Подпишитесь на наш канал в Telegram

Ռուսական «դեսանտը» Հայաստանում կամ կրկին Ադրբեջանին ռուսական զենք վաճառելու մասին

Հայկական տեղեկատվական դաշտը կրկին եռում է, պատճառը «Ռուսաստանն այսօր» պետգործակալության ղեկավար Դմիտրի Կիսելյովի փորձն է` Երևանում հայ լրագրողներին բացատրել, որ նրանք անհանգստանալու ոչինչ չունեն` կապված Ադրբեջանին ռուսական զենք վաճառելու հետ:

Հնացած փաստարկներ

Կարծես թե նորմալ էր, բայց ամեն ինչ ստացվեց այնպես, ինչպես Վիկտոր Չերնոմուրդինի մոտ. «ուզում էին ավելի լավ լինի, ստացվեց`ինչպես միշտ»: Այն բոլոր փաստարկները, որոնք արդեն քանի տարի է ռուս քաղաքագետներն ու փորձագետներն օգտագործում են հայ հասարակությանը հանգստացնելու համար, անցած տարվա ապրիլից հետո կորցրել են անգամ տեսականորեն համոզելու հնարավորությունը:

Բայց Կիսելյովը համառորեն շարունակում է պնդել, որ Ադրբեջանին զենք վաճառելով Մոսկվան Բաքվին վերահսկելու հնարավորություն է ստանում:

«Ռուսաստանը պահպանելով Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները` մեծ չափով ղեկավարում է Ադրբեջանը: Ես ուզում եմ, որ դուք ճիշտ հասկանաք «ղեկավարել» բառը: Այնպես, ինչպես ծնողները, մարդիկ, միմյանց հետ հարաբերություններ պահելով, մեկը մյուսին կառավարում են: Քանի որ հարաբերությունների բացակայությունը ղեկավարման բացակայությունն է:Այսինքն` ղեկավարում ասելով ես նկատի ունեմ ինչ-որ տեղ նաև քերականական իմաստը: Եթե մենք կապ ենք պահում, ուրեմն կարող ենք ղեկավարել»,- հայ լրագրողների հետ հանդիպմանը հայտարարել է նա:

Հետաքրքիր է` հասկացե՞լ է, արդյոք, ռուս լրագրողը, որ իր խոսքերով Ռուսաստանի վրա է դնում վերջին տարիներին հակամարտության գոտում տեղի ունեցող էսկալացիայի ողջ պատասխանատվությունը` այդ թվում և ապրիլյան «քառօրյա պատերազմի»: Իսկ հակառակ դեպքում երկուսից մեկն է. կամ Բաքվի բոլոր այդ գործողությունները թույլատրել էր Մոսկվան (իսկ, դատելով ռուսական ղեկավարության հայտարարություններից, դա այդպես չէ, և Կրեմլը հանդես է գալիս կրակի դադարեցման ռեժիմի պահպանման օգտին), կամ էլ Կիսելյովն ընդհանրապես գլուխ չի հանում տարածաշրջանային գործընթացներից:
Երկու տարբերակներն էլ հավասարապես վատ են: Բայց առավելևս իր անզգույշ մեկնաբանություններով Կիսելյովը նպաստում է հակառուսական տրամադրությունների աճին թե´ Հայաստանում, թե´ Ադրբեջանում: Քանի որ, դժվար թե, Ադրբեջանում ապրողների սրտով լինի ռուսական խոշոր պետական ԶԼՄ-ի ղեկավարի խոսքերն այն մասին, որ «Ռուսաստանը մեծ հաշվով ղեկավարում է Ադրբեջանին»:

Չնայած դա արտացոլում է բազմաթիվ ռուս լրագրողների, փորձագետների և ռուսական հեռուստաընկերությունների քաղաքական հաղորդումներ վարողներին բնորոշ գիծը` ինքնավստահ կեցվածքով քննարկել այնպիսի հարցեր, որոնց մասին մակերեսային պատկերացում ունեն: Եվ, իբր, պաշտպանելով Ռուսաստանի շահերը, իրենց անմտածված և կտրուկ հայտարարություններով անում են ամեն ինչ, որ անգամ ամենաընկերական պետություններում բացասական արձագանք առաջացնեն:

Այպես` պնդելով, որ եթե Ռուսաստանն Ադրբեջանին զենք չվաճառի, Բաքուն այն կարող է գնել ԱՄՆ-ից, ռուս գործիչները մոռանում են հիշել, որ ԱՄՆ-ն և ՆԱՏՕ-ի նրա դաշնակիցները (բացառությամբ Թուրքիայի), Ադրբեջանին զենք չեն վաճառում: Չնայած Հայաստանը չի համարվում ՆԱՏՕ-ի անդամ, այլ Ռուսաստանի դաշնակից և Մոսկվայի նախաձեռնությամբ ստեղծված ռազմա-քաղաքական միավորման`ՀԱՊԿ-ի ամենաակտիվ անդամներից մեկը, և Վաշինգտոնը Երևանի առաջ ոչ մի պարտավորություն չունի: Չէ՞ որ 4-5 միլիարդ դոլարն անգամ ԱՄՆ-ի պես երկրի համար քիչ գումար չէ:

Մոռանում են հիշել նաև այն մասին, որ բազմաթիվ զենքեր, որոնք Ռուսաստանը վաճառել է Ադրբեջանին, Թուրքիան ու Իսրայելը կամ ուղղակի չունեն, կամ էլ բավականին թանկ արժեն, ինչը, բնականաբար, սահմանափակում է Բաքվի հնարավորությունները` պատերազմի նախապրաստման համար դրանք բավարար քանակությամբ առնելու համար:
Կարելի է երկար խոսել հարցի բարոյական և իրավաբանական (հոդված 1. Կոլեկտիվ անվտանգության պայմանագիր) կողմերի մասին:

Քաղաքականությունն ու բարոյականությունն իրարից շատ հեռու են, և միջազգային հարաբերությունների պատմության մեջ երկրների կողմից իրենց պայմանագրային պարտավորությունների խախտման դեպքերը շատ են:

Հավասարության նշան Երևանի և Բաքվի միջև

Այս դեպքում ավելի հետաքրքիր է, թե ինչ է շահում Ռուսաստանը Հայաստանի` Հյուսիսային Կովկասում իր միակ դաշնակցի ազգային անվտանգությանը սպառնացող գործողությունից: Դատելով փաստերից` էական ոչինչ:

Գուցե Բաքուն փորձում է դառնալ Եվրասիական տնտեսական միության կամ ՀԱՊԿ-ի անդա՞մ, կամ էլ թեկուզ իր մոտ անվճար տեղակայել ռուսական բազա, ինչպես Հայաստանը: Ոչ, Ադրբեջանը բացեիբաց ասում է, որ իր ռազմա-քաղաքական դաշնակիցը Թուրքիան է, նրան վարձակալության է հանձնում իր ռազմական օբյեկտները, իսկ Գաբալում գտնվող ռուսական ռադիոտեղորոշման կայանն ուղղակի վտարել է իր երկրից:

Հնարավո՞ր է, որ ադրբեջանական նավթն ու գազն արտահանվեն Ռուսաստանի տարածքով` եկամուտ բերելով երկու հսկաներին: Դարձյալ` ոչ: Ադրբեջանը բոլոր արևմտյան էներգետիկ նախագծերի ակտիվ մասնակից է, որոնք ԱՄՆ-ն ու ԵՄ-ն համարում են Ռուսաստանից էներգետիկ կախվածության նվազման միջոց:

Դրանից հետո չես ուզում խոսել այնպիսի «մանրուքների» մասին, ինչպիսին տարբեր միջազգային կազմակերպություններում հակառուսական բանաձևերի օգտին քվեարկելն է: Այստեղ ամեն ինչ պարզ է. Աբխազիայից, Հյուսիսային Օսիայից և Ղրիմից հետո Ռուսաստանի և Ադրբեջանի դիրքորոշումները` կապված միջազգային իրավունքի գերակայության հետ, արմատապես տարբերվում են:

Դրա հետ կապված`կցանկանայի ռուս փորձագետներին և լրագրողներին, ովքեր հայերից պահանջում են զիջումների գնալ ղարաբաղյան հարցում, խորհուրդ տալ դիմել իրենց երկրի իշխանություններին` Ղրիմը` Ուկրաինային, իսկ Աբխազիան և Հյուսիսային Օսիան Վրաստանին վերադարձնելու պահանջով: Եվ միայն դրանից հետո զբաղվել ղարաբաղյան հարցով:

Պետք չէ խանգարել

Ուզում եմ հիշեցնել նրանց, ովքեր տարածաշրջանային գործընթացներից ոչինչ չեն հասկանում. նախ, Հայաստանը դեմ չէ Ռուսաստան-Ադրբեջան համագործակցությանը (Ռուսաստան-Թուրքիա): Բայց, որպես հսկա, նա ուզում է հասկանալ, որ այդ համագործացությունը չի լինի իր շահերի, առավելևս`քաղաքացիների արյան հաշվին:

Զենքի վաճառքը լոլիկի կամ գազի վաճառք չէ: Եվ Կիսելյովը պետք է հասկանար, որ իր հայտարարությունն այն մասին, որ Ադբեջանին ռուսական զենք մատակարարելու մեջ «ոչ մի քաղաքական բաղադրիչ չկա», աբսուրդ է: Պաշտպանական ոլորտում և զենքի առևտրում միշտ քաղաքական բաղադրիչ կա, այլապես պետություններն այդպես մանրակրկտորեն չեն մոտենա զենք մատակարարողների հարցին:

Եվ երկրորդ, Հայաստանին պետք չեն ռուսական զինվորներ իր սահմանի վրա` ադրբեջանական սպառնալիքից պաշտպանվելու համար: Ինքներս գլուխ կհանենք: իրավիճակն աբսուրդի է հասել. Հայաստանն իր դաշնակից Ռուսաստանից անգամ ոչ թե նյութա-տեխնիկական օգնություն է ուզում, այլ, ուղղակի, որ նա չօգնի իր դաշնակցի հակառակորդին:

Ակնհայտ է, որ Ռուսաստանին տարածաշրջանում պատերազմ պետք չէ` հաշվի առնելով նրա` Հայաստանի ու Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները չփչացնելու ցանկությունը: Սակայն Ադրբեջանին մեծ քանակությամբ զենք տրամադրելը` իր դաշնակցին օգնելու ակնհայտ բացակայության դեպքում, Մոսկվան, կարծես թե, Բաքվին վստահություն է ներշնչում, որ հակամարտությունը կարելի է լուծել ուժային ճանապարհով և միաժամանակ ամեն կերպ փորձում է համոզել ադրբեջանական իշխանություններին նման բան չանել` պատերազմ չսչկսել: Ախր պատերազմի դեպքում Ռուսաստանի տնտեսական ու քաղաքական կորուստները, անկախ նրանից, թե ով կհաղթի, ավելին կլինեն, քան այդ չարաբաստիկ 4-5 միլիարդը` ստացված Բաքվին վաճառված զենքից:

Եվ պատերազմից կարելի էր խուսափել` տարածաշրջանում վարելով ավելի հեռատես ու մտածված ռազմավարություն, որը հիմնված չի լինի վայրկենական շահի վրա:

Կցանկանայի Ռուսաստանին հիշեցնել ԱՄՆ-ի օրինակն` այն մասին, թե ինչպես պետք է առաջ մղել սեփական հետարքրքությունները և աշխատել կոնֆլիկտային տարածաշրջանում:Մասնավորապես, չնայած Մերձավոր Արևելքին ամերիկյան զենքի մատակարարմանը, ոչ մի արաբական հսկա-ներմուծող այն չի օգտագործել ԱՄՆ-ի մտերիմ դաշնակից Իսրայելի դեմ:

Եվս մեկ օրինակ`Բալկանները, որտեղ սերբերին, ինչպես նաև իրենց հակառակորդներին` խորվաթներին, բոսնիացիներին և ալբանացիներին, ակնհայտորեն ցույց են տվել, թե որքան վատ կարող է լինել ամերիկացիների հետ ընկերություն չանելը: Արդյունքում` խիստ ռուսամետ տրամադրված հասարակություն ունեցող երկրները` ի դեմս Սերբիայի և Չեռնոգորիայի, ձգտում են դառնալ ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի անդամ:

Բայց Ռուսաստանում այդ օրինակներն անտեսում են: Ավելին` այն մարդիկ, ովքեր արդարացնում են իր իսկ դաշնակիցների հանդեպ Ռուսաստանի նման երկերես քաղաքականությունը, չգիտես ինչու, քննադատում են Հայաստանին, որ ուզում է հարաբերություններ զարգացնելու այլ ուժային կենտրոնների` մասնավորապես ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի հետ (որոնց հետ ակտիվորեն համագործակցել է և ցանկանում է համագործակցել հենց ինքը` Ռուսաստանը)` չխախտելով ԵՏՄ-ի և ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում ունեցած պարտավորությունները:

Եվ եթե այդ «փորձագետներն» ուսումնասիրեին հարցը, ապա կհասկանային, որ Հայաստանը միշտ հավատարիմ է մնացել իր դաշնակիցների առջև ստանձնած պարտավորություններին, հնարավոր է, անգամ` չափից շատ (այդ առումով նա օրինակ պետք է վերցի Մինսկից և Աստանայից): Հնարավոր է`այդ «մասնագետները» հասկացել են, որ Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության «արդյունավետության» մասին ավելի պատկերավոր խոսում է դաշնակիցների հետզհետե նվազող թիվը:

Հենց դրա համար Հայաստանին Ռուսաստանում պետք են անգամ հայամետ, ռուսամետ գործիչներ, որոնց համար սեփական երկրի հետաքրքրությունները կայանում է ոչ թե այլ երկրների և ժողովուրդների հասցեին հնչեցված սադրանքների և վիրավորական հայտարարությունների , այլ առկա խնդիրների սթափ վերլուծության և դաշնակիցների հետ դրանց համատեղ լուծման մեջ:

Այսօր Ռուսաստանին պետք են մարդիկ, ովքեր հասկանում են, որ եթե չեն կարող մինչև վերջ անկեղծ լինել, ապա ավելի լավ է լռեն և չխոսեն այնպիսի բաների մասին, որից հետո անգամ այլ երկրի` քո հանդեպ ընկերական տրամադրված ներկայացուցիչն իրեն խաբված կզգա:

Հայկ ԽԱԼԱԹՅԱՆ

«Новости-Армения» 

 

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
9.05.2020 Մեր արածների և անելիքների մասին 10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան