Թուրքական կառավարության անդրօվկիանոսյան «ինդուլգենցիան»

Թուրքերը համարվում են երկակի խաղի անգերազանցելի վարպետներ: Եվ այդ երկիրը ներկայումս ղեկավարող Էրդողանի ռեժիմը ամենևին էլ բացառություն չի կսզմում այդ կանոնից: Օրինակ` նույն այն անձինք, ովքեր մեկը մյուսից ուղղակի խլել են 2015թ. նոյեմբերի 24-ին Սիրիայի երկնքում ռուսական ինքաթիռը ոչնչացնելու անձնական հրամանը, որոշ ժամանակ անց հանկարծ բարեկամաբար «հիշեցին», որ այդ ամենն իսլամիստ քարոզիչ Ֆեթուլլահ Գյուլենի «խաղերն են»: Առհասարակ, «Հիզմեթ» շարժման հիմնադիրը, ով Թուրքիայից հեռացել է դեռևս 1999թ. և հիմա, հոժարակամ արտաքսման մեջ գտնվելով, ապրում է Սեյլորսբուրգում (Փենսիլվանիա նահանգ), իշխող Արդարություն և զարգացման կուսակցության և անձամբ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի համար վաղուց է վերածվել ինչ-որ դևի, ում կարելի է ուղղակի վերագրել ցանկացած մեղք, ավելի լավ` սեփականը, ինչով հատկապես այս վերջին տարիներին, և, մասնավորապես, կոռուպցիոն սկանդալից հետո, որը 2013թ. վերջին ցնցել է այդ երկիրը, զբաղվում են էրդողանն ու իր ոհմակը:

Թուրքական իշխանություններն ինչում ասես չեն մեղադրել Գյուլենին. և´ 2000թ. ( 2008-ին Գյուլենի դեմ գործընթացը բարեհաջող փակվել է` հանցակազմի բացակայության պատճառով,-Պանդուխտ) հակակառավարական դավադրության կազմակերպման, և´ 2013թ. «Խոշոր կաշառք» հակակոռուպցիոն գործողության պլանավորման մեջ, որն, իբր, գաղտնի է պահվել բացառապես Գյուլենի կողմից` գործող իշխանությանը տապալելու նպատակով, և´ 2014թ. մասսայական անկարգությունների կազմակերպման մեջ, որտեղ աճեցին ոստիկանական հարձակումները ցուցարարների վրա, ովքեր ցույց էին անում կոնստանդնուպոլսյան այգու կառուցապատման դեմ, և´ 2016թ. պետական հեղաշրջման փորձի մեջ, և´ ահաբեկչական գործունեության մեջ: Թուրքիայում (թուրքական ճնշման տակ` նաև այլ երկրներում) փակել են նրա դպրոցները, իսկ ցանկացած ընդդիմադիր ելույթ հիմա վայրկենական կապվում է «FETÖ կազմակերպության» հետ: Թուրքական դատարանը բազմիցս է քարոզչի ձերբակալման հրաման արձակել, ինչպես, իմիջիայլոց, բազմիցս փորձել են ԱՄՆ-ից Գյուլենին արտահանձնել Թուրքիային:

Այդուհանդերձ, քարոզիչն անձամբ ժխտում է թուրքական իշխանությունների կողմից ցանկացած մեղադրանք` ընդգծելով, որ հանդիսանում է ծայրահեղականության հակառակորդ և չի զբաղվում քաղաքականությամբ: Իսկ ինչ վերաբերում է «ահաբեկչական գործողությանը», ինչում նրան մեղադրում են Էրդողանն ու իր հավատարիմ շները, ապա Գյուլենի` ահաբեկչության նկատմամբ ունեցած կապի մասին, լավագույնս պատմում են նրա աշխատանքները.

«Ահաբեկիչները առհավետ դժոխք են ընկնում, և այնտեղ պատասխանատվության կենթարկվեն անմեղ մարդկանց սպանելու համար (…): Մահմեդականը չի կարող ահաբեկիչ լինել, ոչ էլ ահաբեկիչն է կարող իսկական մահմեդական լինել»:

Գյուլենը բազմիցս նաև քննադատել է Սիրիայում և Իրաքում ԻԳԻԼ-ի ահաբեկիչների բռնություններն ու հանցագործությունները` հիշեցնելով, որ «ցանկացած ագրեսիա, ճնշում կամ փոքրամասնության կամ էլ անմեղ քաղաքացիների կեղեքում հակասում է «Ղուրան»-ի գաղափարներին ու ոգուն»: Յուր ժամանակին նա անձամբ ցավակցել է Բեսլանի ահաբեկչության զոհերի համար:

Բացի այդ, չարժե մոռանալ նաև այն փաստը, որ Էրդողանն իշխանության է եկել հիմնականում Գյուլենի շարժման աջակցության շնորհիվ:

Ֆեթուլլահ Գյուլենի և նրա կազմակեպության դեմ հաճախ անհիմն մեղադրանքներն` իշխանամետ լրատվամիջոցների շուրթերից, բացահայտ ցինիզմ է: Հենց այդպես կարելի է գնահատել հերթական առեղծվածային հոդվածը` հրապարակված Hürriyet-ում, դեկտեմբերի 18-ին, որը համընկնում է Թուրքիայում ՌԴ դեսպան Անդրեյ Կառլովի սպանության տարելիցին:

Նրանում` Անկարայի դատախազության հայտարարության վրա արված հղումով, ասվում է այն մասին, որ դեկտեմբերի 18-ին Անկարայում հիշյալ սպանության քննությամբ զբաղվող թուրք քննիչների հետ հանդիպման համար Ռուսաստանից օպերատիվ-հետախուզական խումբ է ժամանել: Թուրք քննիչները սկսել են դժգոհել ռուս գործընկերներին, որ, իբր, ոչ մի ինֆորմացիա, ցավոք, չի հաջողվում գտնել, քանի որ ամեն ինչ ջնջվել է մարդասպան Մեվլյուտ Մերթա Ալթընթաշի անձնական համակարգչի կոշտ սկավառակից: Ինչին ի պատասխան` ռուսները, որ ամբողջ աշխարհում հայտնի են որպես անգերազանցելի հաքերներ, խոստացել են անհապաղ օգնել` «այլընտրանքային եղանակով» վերականգնելու ֆայլերը:

Ասված է` արված է: Եվ հաշված ժամեր անց այն, ինչի վրա թուրքերը մի ամբողջ տարի էին ծախսել, վերականգնվեց:

Դուք դեռ չեք կարող կռահել, թե, համաձայն Hürriyet-ի, ինչ ինֆորմացիա են հայտնաբերել ռուս քննիչները: Այսպես. «Ֆեթուլլահ Գյուլեն» նշումով երկու ֆայլ (ֆայլերը հենց այդպես էլ կոչվում էին,-Պ.), 690 ֆայլ` «Հիզմեթ» նշումով (Գյուլենի շարժումը,-Պ.), 4 ֆայլ FETÖ հապավումով և մեկ ֆայլ` «Նուր ջեմաթթի» անվանումով (այդպես է կոչվում Գյուլենի ուսմունքը,-Պ.):

Բայց մի դժվարություն կար. ինչպես իրար հետ կապել Գյուլենի շարժումն ու Կառլովին սպանած Մեվլյուտ Ալթընթաշի` սպանության պահին հնչեցրած կարգախոսները. «Մի´ մոռացեք Հալեպը, մի´մոռացեք Սիրիան, մենք մեռնում ենք այնտեղ, դու կմեռնես այստեղ»: Առավելևս, որ թարմ հետքերով ռուս դեսպանի սպանության համար պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել Ջեբխաթ ան-Նուսրի ժառանգորդը` Ձեյշ ալ-Ֆաթխի կոալիցիան, որը հենց այդ ժամանակ պայքար էր մղում սիրիական բանակի և Հալեպում նրա դաշնակիցների դեմ (այդ թվում և` ռուսական ուժերի):

Բայց Hürriyet-ի համար նշանակություն չունի: Ան-Նուսրն ու Ալ-Քաիդան հիշատակող ֆայլերի բացակայությունը, ինչպես նաև Ալթընթաշի «հալեպյան» կոչերը նա բացատրում է… դեսպանի սպանության իրական կազմակերպիչներին քողարկելու փորձերով: Իբր, քանի դեռ Ալթընթաշը (ենթադրվում է` Գյուլենի հրամանով) կրակում և միաժամանակ հիշում էր Հալեպը, շնորհազուրկ քարոզչի հետևորդները հեռավորության վրա մտել են Ալթընթաշի ֆեյսբուքի ու գուգլի էջերը և ջնջել իրենց ղեկավարին հեղինակազրկող ֆայլերը:

Hürriyet-ին տարօրինակ չի թվում նաև Անկարայի դատախազության հայտարարությունը, որի վրա հղում է անում, ինչպես նաև այն զվարճալի փաստը, որ Գյուլենի և ոչ մի հետևորդ` առավելևս ենթադրաբար հանուն նրա կյանքը զոհելու պատրաստ, երբեք իր կազմակերպությունը FETÖ չի անվանի, քանի որ հետևյալ հապավումը թուրքերեն կբացվի այսպես` Fethullahçı Terör Örgütü` Ֆաթուլլահի հետևորդների ահաբեկչական կազմակերպություն: Գյուլենականներին այդպես է կոչել ո՞վ, ճիշտ է` Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը…

Դեռ անհայտ է մնում Hürriyet –ի հրապարակմանը ռուսական կողմի արձագանքը: Չնայած, լիովին հնարավոր է, որ այն լիովին համապատասխանի Թուրքիայի գործող իշխանության ցանկություններին: Վերջ ի վերջո, ռուսները կարողացան ներողություն տեսնել մեկի մշուշոտ ելույթի մեջ, ում մասին ասվում էր, որ «լոլիկներով չեն պրծնի»:

ՊԱՆԴՈՒԽՏ

18.02.2018 Իրանի ԱԳՆ ղեկավարը հայտարարել է, որ հանրապետությունը Պարսից ծոցում հեգեմոնիայի չի ձգտում Նախագահը Մյունխենում հանդիպում է ունեցել Բավարիայի երկրամասի առաջատար մի շարք ընկերությունների ղեկավարների հետ Ճիշտ արձագանք, ճիշտ տեղում. Դավիթ Բաբայանը՝ Մյունխենում ՀՀ Նախագահի ելույթի մասին Իրանի հարավում ավիավթարի արդյունքում կենդանի մնացածներ չկան Մյունխենում ՀՀ Նախագահը հստակ ազդակ հղեց, որ Թուրքիան և Ադրբեջանը սպառնալիք են տարածաշրջանի համար. Շարմազանով ՀՀ Նախագահը ցավակցական հեռագիր է հղել Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանիին 17.02.2018 ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը փետրվարի 17-ին ելույթ է ունեցել Մյունխենի անվտանգության համաժողովում Արցախյան շարժման մասնակիցները հանդիպել են ՊԲ զինծառայողների հետ Անցած շաբաթ Ադրբեջանը առաջնագծում հրադադարի ռեժիմը խախտել է շուրջ 250 անգամ Նախագահը աշխատանքային այցով մեկնել է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն 16.02.2018 ՌԴ ԱԳՆ խոսնակ Մարիա Զախարովան անդրադարձել է Իլհամ Ալիևի «Երևան և Զանգեզուր վերադառնալու» վերաբերյալ անհեթեթ հայտարարություններին Թուրքիայի քրդամետ կուսակցության ևս մեկ պատգամավոր կարող է զրկվել մանդատից Էրդողանի ու Թիլերսոնի հանդիպումը շարունակվել է ավելի քան երեք ժամ Թուրքիայի վարչապետի այցը Գերմանիա ուղեկցվել է բողոքի ցույցերով Բակո Սահակյանը մասնակցել է Արցախի դատախազության կոլեգիայի նիստին 15.02.2018 ՌԴ ԱԳՆ-ն հայտարարել է ԱՄՆ-ի կոալիցիայի հարվածներից ռուսների զոհվելու մասին Բակո Սահակյանն ընդունել է Արցախի Աֆղանստանի պատերազմի վետերանների միության անդամների Ադրբեջանում բնակչության թվի աճն անկում է ապրել Ադրբեջանի զորամասերից մեկում զինվոր է մահացել Թուրքիայում պահանջում են փակել քրդամետ Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցությունը Անկարայում ԱՄՆ դեսպանատան պողոտան կանվանակոչվի «Ձիթենու ճյուղ» 14.02.2018 Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Դանիայի Թագուհի Մարգրեթ Երկրորդին Էրդողանի եւ Ալիեւի պանթուրքիստական հայտարարություններն անթույլատրելի են. Էդուարդ Շարմազանովը՝ Հունաստանի դեսպանին Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Մալիի նախագահին հրավիրել է Երևանում մասնակցելու Ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժողովին Արցախը դարձավ հայ ժողովրդի պատվախնդրության և հաղթանակի խորհրդանիշը. Սերժ Սարգսյան Արժե՞ զարմանալ, որ Ալիևը Երևանն է ուզում... Ուզում ենք մեր պատրիարքին ընտրել. Գարո Փայլան Ռուս սահմանապահներն Արմավիրի մարզում թուրք սահմանախախտի են ձերբակալել Էրդողանը հեռախոսազրույց է ունեցել Սաուդյան Արաբիայի թագավորի հետ Թուրքիայի զինուժը հարվածներ է հասցրել Իրաքի հյուսիսում 13.02.2018 Միջազգային ավիացիոն կոմիտեն հայտնել է Ռուսաստանում Ան-148-ի վթարի նախնական պատճառը Թուրքիայի նախագահը ԱՄՆ-ին կրկին մեղադրել է Թուրքիայի դեմ գործողություններ իրականացնելու մեջ Ծնկաչոք Մարդու դասերը Թուրքիայի նախագահը սպառնացել է Հունաստանին Մեր հայացքը ուղղված է միմիայն դեպի ապագան. Բակո Սահակյան Ադրբեջանցիները չհասկանալով… իրենց իջեցնում և մեզ բարձրացնում են, մենք բարձունքի վրա ենք. Ալեքսանդր Լապշին Նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել Բուլղարիայի նախագահ Ռումեն Ռադևի հրաժեշտի արարողությունը Մերկելը Թուրքիայի վարչապետի հետ կքննարկի կալանավորված գերմանացի լրագրողի հարցը 12.02.2018 ԿԽՄԿ ներկայացուցիչներն այցելել են հայ և ադրբեջանցի ազատազրկվածներին Ադրբեջանում նախագահական արտահերթ ընտրությունների անցկացումը խախտում է ժողովրդավարության սկզբունքները. միջազգային կենտրոն Հայաստանն ու Բուլղարիան ռազմավարական նշանակություն ունեն Պարսից ծոց-Սև ծով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծման հարցում. Ռադև Ադրբեջանական որոշ մասնավոր բանկեր փակվելու վտանգի տակ են. Moody’s Ինչպես Զաքիր Հասանովն Իլհամ Ալիևին փրկեց հայկական ՈՒԱԶ-իկից Նվիրվում է բոլոր «մատնված» քրդերի համար անհանգստացողներին Բուլղարիան կողմ է ԼՂ հիմնահարցի խաղաղ կարգավորմանը Մինսկի խմբի համանախագահների միջնորդությամբ և ԵՄ աջակցությամբ ԼՂ խնդիրը կարող է հանգուցալուծվել միայն, երբ Ադրբեջանը հրաժարվի իր առավելապաշտական ակնկալիքներից Իրան-Հայաստան երրորդ էլեկտրահաղորդման գիծը մոտ ապագայում շահագործման կհանձնվի Թուրքիան կորցրել է հավատը ԱՄՆ նկատմամբ. Թուրքիայի արտգործնախարար Ադրբեջանը պատրաստ չէ հարևանի հետ հակամարտությունը լուծելու խաղաղ ճանապարհով. ZDF-ի անդրադարձը Թուրքիայում «Ձիթենու ճյուղ» գործողության դեմ բողոքելու համար ձերբակալված քաղաքացիների թիվը հասել է 666-ի
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան