Подпишитесь на наш канал в Telegram

Ճանաչում են ԼՂՀ-ն, թե ոչ` Ղարաբաղը որպես պետություն կայացել է. Ռեշետնիկով

«Ղարաբաղը փաստացի անկախ պետություն է: Ճանաչում են ԼՂՀ-ն, թե ոչ` Լեռնային Ղարաբաղը, որպես պետություն, կայացել է` չնայած շրջափակմանը, պատերազմին և միջոցների սղությանը»,-նման կարծիք է հայտնել ՌԴ Արտաքին հետախուզության ծառայության վերլուծական բաժնի պետի տեղակալ, Ռուսաստանի ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտի նախկին տնօրեն և «Երկգլխանի առյուծ» միության ներկայիս ղեկավար, գեներալ-լեյտենանտ Լեոնիդ Ռեշետնիկովը:

-Լեոնիդ Պետրովիչ, վերջին երկու ամսվա ընթացքում ադրբեջանա-ղարաբաղյան սահմանին ռազմա-քաղաքական իրավիճակի սրացում է նկատվում: Դարձյալ ո՞ւմ է ձեռնտու մեր տարածաշրջանում իրավիճակի սրումը:

-Միանշանակ, Ռուսաստանը հիմա մշտական ճնշման տակ է գտնվում, որը հետզհետե աճում է: Բազմաթիվ քաղաքագետների գնահատմամբ` մենք գտնվում ենք կիսահիբրիդային պատերազմի մեջ` տեղեկատվական, տնտեսական և այլ ճակատներում: ԱՄՆ-ի ու եվրոպական երկրների հետ նման վատ հարաբերություններ, երևի, եղել են միայն «սառը պատերազմի» տարիներին: Եվ Ղարաբաղը այդ ճնշման ուժեղացման լծակներից մեկն է: Նպատակը Ռուսաստանի համար բարդություններ ստեղծելն է, ինչպես դա արվել է Ուկրաինայի արևելքում: Եթե բռնկվի ղարաբաղյան ճակատը, Ռուսաստանը կհայտնվի շատ բարդ դրության մեջ:

Հայաստանը մեր իրական դաշնակիցն է, բայց Ռուսաստանի համար կարևոր են նաև Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները: Այստեղ ոչ միայն ակնհայտ է, որ Ադրբեջանը ցանկանում է բորբոքել իրավիճակը, այլև զգացվում է ավելի լուրջ խաղացողների ներկայությունը, ուղիղ ասենք` միջազգային դերակատարների` այդ թվում և ԱՄՆ-ի: Մենք պետք է սթափ լինենք, քանի որ այն ուժերը, որոնք հիմա փորձում են վերահսկողություն հաստատել Սիրիայում, իսկ մենք կանգնեցնում ենք, որպես թիրախ, հաջորդը կընտրեն Կովկասը` պայթունավտանգ կետը, որը կարող է բռնկվել և մեզ համար անասելի բացասական հետևանքներ ունենալ: Մենք հասկանում ենք, որ ԱՄն-ն, նախ և առաջ, և այն ուժերը, որոնք կանգնած են նրա կողքին, Կովկասը դիտարկում են միայն որպես Ռուսաստանին հակազդելու միջոց և նրա վերադարձը` որպես իշխող ուժ միջազգային հարթակում: Իսկ կովկասյան ժողովուրդներն ու երկրներն ուղղակի կդառնան այդ քաղաքականության զոհը: Ռուսաստանի համար խնդիրներ ստեղծելու համար միշտ կարելի է օգտագործել Ղարաբաղն ու Մերձդնեստրը, որտեղ իրավիճակը վատթարանում է:

-Ինչպե՞ս հասկանալ Հայաստանի` ՀԱՊԿ-ի կամ Եվրասիական միության անդամ դաշնակից երկրներ Ղազախստանի և Բելառուսի դիրքորոշումները, որոնք ցանկացած հարթակում բացահայտ հակահայկական դիրք են բռնում: Ադրբեջանցիները բաց տեքստով ասում են, որ Ադրբեջանի դաշնակիցը` Բելառուսը, ահա այսպես է պահել իրեն: Դա ի՞նչ է, «ծուռ հայելիների թագավորությո՞ւն»:

-Երևի: Այդ երկրները ևս շահում են այն դեպքում, երբ Ռուսաստանը բարդ իրադրության մեջ է հայտնվում: Այդ ժամանակ հեշտ է մեզ հետ խոսելը, զիջումներ պարտադրելը: Հայաստանի նկատմամբ նման քաղաքականություն վարելով` նրանք կարծում են, որ լավ կերևան ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի մյուս անդամ երկրների աչքում: Նրանք չեն աջակցում Կովկասում Ռուսաստանի մերձավոր դաշնակցին` դրանով ցույց տալով Ռուսաստանից հեռու լինելը: Օրինակ` ցույց տալ, որ Հայաստանի հետ կապված հարցերում իրենք անկախ են Մոսկվայից, դա Արևմուտքին ուղղված ժեստ է, որն արվում է որոշակի արտոնություններ ստանալու հույսով: Ռուսաստանն այդ ամենը տանում է միայն մի պարզ պատճառով. պետք չէ ստեղծել հակազդեցության նոր օջախներ: Մեր նախագահը միշտ փնտրում է բանակցելու ուղիներ: Բայց ուզում եմ ընդգծել, որ Ղազախստանի և Բելառուսի համար դա մահվան ճանապարհ է և ինձ թվում է, որ չափից շատ տարվելով` նրանք կոպիտ սխալ են գործում: Այստեղ խաղալը շատ վտանգավոր է:

-Լեոնիդ Պետրովիչ, վերջին միջադեպը` կապված նրա հետ, որ ադրբեջանական զորքը, տեղակայվելով բնակավայրերում, այնտեղից կրակ է թափում հայկական դիրքերի վրա, ենթադրում է, որ պատասխան կրակի դեպքում հայոց բանակը կարող է մտնել նաև տներ և այլ քաղաքացիական օբյեկտներ: Հայկական կողմն ինչպե՞ս խոսի սադրիչ երկրի հետ, որն իր խնդիրները փորձում է լուծել երեխաների արյան գնով:

-«Վատ խաղաղությունն ավելի լավ է, քան լավ պատերազմը»: Պետք է խոսել: Իսկ ի՞նչ անել, գնալ բացահայտ պատեազմի՞: Ներկայումս հակամարտությունից դուրս գալու այլ ելք չկա, միակ ելքը քաղաքականն է: Անհրաժեշտ է շարունակել բանակցությունները, փորձել համաձայնության գալ և փոխզիջումներ գտնել , քանի որ վատ խաղաղությունը գերադասելի է լավ պատերազմից: Ռազմական գործողությունների վերսկսումը կհանգեցնի պատերազմի ծավալմանը, և այդ ժամանակ կկռվեն ոչ միայն Ադրբեջանն ու Հայաստանը, այլև արտաքին ուժերը: Լիովին հավանական է, որ այդ դեպքում և´ Թուրքիան, և´ Ռուսաստանը, և´ Վրաստանը կներքաշվեն հակամարտության մեջ:

-Ի՞նչ եք կարծում, հնարավո՞ր է պատերազմի ակտիվ փուլ սկսվի:

-Միայն մի դեպքում. եթե Արևմուտքը որոշի բոլոր ուղղություններով հարձակվել Ռուսաստանի վրա: Այդ դեպքում կարող են բռնկվել նաև Ղարաբաղն ու Մերձդնեստրը: «Շնորհիվ» Խորհրդային միության ազգային քաղաքականության` այժմ մենք հայտնվել են դժվարին կացության մեջ: 20-ական թվականների ազգային- տարածքային անարդար սահմանազատումն այսօր արձագանք է տալիս: Մենք, որպես պետություն, պետք է հրաժարվենք այդ հակազգային որոշումներից: Դրանք մեզ խանգարում են առաջ շարժվել:

-Լեոնիդ Պետրովիչ, ինչո՞ւ Կոսովոյին, Աբխազիային և Հարավային Օսիային կարելի է, իսկ Արցախին չի կարելի իրացնել ազգերի ինքնորոշման միջազգային իրավունքը: Մենք հասկանում ենք, թե ինչու չի Հայաստանը ճանաչում ԼՂՀ-ն, իսկ մյուսնե՞րը: Ինչո՞ւ Ռուսաստանը չի ճանաչում:

-Իսկ ո՞վ է ասել, թե չի կարելի: Ղարաբաղը փաստացի անկախ պետություն է: Ճանաչում են ԼՂՀ-ն, թե ոչ` Լեռնային Ղարաբաղը, որպես պետույուն, կայացել է` չնայած շրջափակմանը, պատերազմին և միջոցների սղությանը: Այսպիսի հասկացություն կա` «failed state» (չկայացած պետություն), և այդպիսիններին ոչ ոք չի ճանաչում: Բայց Ղարաբաղը կա և առաջ է շարժվում: Իսկ Ռուսաստանի կողմից ԼՂՀ ճանաչումը կառաջացնի շղթայական հակասությունների թնջուկ: Չէ՞ որ մենք վերլուծաբաններ ենք և հասկանում ենք, որ այդ ամենն իրար հետ կապված են:Ռուսաստանը փորձում է կողմերին ստիպել, որ բանակցեն: Իսկ դա այս պահին, ուղղակի, անհնար է: Բայց դա նախկինում ընդունված սխալ որոշումների արդյունքն է: Ի՞նչ սկզբունքով է հնուց ի վեր պատմական Հայաստանի մաս կազմող Ղարաբաղը հայտնվել Ադրբեջանի կազմում: Դա դիտմամբ է արվել: Ինչ վերաբերում է Աբխազիային և Հարավային Օսիային, հիշենք 2008թ. օգոստոսի սկիզբը: Այդ ժամանակ ես եղել եմ ՌԴ Արտաքին հետախուզության ծառայության վերլուծական բաժնի պետ: Ռուսաստանում ոչ ոքի մտքով անգամ չէր անցնում, որ այդ երկրները կճանաչվեն որպես անկախ երկրներ: Ես եղել եմ ճանաչման կողմնակից, և մենք փորձել ենք երկրի ղեկավարությանն ապացուցել ճանաչման նպատակահարմարությունը, բայց աշխարհաքաղաքական իրադրությունը թույլ չի տվել անել դա: Բայց, ախր, վրացիները լայն ճակատով գնացել են դեպի Հարավային Օսիա և արդյունքում ստացել այն, ինչ ստացել են: Եթե չլիներ այդ պատերազմը, այնտեղ նույնպիսի իրավիճակ կլիներ, ինչպես Մերձդնեստրում է: Ուզում եմ ընդգծել, որ հայերն այնպիսի ժողովուրդ են, իհարկե ոչ բոլորը, որ հասկացել ու հասկանում եմ ոչ միայն սեփական, այլև Ռուսաստանին շահերը, նրա դժվարությունները:

-Ինչպե՞ս եք գնահատում տարածաշրջանում Թուրքիայի վարած քաղաքականությունը:

-Հասկանալով Ադրբեջանի հանդեպ Թուրքիայի ունեցած հետաքրքրությունը` որպես հարազատ երկիր` լեզվով, մտածելակերպով, ծագմամբ, պետք է լիովին գիտակցել, որ ղարաբաղյան հակամարտության հարցում այդ երկիրը չի կարող օբյեկտիվ դիրքորոշում ունենալ: Թուրքիայի ներկայիս ղեկավարությունը կարող է ցանկացած որոշում ընդունել` այդ թվում և ավանտյուրիստական, ինչին ականատես ենք եղել Իրաքում, իսկ Սիրիայի ու մեր ինքնաթիռի մասին չեմ էլ ասում… Համաձայն տրամաբանության` այդ երկրից ամեն ինչ կարելի է սպասել: Եվ վերջում ուզում եմ ասել, որ ժողովուրդների վերամիավորումը շատ բարդ խնդիր է, և հայ ժողովուրդը պետք է պատրաստ լինի տարբեր մարտահրավերների, որոնք, անկասկած, կուղեկցեն նրան այդ ճանապարհին:

Սարգիս ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Уважаемые друзья, информационно-аналитический портал Voskanapat.info нуждается в вашей поддержке. Помогите сделать его ещё лучше!
10.07.2018 Էրդողանը նշանակել է նոր կառավարության կազմը 7.07.2018 ՀԱՊԿ քարտուղարությունը ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չի տեսնում Ադրբեջանը առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Նախիջևանում ՃՏՊ հետևանքով ադրբեջանցի զինծառայողներ են մահացել Իրանում ԻՊ ութ անդամ մահապատժի է ենթարկվել 6.07.2018 Ադրբեջանի սահմանապահները թմրանյութերի հերթական խոշոր չափաբաժինն են առգրավել 5.07.2018 ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևերի շահարկման հերթական փորձն Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկվում է ի շահ պատերազմի, և ոչ խաղաղության 4.07.2018 Բաքվի մետրոն շարունակում է չգործել հոսանքազրկման պատճառով Ալիևը Գյանջայի քաղաքապետի մահափորձի քրգործը վերցրել է իր անձնական վերահսկողության ներքո 3.07.2018 Բաքուն և ադրբեջանական այլ քաղաքներ հայտնվել են խավարում 2.07.2018 Հայաստանը Եվրամիության հետ համաձայնագիրը կվավերացնի մինչև մայիս ՀՀ ԶՈՒ-ն ի վիճակի է զինծառայողներին ապահովել ամեն ինչով. Գլխավոր շտաբի պետ 30.06.2018 Ադրբեջանը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1500 կրակոց Էրդողանը մտադիր է նոր կառավարության կազմում ներգրավել հայ տնտեսագետ Դարոն Աճեմօղլուին. թուրքական ԶԼՄ-ներ Հայաստանի և Գերմանիայի արտգործնախարարները նախանշել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղիները Արցախում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 29.06.2018 Արցախը հակամարտության կարգավորման գործընթացում պետք է ունենա որոշիչ ձայն Արցախում իրավիճակ է փոխվել 28.06.2018 Բակո Սահակյանը մասնակցել է Մարտակերտի ազատագրման 25-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Ադրբեջանցիների հերթական «զոհերը» կամ ԵԽԽՎ կոռուպցիոն բացահայտումների նոր «սերիան» 27.06.2018 Բացատրեք այս վեհաժողովին՝ ինչու եք կրկին զինամթերք կուտակում սահմանին. Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցի պատվիրակին 26.06.2018 Եվրամիությունն աջակցության ծրագիր է նախատեսում Հայաստանում ապաստանած սիրիահայերի համար 25.06.2018 Քեթի Փիրին մեկնաբանել է Թուրքիայում տեղի ունեցած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները Սելահաթթին Դեմիրթաշը շնորհավորել է իր կուսակիցներին և շնորհակալություն հայտնել հասարակությանը ԵԽԽՎ-ն նոր նախագահ ունի Վոլոդինն անհրաժեշտ է համարել Լեռնային Ղարաբաղում իրադրության սրում թույլ չտալը Աթեշյանը, Շիրինօղլուն և Զեքիյանը շնորհավորել են Էրդողանին ընտրություններում հաղթանակի առթիվ 23.06.2018 Փորձագետները կանխատեսում են Էրդողանի հաղթանակը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում Ադրբեջանական կողմը հունիսի 17-ին ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ. Արցախի ՊԲ Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել 22.06.2018 ԼՂ կարգավիճակը և անվտանգությունը Հայաստանի գերակա առաջնահերթություններն են. Զոհրաբ Մնացականյան Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան 21.06.2018 ԵՄ-ն ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում վերահաստատել է իր աջակցությունը Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել 18.06.2018 Նախիջևանի հատվածում որոշակի լարվածություն կա, բայց իրավիճակը վերահսկելի է. փոխնախարար Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություն չկա. Բալայան Թուրքիան պատրաստվում է Անտարկտիդայում գիտական կայան հիմնել Թուրքիայի նախագահը պատրաստ է «անհրաժեշտության դեպքում» երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը 16.06.2018 Վարչապետ Փաշինյանն ու Բակո Սահակյանն այցելել են պաշտպանական դիրքեր 15.06.2018 Արցախի ԱԱԾ նախկին պետը նշանակվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնում 14.06.2018 Ադրբեջանցի ակտիվիստներն ակցիա են անցկացրել ի պաշտպանություն քաղբանտարկյալ Իլգար Մամեդովի «Ադրբեջանական լվացքատուն». եվրոպացի գործիչներին կաշառելու համար Իլհամ Ալիևը թալանել է Ադրբեջանի ավանդատուներին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները քննարկել են նախարարական հանդիպման կազմակերպման հարցը Ցանկանալով խելացի երևալ՝ ադրբեջանցի պատգամավորը հիմարի տպավորություն է թողել Հայաստանը շարունակելու է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ջանքերը․ ՀՀ Նախագահ 13.06.2018 Զոհրաբ Մնացականյանը մանրամասներ փոխանցեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպումից Կրեմլի պալատում մեկնարկել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը Թուրքիայի արգործնախարարը հայտարարել է, որ ինքը նաև Ադրբեջանի արտգործնախարարն է Բակո Սահակյանն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստան-Արցախ փոխգործակցությանն առնչվող հարցեր Ադրբեջանն Արցախի հետ շփման գծից հետ չի քաշում դեռևս ապրիլից կուտակած մեծ քանակությամբ ստորաբաժանումները
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան