Առանց վարորդ տանկ

Sözcü թերթի լրագրող Իլմազ Օզդիլը մեկնաբանել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հայտարարությունը` «առանց վարորդ զրահամեքենա» ստեղծելու մասին: Նրա մեկնաբանությունը ներկայացնում ենք առանց կրճատումների:

Մեր՝ փորձով իմաստնացած առաջնորդը հայտարարել է. «Մենք կստեղծենք առանց վարորդ զրահամեքենա»:

Ըստ ՄԱԿ-ի տվյալների` Թուրքիան 188 երկրների շարքում «մարդկային զարգացման համաթվով» կրկին իջել է 72-րդ հորիզոնական:

Ըստ Freedom House-ի` ազատության վարկանիշով Թուրքիան երկրների մեծ մասից ներքև է գտնվում: Մեր պատմության մեջ առաջին անգամ մասամբ ազատ երկրների շարքից տեղափոխվել ենք անազատ երկրների շարքը:

Թուրքիայի վարկանիշը մարդկային զարգացման ինդեքսում՝ Արդարադատության համաշխարհային նախագծում, կրկին իջել է. 113 երկրների շարքում զբաղեցնում ենք 99-րդ տեղը:

Մարդկային զարգացման կարևորագույն ցուցանիշով` մամուլի ազատության վարկանիշով, Թուրքիան իջել է մինչև 155-րդ հորիզոնական:

Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի համաձայն` մարդկային կապիտալով ևս Թուրքիայի վարկանիշն ընկել է՝ 122 երկրների շարքում զբաղեցնելով 68-րդ հորիզոնականը։

Համաձայն Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի՝ գլոբալ մրցունակության վարկանիշով ևս Թուրքիայի դիրքերը թուլացել են. 100 երկրների շարքում այն զբաղեցնում է 51-րդ հորիզոնականը:

Համաձայն Human Rights Watch-ի մարդու իրավունքների մասին զեկույցի` Թուրքիան այդ ոլորտում տարեցտարի տագնապալի հետընթաց է արձանագրում: Աշխատանքային պայմաններով` շահագործման տեսանկյունից կարևորագույն մարդկային ցուցանիշով, Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության համաձայն, Թուրքիան աշխատողների շահագործման առումով եվրոպական երկրների շարքում առաջատար է։

Մարդկային զարգացման մեկ այլ կարևոր ցուցանիշով՝ կոռուպցիայով, ըստ Transparency International-ի, 28 հորիզոնականով իջել է և հասել 81-րդ հորիզոնական` 180 երկրների թվում։

Համաձայն PISA միջազգային թեստի արդյունքների (Programme for International Student Assessment)՝ կրթության մարդկային ցուցանիշով Թուրքիան կրկին իջել է 50-րդ հորիզոնական՝ 72 երկրների շարքում։

Գենդերային անհավասաարության ցուցանիշով ևս Թուրքիան իջել է մինչև 130-րդ հորիզոնական` 144 երկրների թվում:

Քանի որ արդեն ստեղծված է «առանց ղեկավար» երկիր, առանց վարորդ տանկ ստեղծելը շատ ավելի հեշտ գործ է…

Կոլումբոսը Կուբայում մզկիթ է տեսել:

Աբդուլ Մեջիդը (Օսմանյան կայսրության 31-րդ սուլթան Աբդուլ Մեջիդ 1-ինը, ով ղեկավարել է 1839-1861թթ) կազմել է Ստամբուլի երկաթգծի զարգացման նախագիծը, (Կոնստանդնուպոլսի երկաթգծի զարգացման նախագիծը ներառում է քաղաքի եվրոպական ու ասիական մասերն իրար կապող Բոսֆորի նեղուցի տակ ստորջրյա երկաթգծային թունելի շինարարությունը):

Նոյ մարգարեն բջջային հեռախոսով է խոսել։

Նաև պարզվել է, որ Աբդուլ Համիդն է հորինել Google-ը:

Եվ ամոթ կլինի, եթե առանց վարորդ տանկ չստեղծենք։

Իլմազ ՕԶԴԻԼ

Թուրքերենից թարգմանեց ՊԱՆԴՈՒԽՏԸ

Սկզբնաղբյուրը

23.06.2018 Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր Ադրբեջանն Արցախի հետ շփման գծից հետ չի քաշում դեռևս ապրիլից կուտակած մեծ քանակությամբ ստորաբաժանումները 12.06.2018 Բակո Սահակյանն ընդունել է Մոնթե Մելքոնյանի հարազատներին Առաջնագծի տարբեր հատվածներում նկատվում են հակառակորդի զինտեխնիկայի և մարդկային ուժի ակտիվ տեղաշարժեր ու կուտակումներ (տեսանյութ) Արցախի նախագահը խորհրդականին ազատել է պաշտոնից Բակո Սահակյանն իրավապահ մարմինների ղեկավարների մասնակցությամբ խորհրդակցություն է անցկացրել Դավիթ Տոնոյանը կարևորել է հայ-ղազախական դաշնակցային հարաբերությունները Ադրբեջանում ձերբակալվել է «Թալիշների ձայն» թերթի գլխավոր խմբագիրը Իլհամ Ալիևը ստորագրել է Ադրբեջանի 2017-ի բյուջեի կատարման մասին օրենքը Թուրքիայի գլխավոր ընդդիմադիրը խոստացել է 4 տարում լուծել քրդական հարցը Դոնալդ Թրամփը եւ Կիմ Չեն Ընը համատեղ փաստաթուղթ ստորագրեցին գագաթնաժողովի արդյունքների վերաբերյալ 11.06.2018 Բակո Սահակյանը չի մասնակցելու Արցախի նախագահի հաջորդ ընտրություններին Արցախի պետնախարար Գրիգորի Մարտիրոսյանը հրավիրել է ընդլայնված աշխատանքային խորհրդակցություն Էրդողանը սպառնացել է Իրաքյան Քանիդիլին նույնպես «արժանացնել» Աֆրինի ճակատագրին Բելառուսն այնուամենայնիվ Ադրբեջանին մատակարարել է «Պոլոնեզ» հրթիռային համակարգերը Ադրբեջանը Վրաստանում ներդրումներ իրականացնող երկրների ցանկում զիջել է առաջնորդի դերը Ադրբեջանում քաղաքական ճնշումներն ու հետապնդումները ողջ թափով շարունակվում են ՀՀ ԶՈՒ ներկայացուցիչները մեկնել են Բելառուս Ադրբեջանական կողմի կրակոցից զինծառայողի մահվան դեպքի առթիվ հարուցվել է քրգործ Դեռ շատ երիտասարդ ես, գլխիդ փորձանք կբերես. Էրդողանը դիմել է Ավստրիայի վարչապետին Զոհրաբ Մնացականյանը մասնակցում է ՀԱՊԿ ԱԳ նախարարների խորհրդի նիստին 9.06.2018 Հայաստանն Իրանին է փոխանցել ԻԻՀ քաղաքացի 4 դատապարտյալի Ցորենի արտին Ալիևի մոտենալու համար դաշտն ասֆալտապատել են Արցախում հակառակորդի կրակոցից վիրավորված զինծառայողը տեղափոխվել է Երևան, նրա առողջական վիճակը կայուն ծանր է Բակո Սահակյանը ներկայացրել է Արցախի նորանշանակ ոստիկանապետին Նախարար Պապիկյանը ներկայացրել է Վայոց ձորի նորանշանակ մարզպետին Պուտինը պատրաստակամություն է հայտնել կապեր հաստատել ԱՄՆ-ի հետ Շփման գծում վերադասավորումները լինում են առավել հաճախ հայկական կողմի նախաձեռնությամբ ՀՀ պաշտպանության նախարարը հանդիպել է ՆԱՏՕ-ի ղեկավարության և առանձին երկրների պաշտոնակիցների հետ Անցնող շաբաթ հակառակորդը հրադադարի ռեժիմը շփման գծում խախտել է 200 անգամ
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան