Подпишитесь на наш канал в Telegram

Ինչպես են հայերը «օկուպացրել» Զանգելանը

Հավատարիմ մնալով ավելի վաղ տված խոստմանս` շարունակում եմ պարբերաբար կիսվել ադրբեջանական քարոզչամեքենայի ապուշության հավաքածուի հատընտիր գլուխգործոցներով, որոնք ջերմեռանդորեն հավաքել եմ:

Ստորև ներկայացված մարգարիտը վերաբերում է անցած տարվա հոկտեմբերին և հանդիսանում է Ադրբեջանի Զանգելանի շրջանի հերոսական անկման 24-րդ տարելիցի կապակցությամբ կազմված ողբերգական հիշատակության պաշտոնական ամփոփագիրը:

Փորձենք այդ բոզբաշը տարբերակել տարրական մաթեմատիկական անգրագիտությունից, տրամաբանական բարբաջանքից և տարեթվերի անփույթ շարադրանքից` գումարած նաև անհեթեթությունը:

«1993թ. հոկտեմբերի 29-ին հայկական զինված ստորաբաժանումները օկուպացրին լեռնային-ղարաբաղյան տարածաշրջանին հարող վերջին` Զանգելանի շրջանը։ Այնուհետև. «Նախքան Զանգելանի շրջանի օկուպացումը, որը ներառում էր մեկ քաղաք, մեկ ավան և 83 գյուղ, այնտեղ գործող 9 նախադպրոցական հաստատություն, 19 տարրական դպրոց, 15՝ միջնակարգ, մեկ միջին մասնագիտական հաստատություն և մեկ երաժշտական դպրոց, 35 գրադարան, 8 մշակույթի տուն, 23 ակումբ և 22 կինոդահլիճ…»:

Կարծես մեջբերված ցանկում ոչ մի սխալ կամ կասկածելի բան չի էլ կարող լինել։ Մարդիկ տվյալներ են ներկայացնում՝ ջանալով նյութական կորուստների չափն ընդգծել թվերի կուտակման միջոցով։ Աստված նրանց հետ… Բայց ահա երկու պարբերություն հետո, չգիտես ինչու, նորից են ներկայացվում Զանգելանի շրջանի մասին տվյալները: Միայն թե՝ այս անգամ կախարդական ձևով գյուղերի և հաստատությունների թիվը սկսում է փոխվել:

«Շրջանի կազմի մեջ է մտնում նույնանուն քաղաքը, Մինջևան ավանն ու 81 գյուղ…»:
Ինչպես երևում է, երկու գյուղ, մինչև հաջորդ պարբերությանը հասնելը, հօդս են ցնդում:
Այնուհետև առաջին թվարկման մեջ նշված 9 նախադպրոցական հաստատությունները երկրորդ անգամ ներկայացված թվարկման մեջ կախարդական փայտիկի օգնությամբ 11 են դառնում:

Նույն հաջողությամբ, ամփոփագրի սկզբում ներկայացված ցանկը` «19 տարրական դպրոց, 15` միջնակարգ, մեկ միջին մասնագիտական հաստատություն և մեկ երաժշտական դպրոց», երկրորդ ցուցակում դարձել էին միասին «62 հանրակրթական դպրոցներ»:

Գրադարանների թվի աճը հարցում ևս փաստաթղթի հեղինակները առատաձեռն են գտնվել, հավանաբար` մտածելով, որ դրանց իրական թվի գրալրացումը միջազգային հանրության աչքում կընդգծի զանգելանցի խաշնարած-գրքամոլների ինտելեկտուալ բարձր մակարդակը: Փաստաթղթի հեղինակների թեթև ձեռքով առաջին պարբերության մեջ նշված գրդարանների թիվը` 35-ը, երկրորդ ցուցակում դարձել էր 50:

Դեռ լավ է, որ ակումբների և մշակույթի տների թիվը չի փոփոխվել: Երկրորդ թվարկման մեջ այսպիսի հանճարեղ արտահայտություն կա. «8 մշակույթի տուն»: Դրանից, հավանաբար, հետևում է, որ հեղինակները այս անգամ որոշել են ոչ թե տափակ ձևով ուռճացնել այդ «տների» թիվը, այլ փորձել են ավելի ճիշտ արտահայտվել` ընդլայնելով դրանց ֆունկցիոնալ նշանակությունը, թե ինչ: Երևում է` «մշակույթ»-ն իր ողջ և եզակի նշանակությամբ` շատ նեղ հասկացություն է և անընդունելի մեգամշակութային` Ադրբեջանի համար: Եվ, հետևաբար, այդ «մշակույթի տներ» այցելողներն այդտեղից դուրս են գալիս «մշակույթով արբեցած»:

Ինչևէ, վերադառնանք ամփոփագրին: Այնտեղ, ցավոք սրտի, մարտերի և Արաքսով խիզախ ասկյարների ծլկելու մասին ոչ մի ինֆորմացիա չկա: Ոչ մի ակնարկ չկա նաև այն մասին, թե ինչպես է Ալիևը Տեր-Պետրոսյանին աղաչել միջանցք տրամադրել Զանգելանից դեպի Նախիջևան, որպեսզի շրջափակման մեջ հայտնված 10 հազարանոց ադրբեջանական հորդան դուրս գա: Այդ մասին տարիներ անց իր հուշերում ներկայացրել է Անդրեյ Ստուպիշինը: Որևէ բան չի ասվում նաև դեպի իրանական կողմ այդ նույն հորդայի խուճապահար փախուստի մասին` բառացիորեն սեփական կանանց, երեխաների և ծնողների գլուխների վրայով: Եվ, բնականաբար, չի հիշատակվում նաև այն, թե ինչպես են իրանցի սահմանապահների հարկադրմամբ անձնազոհ ասկյարները լրիվ մերկ Արաքսից վազելով հասել մինչև Ժդանովի շրջանում տեղակայված իրենց առաջին պահակակետը:

Ադրբեջանցի քարոզիչները` զանգելանյան տխրալի ամփոփագրի հեղինակներն, այդ ամենի մասին լրիվ մոռացել էին, չնայած հետաքրքիր կլիներ լսել նրանց գնահատականն այդ հերոսական բիզիմդիրյան իրադարձություններին: Փոխարենն այդ փաստաթղթի ձևով ներկայացված խեղումը լրիվ անհեթեթություն է և վկայում է այն ստեղծողների մոտ տարածության և ժամանակի զգացողության կորստի մասին:

«Օկուպացիայից հետո ամբողջությամբ ավերվել է Բաքու-Մինջևան-Ղափան երկաթուղու Մինջանի կայանը: Երկաթուղու 41 կմ հատվածը, որն անցնում է Մեղրիի միջով, շրջափակման մեջ է հայտնվել»:

Ի գիտություն անգրագետ ադրբեջանցի քարոզիչների` նշված երկաթգիծը լրիվությամբ շրջափակվել էր հիշյալ իրադարձություններից երկու տարի առաջ, և ի պատասխան Հայաստանի շրջափակման` Նախիջևանի շրջափակումն իրականացվել է հենց Մեղրիից, այլ ոչ թե Զանգելանից:

Բայց, ինչո՞ւ եմ ես այսքան լրջացել: Խոստովանում են, մի քիչ խորացա… Չէ՞ որ խոսքն ընդամենը հավաքածուիս զվարճալի ապուշությունների մասին է, որոնք հավաքել եմ ոչ թե ճակատ կնճռոտելու, այլ զվարճանալու համար:

Բոգդան ԱԹԱՆԵՍՅԱՆ

Aysor.am

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր Ադրբեջանն Արցախի հետ շփման գծից հետ չի քաշում դեռևս ապրիլից կուտակած մեծ քանակությամբ ստորաբաժանումները
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան