանձնապես ակտիվորեն են քննադատել Ադրբեջանը, ինչպես նաև` հակասեմիթական, հակառուսական, հակաեվրոպական և հակահայկական ակցիաների կազմակերպումն ու հովանավորչությունը: ֆաթուլլաևի ծավալած և խոշոր ֆինանսական միջոցների լվացմամբ ու քաղաքական վեճերով ուղեկցված գործունեությունը, հանգեցրել է օրինաչափ արդյունքի` Ֆրանսիայում դատական գործընթացի` փոքր խաղացողների հանդեպ դատավճռի կայացմամբ և կարևորը` հռչակավոր կենտրոնի «գործունեության» անփառունակ ավարտին: Այդ պահից Ֆատյայի ճանապարհը Եվրոպայում, դատելով ամեն ինչից, ավարտված է, և ավազակը իրավապաշտպաններից և լրագրողներից հեռացել և կենտրոնացել է տերերի տեղական նախագծերի վրա:

Առասպել 2. 1991թ. նոյեմբերի 20-ին տեղի ունեցած ուղղաթիռի վթարը հայերն էին կազմակերպել:

«Ո՞վ է գնդակահարել Մութալիբովի թիմին» վերնագրի ներքո 2016թ. նոյեմբերի 21-ին նույն այդ haqqin.az-ը հրապարակեց ԽՍՀՄ Արտաքին գործերի նախարարության ներքին զորքերի Մի-8 ուղղաթիռի խոցման մասին հետաքննություն, որին զոհ դարձան Ադրբեջանի բարձրաստիճան պաշտոնայներն ու խաղաղարար առաքելության անդամներ` Ռուսաստանից ու Ղազախստանից:

Քառորդ դար այդ վթարը եղել է ադրեբջանական քարոզչության հակահայկական խաղանիշերից մեկը, որը, չնայած բազմաթիվ հակասություններին և անհրաժեշտ հետաքննության բացակայությանը, հաստատում էր, թե ուղղաթիռը խոցել են հայերը: 25 տարի անց ալիևյան ռեժիմի գլխավոր խոսափողերից մեկը բացահայտեց ազգակիցների սուտն ու երեսպաշտությունը` հաստատելով, որ ուղղաթիռի խոցումը արդյունք էր Ադրբեջանում ընթացող ներիշխանական կռիվների, իսկ հայկական ուժերը ոչ մի կապ չեն ունեցել դրա հետ:

Առասպել 3. Աղդամի դեպքերը

Սույն տարվա փետրվարին համացանցում հայտնվեց ադրբեջանական քարոզչության սյուներից մեկի` 1992թ. փետրվարի 26-ին Աղդամի մոտակայքում մարդկանց գնդակահարելու վերաբերյալ սենսացիոն տեսանյութ (այսպես կոչված Խոջալուի դեպքեր):

Կադրերում` նկարահանված ադրբեջանցի աղբյուրի կողմից, լրագրող Չինգիզ Մուստաֆաևը բացահայտում է Բաքվի պաշտոնական վարկածի կեղծիքը` պատմելով իրադարձությունների վայրում իր տեսածն ու նկարահանածը և հաստատելով այն փաստերը, որոնց մասին վերջին տարիներին ասում է հայկական կողմը:

Մուստաֆաևը սպանված խոջալվեցիների մարմինները նկարահանել է երկու անգամ` երկու օրվա տարբերությամբ և նկատել տարբերությունը, բացի դրանից, նա տեսել է դիակների մոտ հանգիստ զբոսնող ադրբեջանցի զինվորականների. «Դիակները սկզբում այլանդակված չէին, բայց երկրորդ նկարահանումը կազմակերպված էր «միջազգային հանրության համար», և տեսեք` ինչ է կատարվել դիակների հետ»,-կադրից դուրս լսվում է հեղինակի խոսքը: «Ո՞վ է դա արել: Ես երեկ չէ առաջին օրն եմ նկարահանել, նման բան չի եղել այդ ժամանակ: Ո՞վ է մեկ օրում արել դա: Անպատասխան մնացող նման հարցերը շատ են, իսկ ժամանակը` քիչ…»,-ասում է Մուստաֆաևը` վճռելով ադրբեջանական քարոզչության գլխավոր միֆը: Այդպիսով`այդ կադրերը իսկապես վերջակետ են դնում Ադրբեջանի բազամյա անխիղճ ստին ու կեղծարարությանը, որոնց օգոնւթյամբ ադրբեջանական քարոզչությունը ձգտում էր հայերին մեղադրել «ցեղասպանության» մեջ:

Առասպել 4. Բաքվի «Խաղաղության պլատֆորմը» քաղաքացիական նախաձեռնություն` նպատակաուղղված երկու ժողովուրդների միջև խաղաղության հաստատմանը։

Մեկ շաբաթվա ընթացքում համացանցում հայտնված 2015թ. աշնանը Ադրբեջան փախած Վահան Մարտիրոսյանի երկու տեսաուղերձները Բաքվի վերջին նախագծին պակաս աղմկալի վերջակետ չդրին:

Հայաստանի և Ադրբեջանի քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների մասնակցությամբ որպես խաղաղարար նախագիծ հրամցված նախաձեռնությունը պայթեց այնպիսի աղմուկով, որ նրա կազմակերպչի հուսահատ աղաղակները ոչ մի կերպ չկարողացան խլացնել այդ աղմուկը: Սկզբում Ֆաթիի նախկին նմանակը հայտարարեց, որ «Պլատֆորմը» բարձրագույն ղեկավարության և Ադրբեջանի հատուկ ծառայությունների նախագիծն է, որի օգնությամբ պաշտոնական Բաքուն փորձում է մի անգամ ևս հարդուկել միջազգային հանրության ուղեղը` քողարկելով ագրեսորի իր էությունը, որը ատելություն է սերմանում հայերի հանդեպ: Նախագծի և պաշտոնական Բաքվի, այսպես կոչված, հանդուրժողականության քաղաքականության գլխավոր նպատակը, դավաճանի խոսքով, Արցախը՝ որպես Ադրբեջանի մաս ներկայացնելն ու ագրեսորի իրական բռնապետական պահվածքը թաքցնելն էր: Հաջորդիվ Մարտիրոսյանը ներկայացրեց «ներքին խոհանոցի սարսափելի» մանրամասները, մասնավորապես կեղծարարություննները, որոնց դիմել էին Ֆաթուլլաևը և «խաղաղարար նախագծի» մյուս մասնակիցները:

Նշեմ, որ իրազեկ մարդկանց համար այդ ամենը հասկանալի էր ի սկզբանե, բայց այդ ամենին մասնակից մարդու շութերից արված բացահայտումը և մահացու կոմպրոմատների չդադարող արտահոսքը ֆաթուլլաևի և նրա տերերի համար մեջքից հարված էր, որից ուշքի գալը շատ դժվար կլինի:

Ամփոփում

Ադրբեջանական քարոզչության հիմնական խաղացողներից կտրուկ փոփոխություններ սպասել, իհարկե, չարժե. նրանք ավանակի համառությամբ կպնդեն իրենցը` Աղդամի իրադարձությունների հաշվով` այն պարզ պատճառով, որ ուրիշ ոչինչ չի մնում անելու:
Բայց բոլորովին այլ հարց է, թե ինչպես դա կընդունվի աշխարհի կողմից, որտեղ շատերը վաղուց ուշադրությամբ լսում էին բաքվեցի հեքիաթասացներին, հատկապես բոլոր ճակատներում` թե արտաքին, թե ներքին, ալիևյան քաղաքականության հետագա պարտությունների ֆոնին: Թե ինչպես դա կանդրադառնա ղարաբաղյան կարգավորման և տարածաշրջանում տիրող իրավիճակի վրա, հարցի մյուս կողմն է, կախված նաև նրանից, թե որքանով հայկական կողմը կկարողանա օգտագործել ստեղծված լայն հնարավորությունները:

Մարինա ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
«Голос Армении» թերթ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
9.05.2020 Մեր արածների և անելիքների մասին 10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան