Подпишитесь на наш канал в Telegram

Անցանկալիների հետապնդումը կամ առաջին ահազանգն Ալիևներին

Ադրբեջանում և նրա շուրջ հասունանում է նոր աղմկոտ սկանդալ. այս անգամ կրքերը եռում են Մեհման Հուսեյնովի շուրջ, ով դատապարտվել է երկու տարվա ազատազրկման: Այդ երկրում քաղաքացիական հասարակության մնացորդները բողոքի ակցիաներ են անցկացնում և պահանջներ ներկայացնում` իշխանություններին մեղադրելով քաղաքական ճնշումների մեջ, իսկ գործնականորեն բոլոր միջազգային ազդեցիկ և հեղինակավոր իրավապաշտպան կազմակերպությունների հայտարարությունները գործին հնչեղություն են հաղորդում: Ակտիվիստները դրանով հանդերձ ընդգծում են, որ քաղաքական հետապնդումների և ձերբակալությունների նոր ալիքն անմիջականորեն կապված է Մեհրիբան Ալիևայի նշանակման հետ:

Գործընթացն սկսվել է մինչև ամուսնու կողմից կնոջն առաջին փոխնախագահ նշանակելու մասին աղմկոտ հրամանը և շարունակվել դրանից հետո: Համաձայն ՄԻՄՖ-ի` նախքան Ալիևային փոխնախագահ նշանակվելը, կառավարությունը իրականացրել է ակտիվիստների, լրագրողների և բլոգերների ձերբակալությունների և հետապնդումների հերթական ալիքը` բռնատիրական իշխանությանն ամրապնդելու և վիճելի նշանակման շուրջ ցանկացած այլախոհություն կանխելու նպատակով: Ձերբակալվել էին ավելի քան 10 ընդդիմադիրներ` կեղծ մեղադրանքներով»: Փետրվարի 22-ին արգելվել է թուրքական FOX TV-ի եթերը, որը քննադատել էր Ալիևային: Լրագրողների ազատության և անվտանգության ինստիտուտի ղեկավար Մեհման Հուսեյնովի գործը դարձել է այդ շարքում հերթականը և ակնհայտորեն` ոչ վերջինը:

Լրագրողների ազատության և անվտանգության ինստիտուտի հայտարարության մեջ նշվում է ձերբակալության կոնկրետ պատճառը` Բաքվի փողոցներում արված տեսահարումները, որտեղ Հուսեյնովը հարցվողներին առաջադրում է հետևյալ հարցը. «Դուք ձեր կնոջը կնշանակեի՞ք փոխնախագահ, եթե լինեիք խոշոր ընկերության նախագահ»: Տեսանյութը նպաստել է, որ Մեհրիբան Ալիևայի նշանակման շուրջ հանրային քննարկում ծավալվի` դիտարկվելով որպես ներքին օրենքների խախտում: Ի պաշտպանություն բլոգերի` հանդես են եկել մի քանի տասնյակ միջազգային կազմակերպություններ: ԵԽ մարդու իրավունքների գլխավոր հանձնակատար Նիլս Մուժնիեկսը կոչ է արել Արդբեջանի իշխանություններին վերջ տալ ճնշումներին և ազատել նրան: Հայտարարությամբ հանդես են եկել նաև ԵԱՀԿ-ն` ի դեմս մամուլի ազատության հարցերով հատուկ ներկայացուցիչ Դունի Միյատովիչը և Մարդու իրավունքների և ժողովրդավարական ինստիտուտի բյուրոյի նախագահ Գեորգա Լինկան, ինչպես նաև ԱՄՆ ներկայացուցչությունը: Հուսեյնովի հանդեպ պաշտոնական Բաքվի գործողությունները քննադատվում է նաև ԵՄ-ի հայտարարության մեջ:

Հետաքրքրական փաստեր է պարունակում մարտի 10-ին Amnesty International-ի հրապարակած զեկույցը`«Կեղծ ընկերներ կամ ինչպես են կեղծ ֆեյքերը և վնասատու ծրագրերը Ադրբեջանում վնաս հասցնում այլադավաններին»,-հաղորդում է minval.az-ը: Համաձայն փաստաթղթի` իրավապաշտպանները, լրագրողներն ու այլադավաններն այդ երկրում դարձել են «կոպիա-ֆիշինգի» երկարատև արշավի զոհերը` էլեկտրոնային նամակների և ֆեյսբուքում կեղծ հրապարակումների միջոցով նրանց անձնական ինֆորմացիան ու նամակագրությունը հասանելի դարձնելու նպատակով: «Մեր ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Ադրբեջանում նպատակաուղղված և համաձայնեցված կիբեռարշավը տարվում է ընդդեմ քննադատողների, որոնցից շատերը համարվում են իշխանական ճնշումների նախկին զոհեր»-հայտարարել է ավագ տեխնոլոգ Կլաուդիո Գարներին` ընդգծելով, որ դժվար չէ հասկանալ, թե ինչու են զոհերը գտնում, որ դրա համար պատասխանատու են հենց իշխանությունները:

Մարտի 7-ին Ժնևում ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների հարցերով խորհրդի նստաշրջանին քննարկվել է Ադրբեջանում տիրող իրավիճակը: Այդ հարցով հատուկ զեկուցող Միշել Ֆորստը հայտարարել է, որ դեռևս անցած տարվա սեպտեմբերին նա Ադրբեջանում արձանագրել էր մարդու հիմնարար իրավունքների հետ կապված իրավիճակի վատթարացում, ինչպես նաև այն, որ երկիրը վերածվում է բռնապետության, ինչի համար էլ այդ երկրի իշխանությունները հարձակումներ են իրականացրել իր դեմ:: Լսումների ընթացքում հայտարարվել է քաղբանտարկայլների թվի աճի մասին (150) և ուշադրություն հրավիրվել վերջին զարգացումների վրա:

Իսկ մարտի 9-ին Ալիև ամուսինների ռեժիմին մեծ հարված է հասցրել Արդյունահանող ճյուղերի թափանցիկության միջազգային նախաձեռնությունը, որը հայտարարել է Ադրբեջանի անդամակցությունը դադարեցնելու մասին: Բոգոտայում ընդունված հայտարարության մեջ ասվում է, որ որոշումն ընդունվել է այն ուժով, որ երկրում բացակայում են քաղաքացիական հասարակության համար բարենպաստ պայմանները, ինչը համարվում է Նախաձեռնության պահանջների խախտում: Նշենք, որ Նախաձեռնությունը Ալիևին առաջին նախազգուշացումն արել է դեռևս 2014թ. սեպտեմբերին, 2015թ. ապրիլին Ադրբեջանը դարձել է առաջին երկիրը, որի վարկանիշն իջել է մինչև «թեկնածուի» աստիճան: Բոգոտայում նաև հայտարարվել է, որ հարցը վերջնականապես կլուծվի 2017թ. վերջին: Եթե իրավիճակի դրական փոփոխույթւոն չլինի, երկիրը կհեռացվի Նախաձեռնությունից: Հիանալի հասկանալով, որ հեռացումն անխուսափելի է, Ադրբեջանի ներկայացուցիչը մարտի 10-ին հայտարարել է որոշման «անարդար» լինելու մասին և հայտնել, որ երկիրը պաշտոնապես դուրս է գալիս ԱՃԹՄՆ կազմից:

Հատկապես պետք է նշել, որ ադրբեջանցի ակտիվիստները առաջարկում են ընդունել Զակոն Մագնիցկու ռեժիմի ներկա պահանջներ, հիշեցնենք, ավելի վաղ առաջ էին քաշել ԱՄՆ Կոնգրեսի Հելսինկյան հանձնաժողովն ու ադրբեջանցի քաղէմիգրանտները: Այդ համատեքստում Նախաձեռնության որոշումը պետք է դիտարկել առաջին ահազանգը Ալիևի ռեժիմին:

Այդ ձևով, Մեհրիբան խանումի նշանակումը նշանավորվել է բնավ ոչ իշխանության նկարագրի փոքր-ինչ մեղմացմամբ: Ընդհակառակը` իշխող ընտանիքը հերթական անգամ հաստատել է, որ մտադիր չէ հրաժարվել ամենադաժան բռնապետական գծից`բռնի մեթոդներով այլախոհներին ճնշելուց և բացարձակ իշխանությունից: Հասկանալի պատճառներով առաջին տիկնոջն առաջին փոխնագահի պաշտոնում նշանակելը չի արժանացել միջազգային հանրության արձագանքին` ուղեկցվելով «ընդամենը» միջազգային ԶԼՄ-ների հեգնական հրապարակումներով և սոցցանցերում ծաղրանքի տարափով: Բայց նշանակման հետ ճնշումների ուժեղացման ունեցած անմիջական կապի փաստն ասում է այն մասին, որ բլոգերի հետ կապված սկանդալը դարձել է խիստ քննադատական վերաբեմունքի պատճառ`կապված Ադրբեջանում ընտանեկան-կլանային իշխանության համակարգի ամրապնդան հետ:

Հնարավոր է, Ալիևները հույս ունեին խլացնել քննադատությունը «Հարավային գազային միջանցք» ծրագրի հաշվին, որի միջոցով 2019թ. ադրբեջանական գազը կհասցվի Եվրոպա: Բայց, ակնհայտորեն, գերագնահատել են սեփական հնարավորությունները և ծայրահեղության մեջ ընկել, ինչն, իր հերթին, ցույց է տալիս, որ ռեժիմն ամենաշատը վախենում է երկրում հուզումներից և ցույցերից, քան միջազգային քննադատությունից, ինչը նորություն չէ: Այդ ֆոնին Ադրբեջանում արդեն հնչում են ինտերնետային ռեսուրսների վրա վերահսկողությունը ուժեղացնելու անհրաժեշտության մասին. խորհրդարան է ներկայացվել բլոգերների և ակտիվիստների պարտադիր գրանցման մասին առաջարկը` ինտերնետում նրանց գործունեությունը վերահսկելու նպատակով:

Մարինա ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

 Голос Армении

 

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
9.05.2020 Մեր արածների և անելիքների մասին 10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան