Ճանաչում են ԼՂՀ-ն, թե ոչ` Ղարաբաղը որպես պետություն կայացել է. Ռեշետնիկով

«Ղարաբաղը փաստացի անկախ պետություն է: Ճանաչում են ԼՂՀ-ն, թե ոչ` Լեռնային Ղարաբաղը, որպես պետություն, կայացել է` չնայած շրջափակմանը, պատերազմին և միջոցների սղությանը»,-նման կարծիք է հայտնել ՌԴ Արտաքին հետախուզության ծառայության վերլուծական բաժնի պետի տեղակալ, Ռուսաստանի ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտի նախկին տնօրեն և «Երկգլխանի առյուծ» միության ներկայիս ղեկավար, գեներալ-լեյտենանտ Լեոնիդ Ռեշետնիկովը:

-Լեոնիդ Պետրովիչ, վերջին երկու ամսվա ընթացքում ադրբեջանա-ղարաբաղյան սահմանին ռազմա-քաղաքական իրավիճակի սրացում է նկատվում: Դարձյալ ո՞ւմ է ձեռնտու մեր տարածաշրջանում իրավիճակի սրումը:

-Միանշանակ, Ռուսաստանը հիմա մշտական ճնշման տակ է գտնվում, որը հետզհետե աճում է: Բազմաթիվ քաղաքագետների գնահատմամբ` մենք գտնվում ենք կիսահիբրիդային պատերազմի մեջ` տեղեկատվական, տնտեսական և այլ ճակատներում: ԱՄՆ-ի ու եվրոպական երկրների հետ նման վատ հարաբերություններ, երևի, եղել են միայն «սառը պատերազմի» տարիներին: Եվ Ղարաբաղը այդ ճնշման ուժեղացման լծակներից մեկն է: Նպատակը Ռուսաստանի համար բարդություններ ստեղծելն է, ինչպես դա արվել է Ուկրաինայի արևելքում: Եթե բռնկվի ղարաբաղյան ճակատը, Ռուսաստանը կհայտնվի շատ բարդ դրության մեջ:

Հայաստանը մեր իրական դաշնակիցն է, բայց Ռուսաստանի համար կարևոր են նաև Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները: Այստեղ ոչ միայն ակնհայտ է, որ Ադրբեջանը ցանկանում է բորբոքել իրավիճակը, այլև զգացվում է ավելի լուրջ խաղացողների ներկայությունը, ուղիղ ասենք` միջազգային դերակատարների` այդ թվում և ԱՄՆ-ի: Մենք պետք է սթափ լինենք, քանի որ այն ուժերը, որոնք հիմա փորձում են վերահսկողություն հաստատել Սիրիայում, իսկ մենք կանգնեցնում ենք, որպես թիրախ, հաջորդը կընտրեն Կովկասը` պայթունավտանգ կետը, որը կարող է բռնկվել և մեզ համար անասելի բացասական հետևանքներ ունենալ: Մենք հասկանում ենք, որ ԱՄն-ն, նախ և առաջ, և այն ուժերը, որոնք կանգնած են նրա կողքին, Կովկասը դիտարկում են միայն որպես Ռուսաստանին հակազդելու միջոց և նրա վերադարձը` որպես իշխող ուժ միջազգային հարթակում: Իսկ կովկասյան ժողովուրդներն ու երկրներն ուղղակի կդառնան այդ քաղաքականության զոհը: Ռուսաստանի համար խնդիրներ ստեղծելու համար միշտ կարելի է օգտագործել Ղարաբաղն ու Մերձդնեստրը, որտեղ իրավիճակը վատթարանում է:

-Ինչպե՞ս հասկանալ Հայաստանի` ՀԱՊԿ-ի կամ Եվրասիական միության անդամ դաշնակից երկրներ Ղազախստանի և Բելառուսի դիրքորոշումները, որոնք ցանկացած հարթակում բացահայտ հակահայկական դիրք են բռնում: Ադրբեջանցիները բաց տեքստով ասում են, որ Ադրբեջանի դաշնակիցը` Բելառուսը, ահա այսպես է պահել իրեն: Դա ի՞նչ է, «ծուռ հայելիների թագավորությո՞ւն»:

-Երևի: Այդ երկրները ևս շահում են այն դեպքում, երբ Ռուսաստանը բարդ իրադրության մեջ է հայտնվում: Այդ ժամանակ հեշտ է մեզ հետ խոսելը, զիջումներ պարտադրելը: Հայաստանի նկատմամբ նման քաղաքականություն վարելով` նրանք կարծում են, որ լավ կերևան ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի մյուս անդամ երկրների աչքում: Նրանք չեն աջակցում Կովկասում Ռուսաստանի մերձավոր դաշնակցին` դրանով ցույց տալով Ռուսաստանից հեռու լինելը: Օրինակ` ցույց տալ, որ Հայաստանի հետ կապված հարցերում իրենք անկախ են Մոսկվայից, դա Արևմուտքին ուղղված ժեստ է, որն արվում է որոշակի արտոնություններ ստանալու հույսով: Ռուսաստանն այդ ամենը տանում է միայն մի պարզ պատճառով. պետք չէ ստեղծել հակազդեցության նոր օջախներ: Մեր նախագահը միշտ փնտրում է բանակցելու ուղիներ: Բայց ուզում եմ ընդգծել, որ Ղազախստանի և Բելառուսի համար դա մահվան ճանապարհ է և ինձ թվում է, որ չափից շատ տարվելով` նրանք կոպիտ սխալ են գործում: Այստեղ խաղալը շատ վտանգավոր է:

-Լեոնիդ Պետրովիչ, վերջին միջադեպը` կապված նրա հետ, որ ադրբեջանական զորքը, տեղակայվելով բնակավայրերում, այնտեղից կրակ է թափում հայկական դիրքերի վրա, ենթադրում է, որ պատասխան կրակի դեպքում հայոց բանակը կարող է մտնել նաև տներ և այլ քաղաքացիական օբյեկտներ: Հայկական կողմն ինչպե՞ս խոսի սադրիչ երկրի հետ, որն իր խնդիրները փորձում է լուծել երեխաների արյան գնով:

-«Վատ խաղաղությունն ավելի լավ է, քան լավ պատերազմը»: Պետք է խոսել: Իսկ ի՞նչ անել, գնալ բացահայտ պատեազմի՞: Ներկայումս հակամարտությունից դուրս գալու այլ ելք չկա, միակ ելքը քաղաքականն է: Անհրաժեշտ է շարունակել բանակցությունները, փորձել համաձայնության գալ և փոխզիջումներ գտնել , քանի որ վատ խաղաղությունը գերադասելի է լավ պատերազմից: Ռազմական գործողությունների վերսկսումը կհանգեցնի պատերազմի ծավալմանը, և այդ ժամանակ կկռվեն ոչ միայն Ադրբեջանն ու Հայաստանը, այլև արտաքին ուժերը: Լիովին հավանական է, որ այդ դեպքում և´ Թուրքիան, և´ Ռուսաստանը, և´ Վրաստանը կներքաշվեն հակամարտության մեջ:

-Ի՞նչ եք կարծում, հնարավո՞ր է պատերազմի ակտիվ փուլ սկսվի:

-Միայն մի դեպքում. եթե Արևմուտքը որոշի բոլոր ուղղություններով հարձակվել Ռուսաստանի վրա: Այդ դեպքում կարող են բռնկվել նաև Ղարաբաղն ու Մերձդնեստրը: «Շնորհիվ» Խորհրդային միության ազգային քաղաքականության` այժմ մենք հայտնվել են դժվարին կացության մեջ: 20-ական թվականների ազգային- տարածքային անարդար սահմանազատումն այսօր արձագանք է տալիս: Մենք, որպես պետություն, պետք է հրաժարվենք այդ հակազգային որոշումներից: Դրանք մեզ խանգարում են առաջ շարժվել:

-Լեոնիդ Պետրովիչ, ինչո՞ւ Կոսովոյին, Աբխազիային և Հարավային Օսիային կարելի է, իսկ Արցախին չի կարելի իրացնել ազգերի ինքնորոշման միջազգային իրավունքը: Մենք հասկանում ենք, թե ինչու չի Հայաստանը ճանաչում ԼՂՀ-ն, իսկ մյուսնե՞րը: Ինչո՞ւ Ռուսաստանը չի ճանաչում:

-Իսկ ո՞վ է ասել, թե չի կարելի: Ղարաբաղը փաստացի անկախ պետություն է: Ճանաչում են ԼՂՀ-ն, թե ոչ` Լեռնային Ղարաբաղը, որպես պետույուն, կայացել է` չնայած շրջափակմանը, պատերազմին և միջոցների սղությանը: Այսպիսի հասկացություն կա` «failed state» (չկայացած պետություն), և այդպիսիններին ոչ ոք չի ճանաչում: Բայց Ղարաբաղը կա և առաջ է շարժվում: Իսկ Ռուսաստանի կողմից ԼՂՀ ճանաչումը կառաջացնի շղթայական հակասությունների թնջուկ: Չէ՞ որ մենք վերլուծաբաններ ենք և հասկանում ենք, որ այդ ամենն իրար հետ կապված են:Ռուսաստանը փորձում է կողմերին ստիպել, որ բանակցեն: Իսկ դա այս պահին, ուղղակի, անհնար է: Բայց դա նախկինում ընդունված սխալ որոշումների արդյունքն է: Ի՞նչ սկզբունքով է հնուց ի վեր պատմական Հայաստանի մաս կազմող Ղարաբաղը հայտնվել Ադրբեջանի կազմում: Դա դիտմամբ է արվել: Ինչ վերաբերում է Աբխազիային և Հարավային Օսիային, հիշենք 2008թ. օգոստոսի սկիզբը: Այդ ժամանակ ես եղել եմ ՌԴ Արտաքին հետախուզության ծառայության վերլուծական բաժնի պետ: Ռուսաստանում ոչ ոքի մտքով անգամ չէր անցնում, որ այդ երկրները կճանաչվեն որպես անկախ երկրներ: Ես եղել եմ ճանաչման կողմնակից, և մենք փորձել ենք երկրի ղեկավարությանն ապացուցել ճանաչման նպատակահարմարությունը, բայց աշխարհաքաղաքական իրադրությունը թույլ չի տվել անել դա: Բայց, ախր, վրացիները լայն ճակատով գնացել են դեպի Հարավային Օսիա և արդյունքում ստացել այն, ինչ ստացել են: Եթե չլիներ այդ պատերազմը, այնտեղ նույնպիսի իրավիճակ կլիներ, ինչպես Մերձդնեստրում է: Ուզում եմ ընդգծել, որ հայերն այնպիսի ժողովուրդ են, իհարկե ոչ բոլորը, որ հասկացել ու հասկանում եմ ոչ միայն սեփական, այլև Ռուսաստանին շահերը, նրա դժվարությունները:

-Ինչպե՞ս եք գնահատում տարածաշրջանում Թուրքիայի վարած քաղաքականությունը:

-Հասկանալով Ադրբեջանի հանդեպ Թուրքիայի ունեցած հետաքրքրությունը` որպես հարազատ երկիր` լեզվով, մտածելակերպով, ծագմամբ, պետք է լիովին գիտակցել, որ ղարաբաղյան հակամարտության հարցում այդ երկիրը չի կարող օբյեկտիվ դիրքորոշում ունենալ: Թուրքիայի ներկայիս ղեկավարությունը կարող է ցանկացած որոշում ընդունել` այդ թվում և ավանտյուրիստական, ինչին ականատես ենք եղել Իրաքում, իսկ Սիրիայի ու մեր ինքնաթիռի մասին չեմ էլ ասում… Համաձայն տրամաբանության` այդ երկրից ամեն ինչ կարելի է սպասել: Եվ վերջում ուզում եմ ասել, որ ժողովուրդների վերամիավորումը շատ բարդ խնդիր է, և հայ ժողովուրդը պետք է պատրաստ լինի տարբեր մարտահրավերների, որոնք, անկասկած, կուղեկցեն նրան այդ ճանապարհին:

Սարգիս ՍԱՐԳՍՅԱՆ

25.05.2018 Արցախի ՄԻՊ համակազմակերպմամբ Շուշիում գումարվել է Ամերիկայի հայ իրավաբանների միության համաժողովը Ռուսաստանի եւ Հայաստանի համագործակցության «վեկտորն ու դինամիկան» պահպանվում են. ՌԴ ԱԳՆ Միջազգային ասպարեզում Հայաստանի պետական շահը պետք է միասնաբար ներկայացնել. Արմեն Աշոտյան ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վարույթ է ընդունել Սամվել Բաբայանի գործով բողոքը ՄԱԿ-ում տարածվել է Արցախի Հանրապետության ԱԳՆ փաստաթուղթը Արմեն Սարգսյանն իր աշխատավարձից 10 մլն դրամ կնվիրաբերի «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին Կարծում եմ՝ մյուս շաբաթ կկարողանանք հավաքվել և որոշում կայացնել. Էդմոն Մարուքյանը՝ «Ելք» խմբակցության ղեկավարի ընտրության մասին Առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարը ազատման դիմում է ներկայացրել Վալերի Օսիպյանը շրջանավարտներին հորդորել է կարգապահություն դրսևորել Մենք շարժվում ենք դեպի ազատ և երջանիկ Հայաստան.Նիկոլ Փաշինյան Հավատացեք, որ այսօր հնչող դպրոցական վերջին զանգը ձեզ առաջնորդում է երազանքի Հայաստան. ՀՀ նախագահի ուղերձը Դո՛ւք եք հզորացնելու մեր բանակը, զարգացնելու հայ մշակույթը, գիտությունն ու տնտեսությունը. Արա Բաբլոյանի ուղերձը Ադրբեջանում թղթադրամ է թողարկվել նախկին նախագահ Հեյդար Ալիևի դիմանկարով Դպրոցին հաջորդող մեծ կյանքում էլ շարունակեք հարստացնել ձեր գիտելիքներն ու փորձը. Տարոն Մարգարյանը շնորհավորել է շրջանավարտներին Հայաստանի դպրոցներում հնչում է վերջին զանգը Դատաիրավական ոլորտում Հայաստանն ու Իտալիան կխորացնեն համագործակցությունը 24.05.2018 Մովսես Հակոբյանը նշանակվել է գլխավոր ռազմական տեսուչ Մովսես Հակոբյանն ազատվել է գլխավոր նշտաբի պետի պաշտոնից ԵԽԽՎ համազեկուցողները գոհունակությամբ արձանագրել են հայաստանյան իրադարձությունների խաղաղ ընթացքը Զինծառայողի մահվան գործով մեղադրանք է առաջադրվել հենակետի ավագին ՀՀ նախագահը մրցանակներ է հանձնել 12 բնագավառների հաղթողներին ՍԱՊԾ-ն տեղում ոչնչացրել է հայտնաբերած ժամկետանց սննդամթերքը Երևանի ավագանին երեք նոր անդամ ունի Իմ լիազորությունների սահմաններում կանեմ ամեն ինչ, որպեսզի ընտրությունները լինեն արդար և արդարացի. ՀՀ նախագահ Այստեղ որոշողը քաղաքական ուժերն են. Մուկուչյանը՝ ռեյտինգային ընտրակարգը վերացնելու մասին Հարկային մուտքերը լինելու են պլանավորածից էականորեն բարձր. ՊԵԿ նախագահ Արցախն անկախության նույնքան իրավունք ունի, որքան Սլովակիան, Հայաստանն ու Ադրբեջանը. Շարմազանով ՀՀ ԱԺ աշխատակազմը եւ կորեական KOICA գործակալությունը ձեռք են բերել տեխնիկական վերազինման աջակցության պայմանավորվածություն Լիտվայի խորհրդարանը վավերացրեց ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը Այս վճիռն ապացուցում է, որ Ալեքսանդր Արզումանյանը եղել է քաղբանտարկյալ. վարչապետն անդրադարձավ ՄԻԵԴ վճռին Արդարադատության նախարարությունը որոշ խախտումներ արած վարորդներին կազատի տուգանքներից ՊԵԿ նախագահը նոր տեղակալ ունի Զոհրաբ Մնացականյանն ընդունել է Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության քարտուղարության պատվիրակությանը Մովսես Հակոբյանը կազատվի ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետի պաշտոնից ՀՀ վարչապետը Գարեգին Չուգասզյանին հորդորել է դադարեցնել հացադուլը Կոռուպցիոն շղթաներով հարստացած անձանց բացահայտումների առնչությամբ կան բերման ենթարկվածներ. ԱԱԾ տնօրեն ԱԻՆ կադրային քաղաքականությունը կփոխվի Վայելեք ձեր օրը, սակայն շատ չխմեք. ԿԳ նախարարը Փարիզից ողջույնի խոսք է հղել շրջանավարտներին Հայոց ցեղասպանության ճանաչման նախագծին Քնեսեթում «այո» կամ «ոչ» կասեն մայիսի 30-ին 23.05.2018 Անհարկի հետազոտություններից խուսափելու նպատակով հնարավոր է ներդրվի ռեֆերենս լաբորատորիաների համակարգ Քննչական կոմիտեն պարզել է լրագրողի մասնագիտական գործունեությանը խոչընդոտած անձանց ինքնությունը Մեր պատկերացումն է արտահերթ ընտրություններն անցկացնել աշնանը. ՀՀ վարչապետ ՀՀ ՊՆ և ԶՈՒ ներկայացուցիչները մասնակցում են ՀԱՊԿ զորավարժությունների կազմակերպման շտաբային բանակցություններին ՀՀ-ում անկախ դատական համակարգի կայացման համար երկու գործնական անելիք ունենք. Նիկոլ Փաշինյան Հունիսին մենք կվերականգնենք բանակցային գործընթացը համանախագահների հետ հանդիպմամբ. ԱԳ նախարար Հայտնաբերվել են դեպքեր, երբ հաշմանդամության խմբերը տրվել են առանց հիմնավորող փաստաթղթի. Մանե Թանդիլյան Ոստիկանության Կոտայքի բաժնի պետին մեղադրանք է առաջադրվել լրագրողի գործունեությանը խոչընդոտելու համար Գերմանիան կաջակցի Հայաստանում խորհրդարանական ընտրությունների բարեհաջող անցկացմանը Արցախում վիրավորված զինվորի վիճակը կայուն է Կոռուպցիոն բնույթի հանցագործություններ կատարելու համար քրեական հետապնդում է հարուցվել 47 պետական պաշտոնյայի նկատմամբ
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան