Ֆրանսիայի նախագահի թեկնածուների արժեհամակարգային ընտրությունը

Նախագահական ընտրությունների քարոզարշավի վերջին փուլը Ֆրանսիայում հետաքրքիր անակնկալ էր պատրաստել հայերի համար։ Մեկ օրվա ընթացքում նախագահի երկու հավակնորդ թեկնածուներ՝ նախկին վարչապետ Ֆրանսուա Ֆիյոնը և «Ազգային ճակատ» կուսակցության առաջնորդ Մարին Լը Պենը, ուշագրավ հայտարարություններ են արել արցախյան հակամարտության կարգավորման գործընթացի վերաբրեյալ։ Պատասխանելով հայկական Nouvelles d’Armenie թերթի հարցերին՝ նրանցից առաջինը հայտարարել է, որ 1921թ. Ստալինը կամայականորեն անջատել է Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանից հօգուտ Ադրբեջանի, իսկ վերջինս, օգտվելով միջազգային հանրության անտարբերությունից, անցած տարվա ապրիլին փորձել է բռնի ուժով տիրանալ Արցախին։ Մարին Լը Պենն ավելի հեռուն է գնացել՝ հայտարարելով, որ հայկական երկրորդ պետությունը պետք է վերամիավորվի Հայաստանի հետ։

Իհարկե, հասկանալի է, որ Ֆրանսիայի նախագահի թեկնածուները նման հայտարարություններով ցանկանում են շահել տեղի հայ համայնքի համակրանքն ու ձայները։ Նախագահ ընտրվելուց հետո ամենայն հավանականությամբ նրանք կվերադառնան այն հռետորաբանությանը, որն ընդունված է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում, որտեղ Ֆրանսիան համանախագահող երկիր է։ Բայց այս փուլում դա չէ կարևոր։ Կարևորն այն է, որ Ֆրանսիայի պես երկրում արցախյան հակամարտության կարգավորման խնդիրը՝ ընդ որում դրա հայամետ լուծումը, դառնում է քաղաքական օրակարգի հարց։

Ավելի քան վստահ եմ, որ նման հայտարարություններով, ֆրանսիացի քաղաքական գործիչները միայն հայերի ձայների ետևից չեն գնում։ Աշխարհաքաղաքական առումով մեկ այլ կարևոր խնդիր էլ է լուծվում՝ նրանք ցույց են տալիս իրենց նվիրվածությունը թուրքական գործոնի՝ Եվրոպայում, Մերձավոր Արևելքում և սևծովյան տարածաշրջանում զսպելու ֆրանսիական արդեն իսկ ավանդական քաղաքականությանը։ Այսինքն, խոսելով Արցախը Հայաստանին վերամիավորելու անհրաժեշտության մասին, նրանք, ըստ էության, նաև մատնանշում են, թե քաղաքակրթական և արժեհամակարգային տարածաշրջանային պայքարում որ ճամբարին են հարում։ Ֆրանսիացի ընտրողի համար սա շատ կարևոր հանգամանք է։

Հատկապես հիմա, երբ Թուրքիայում տեղի ունեցած սահմանադրական փոփոխություններն այդքան բացասական արձագանքներ գտան արևմտյան Եվրոպայի երկրներում, Ֆրանսիայի նախագահի թեկնածուները չեն կարող հաշվի չնստել հասարակական կարծիքի հետ։ Առավել ևս, որ ընդամենը մեկ ամիս առաջ Հոլանդիայում հակաթուրքական ալիքի շնորհիվ վարչապետ Մարկ Ռյուտեն կարողացավ կրկին շահել ժողովրդի վստահությունն ու հաղթել ընտրությունների ակնհայտ ֆավորիտ, պոպուլիստական մոտեցումներով աչքի ընկնող Գերտ Վիլդերսին։ Այնպես որ, կարելի է վստահ լինել, որ անկախ ընտրությունների արդյունքներից, Ֆրանսիայի հաջորդ նախագահը նույնպես աչքի կընկնի հայամետ դիրքորոշմամբ, ինչը կարող է որոշակի ազդեցություն ունենալ նաև արցախյան հակամարտությունը կարգավորելուն ուղղված բանակցային գործընթացի վրա։

Հրանտ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆ

P.S. 
Ի դեպ, Ֆրանսիայի նախագահի թեկնածուների հայամետ հայտարարությունները բավական ծիծաղելի իրավիճակում են դրել ադրբեջանական կողմին։ Ծանոթանալով Ֆրանսուա Ֆիյոնի դիրքորոշմանը՝ Ադրբեջանի պետական քարոզչությունն սկսել է հորդորել Ֆրանսիայում բնակվող իրենց հայրենակիցներին քվեարկել Մարին Լը Պենի օգտին։ Սակայն վերջինիս նմանատիպ հայտարարությունն էլ ավելի է խճճել ադրբեջանցիներին։ Խեղճերը չգիտեն ինչպես վարվել։ Երևի ճիշտը Ֆրանսիայից արտագաղթելն է։

 
23.04.2018 Արցախի նախագահը Երևանում հանդիպել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հետ ՀՀ նախագահն ընդունել է կառավարության հրաժարականը Վարչապետին փոխարինում է առաջին փոխվարչապետը Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն ընդունել է Արցախի նախագահին. քննարկվել է Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակ Նադյա Մուրադը հորդորում է բոլոր երկրներին ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը Արմեն Սարգսյանի հրամանագրերով նախարարներ են նշանակվել Միջազգային հանրությունը պետք է ջանքեր գործադրի Բաքվին զսպելու և առաջնագծից զինտեխնիկան հետ քաշելու ուղղությամբ. Նալբանդյան Սերժ Սարգսյանը հրաժարական է ներկայացրել ՊԲ-ն առաջնագծում ադրբեջանական ուժերի և միջոցների կուտակումների մասին վկայող նոր տեսագրություն է հրապարակել Արցախի արտգործնախարարը հանդիպել է Աբխազիայի գործընկերոջ հետ ՊՆ-ն խստորեն դատապարտում է խաղաղապահ բրիգադի մի խումբ զինծառայողների կողմից հավաքին մասնակցությունը Դամասկոսում հրթիռակոծման հետևանքով սիրիահայ է մահացել Թեհրանի Հայոց թեմի առաջնորդը զգաստության կոչ է արել Էրդողանի հակառակորդ Աքշեների ղեկավարած կուսակցությունը կմասնակցի Թուրքիայի խորհրդարանական ընտրություններին 21.04.2018 Ինչպես սահմանված է ժանրի կանոններով… Ադրբեջանում կախվել է Արցախի հանրապետության դեմ իրականացված ագրեսիայի ևս մեկ մասնակից Ալիևի օգնականն Ադրբեջանի վարչապետ է նշանակվել Հյուսիսային Կորեն հայտարարել է միջուկային փորձարկումները դադարեցնելու մասին Անցնող շաբաթվա ընթացքում հակառակորդը հրադադարը խախտել է 320 անգամ 20.04.2018 Բելառուսի նախագահը Սերժ Սարգսյանին շնորհավորել է ՀՀ վարչապետի պաշտոնում ընտրվելու առթիվ Արմեն Սարգսյանը հրաժեշտի հանդիպում է ունեցել Լիտվայի դեսպանի հետ Գարո Փայլանը Թուրքիայի իշխանություններին կոչ է արել քաղաքացիություն շնորհել ցեղասպանության զոհերի ժառանգներին Վարչապետ Սերժ Սարգսյանը շնորհավորանքներ է ստանում արտերկրի գործընկերներից Արցախ այցելելը հանցագործություն չէ. բելգիացի պատգամավորներ ՌԴ-ի զինվորական օդաչուներին Սիրիայում ռազմարշավից հետո կզինեն նոր փրկարար հանդերձանքով Բակո Սահակյանն ընդունել է բասկետբոլի Ա լիգայի առաջնությունում հաղթած «Արցախ» թիմին Թուրքիան իր ոսկու պաշարները դուրս է բերել ԱՄՆ-ից. Hürriyet Արցախի պետնախարարն ընդունել է ՀՀ ՍԱՊԾ պատվիրակությանը Ձեր մասնագիտական հմտությունները կօգնեն Հայաստանին հասնելու նոր հաջողությունների. Նազարբաևի ուղերձը Սերժ Սարգսյանին ԱՄՆ-ն մտահոգված է Թուրքիայում արտակարգ դրության պայմաններում ընտրությունների անցկացման հեռանկարով 19.04.2018 ՀՀ պաշտպանության նախարարությունում անցկացվում է զինկոմիսարիատների ղեկավար կազմի եռօրյա ուսումնական հավաք Վաղաժամ ընտրությունների առաջարկը թուրքական մեջլիսում քննարկվելու է շաբաթվա վերջին Արցախում ռազմավարական գրեթե բոլոր ուղղություններով արձանագրվել է առաջընթաց. Բակո Սահակյան Հայաստանը պատրաստ է առաջ մղել ԵՄ հետ քաղաքական երկխոսությունը. Արմեն Սարգսյանն ընդունել է Պյոտր Սվիտալսկուն Դողու Փերինչեքը Թուրքիայում վաղաժամ ընտրությունների նշանակումը համարում է իշխանությունների վախի արդյունք ՄԻԵԴ-ն Ադրբեջանի վերաբերյալ նոր վճիռներ է հրապարակել ՀՀ նախագահի հրամանագրերով երեք նախարարներ են նշանակվել Սերժ Սարգսյանը ՀՀ վարչապետի օգնականների է նշանակել Արցախի նախագահն ԱԺ նիստում ներկայացրել է 2018 թվականի ծրագրերը Լատվիայի խորհրդարանը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը Թուրքիայում յոթերորդ անգամ երկարացվել է արտակարգ դրության ռեժիմը 18.04.2018 Էրդողանը նախագահական ընտրություններում կին մրցակից կունենա. Աքշեները կառաջադրի իր թեկնածությունը Էդվարդ Նալբանդյանը նշանակվել է ՀՀ արտգործնախարար Արմեն Սարգսյանն ընդունել է ՀՀ նորանշանակ փոխվարչապետներին Ռոբերտ Քոչարյանը զանգահարել է Սերժ Սարգսյանին և շնորհավորել նրան Հադրութի ուղղությամբ ԵԱՀԿ դիտարկումն անցել է առանց միջադեպերի Ադրբեջանի Միլլի մեջլիսում տեղի է ունենում Իլհամ Ալիևի երդմնակալության արարողությունը Արցախում ՊԲ զինծառայողն ականապայթյունային մահացու վիրավորում է ստացել 17.04.2018 Հայկական ոսկու որոնման ուղեցույց՝ թուրքական հեռուստաեթերում Վլադիմիր Պուտինը շնորհավորել է Սերժ Սարգսյանին վարչապետի պաշտոնը ստանձնելու կապակցությամբ
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան