Подпишитесь на наш канал в Telegram

Քաղաքակիրթ աշխարհի դաշինքը թուրքերի հետ չկայացավ

Թուրքիան ոչինչ չի կորցրել… Ամբողջ մնացյալ աշխարհը նույնպես:

Թուրքական և արտասահմանյան ԶԼՄ-ների հրապարակումներն այն մասին, իբր կիրակի Թուրքիայում անցկացված սահմանադրական հանրաքվեն երկիրը մեկ դար հետ է գցել, անհիմն խոսակցություններ են: Թուրքիայի հետ ամեն ինչ լավ է: Ուղղակի այնտեղ որոշել էին իրավաբանական ձևակերպում տալ այն մոտեցումներին, որոնք միշտ իշխում էին թուրք ժողովրդի և հասարակության մտքում: Ուրիշ ոչինչ:

Մի՞թե նախքան հանրաքվեն այնտեղ ժողովրդավարություն եղել է: Այն աշխարհիկ պետությո՞ւն էր: Նրանք խաղաղության և հաշտությա՞ն էին ձգտում: Ի՞նչ է եղել Թուրքիայում, որ սպառնալիքի տակ է հայտնվել: Եվ ինչո՞վ է տարբերվել Մուստաֆա Քեմալի Թուրքիան Օսմանյան կայսրությունից, իսկ վերջինս` ներկայինից: Իրական և ոչ ցուցադրական տարբերությունների մասին է խոսքը:

Թուրքական արտաքին ու ներքին քաղաքականության հետևողականությունը հենց այն գործոնն է, որին կարելի է նախանձել: Ե´վ հիմա, և´ 20, և´ 100 տարի առաջ պանթուրքիզմը թուրքական հանրապետության գլխավոր նպատակն է եղել: Այս ամբողջ ընթացքում Թուրքիայի բնիկ ժողովուրդներն ու ազգային փոքրամասնությունները ենթարկվել են հալածանքների ու կոտորածների: Թուրքայի իշխանություները միշտ հետապնդել են քաղաքական ընդդիմադիրներին և երբեք չեն առաջնորդվել ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների գաղափարներով: Այնպես որ, կորսված արժեքների համար ողբալու կարիք չկա: Դրանք ո´չ եղել են, ո´չ էլ կան:

Մեծ հաշվով, Թուրքիան պետք է գնար պետական կարգի փոփոխման ճանապարհով: Տարիներ տևած խոսակցություններն այն մասին, իբր կառավարման «թուրքական մոդելը» կարող է հիմք դառնալ Մերձավոր Արևելքի երկրների քաղաքական կարգի վերաձևման համար, ինչն, ի դեպ, Թուրքիայի իշխանություները նախքան Արաբական գարունը ակտիվորեն քարոզում էին Արևմուտքում, լիովին սին դուրս եկան: «Թուրքական մոդելը» արաբական երկրներին ոչ միայն երջանկություն չբերեց, այլև դարձավ արյունահեղ պատերազմների և Մերձավոր Արևելքում հեղափոխությունների ամբողջ մի շարքի պատճառ: Ավելին` այն սպառնալիք է դարձել նույն Թուրքիայի համար: Ընդ որում, հարվածներ էին հորդում ոչ միայն արտաքին աշխարհից, այլև` երկրի ներսից: Թուրքիան հայտնվել է պարտության եզրին և ակնհայտ էր, որ պետության իշխանությունները ստիպված կլինեն հրաժարվել ժողովրդավարության տարբեր ձևերից, եվրոպական ինտեգրման մտքերից ու ժամանակակից քաղաքակրթության այլ գրավչություններից: Այդ ամենը Թուրքիայի համար չէ, և Էրդողանը դա շատ լավ է հասկանում:

Հիմա ամեն ինչ իր տեղն է ընկնում: Թուրքիայի իշխանություններից ոչ ոք ոչ մի լավ բան չի սպասելու: Քաղաքակիրթ աշխարհի միությունը թուրքերի հետ չկայացավ: Իսկ Թուրքիայում կշարունակեն ձերբակալել ազատ մտածող լրագրողներին ու հասարակական գործիչներին: Կհետապնդեն քաղաքական ընդդիմադիրներին ու կվերացնեն քուրդ ժողովրդի առաջնորդներին: Ճիշտ այնպես, ինչպես միշտ են արել:

Հրանտ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
9.05.2020 Մեր արածների և անելիքների մասին 10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան