Իլհամապուշ. Իլհամն իսկապես ապշել է

«Ներկա պահին 11 երկրներից 30 բլոգերներ գտնվում են Արցախում, ծանոթանում Արցախի պատմության ու մշակույթի, հետաքրքիր մարդկանց հետ և թքած ունեն «սև ցուցակի» ու Ալիևի նմանատիպ այլ «բանտիկների» վրա»,- նախօրեին այդ լուրը հայտնել է բավականին հայտնի հայ բլոգեր Տիգրան Քոչարյանը: Այդ բլոգերների թվում են` Անտոն Նոսիկը, Անտոն Մերկուրովը, Սվետլանա Բոլշակովան և այլ հայտնի մարդիկ` այդ թվում նաև Իսրայելի և Բելառուսի քաղաքացիներ:

Իսկ դա նշանակում է, որ Լապշինին չեզոքացնելու հզոր ահաբեկող գործողությունը` իրականացված երկու բռնապետերի, մեկ նորաթուխ փոխբռնապետուհու, ազգային անվտանգության նախարարարությունների, դատախազությունների, դատարանների, երկու բռնապետերի հատուկ ջոկատայինների ստորաբաժանումների մասնակցությամբ և պսակված Բաքվի օդանավակայանում շքեղ ռազմական զորահանդեսով և «ադրբեջանական պետականության ու դիվանագիտության տարած հաղթանակի» մասին մազութային ափերում արված հայտարարություններով, հակառակ ազդեցություն ունեցավ: Այդ օպերացիան նպաստեց, որ Արցախ մեկնողների թիվն աճի երկրաչափական պրոգրեսիայով:

Առհասարակ, պետք է նշել, որ բլոգեր Լապշինի հետ կատարվածից հետո հայկական երկրորդ հանրապետության հադեպ աշխարհի հետաքրքրությունը կրկնակի աճել է, ինչպես աճել է նաև սեփական աչքերով այն հողը տեսնել ցանկացողների թիվը, որի համար դաժան մարտեր են վարում համաշխարհային վերջին բռնապետերը:

Արցախում եղած բլոգերներից մեկը` Անտոն Նոսիկը, «Կենդանի մատյանում»-ում (Живой Журнал) «Գնում եմ Արցախ» վերնագրով իր գրառման մեջ Ադրբեջանի և այդ պետմիավորի, այսպես կոչված, տարածքային ամբողջականության մասին այսպիսի կարծիք է հայտնել. «Գնում եմ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն, այն հին հայկական Արցախն է: Ասում են` Անդրկովկասի ամենագեղեցիկ վայրն է:

Կարծիք կա, որ յուրաքանչյուրը, ով այցելում է այնտեղ, խախտում է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը: Դա ինձ չի հուզում, քանի որ Ադրբեջանի գոյությունն, առհասարակ, որպես անկախ պետական միավոր, ես համարում եմ պատմական անցանկլաի սխալ և թյուրիմացություն: Ինչպես մինչև 1918թ. նման երկիր գոյություն չի ունեցել, այնպես էլ վերջին դարաշրջանում աշխարհի քաղաքական քարտեզը կարող էր հրաշալի գոյատևեր առանց նրա: Ափսոս, որ այդ հոյակապ հնարավորությունը բաց է թողնվել:

Ներկայիս հարատև, ավազակապետական ընտանեկան բռնապետությունը, որտեղ մարդակեր Ռամիլ Սաֆարովին համարում են ազգային հերոս, իիկ բլոգեր Լապշինին` վտանգավոր պետական հանցագործ, ընդհանրապես արժանի չէ, որ ես հաշվի առնեմ «ճիշտ» սահմանների մասին նրա կարծիքը:

Այդ երկրի` քարտեզի վրա այսքան ժամանակ ձգելու պատճառը եղել և մնում են ածխաջրածինները: Նավթն ու գազը կազմում են ադրբեջանական արտահանման ծավալի 88.2 տոկոսը: Մինսկից Լապշինի արտահանձնումը, և հունգարական բանտից մարդասպան Սաֆարովի հաղթական ազատումը գործարքներ են, որոնց դիմաց Ադրբեջանը նավթադոլարներ է վճարել:

Ի՞նչ կմնա Ադրբեջանից, երբ այդ չվաստակած փողերը վերջանան: Կապրենք, կտեսնենք: Շատ երկար չենք սպասի»:

Իսլամական ասացվածք կա` «Ալհամդուլիլլա» կամ «Փառք Ալլահին», որը համապատասխանեցնելով ներկայիս ադրբեջանական իրականությանը` նոր արտահայտություն է ծնվում` «Իլհամդուրիլա», որը, մեծ հաշվով, արդեն վաղուց ուղեկցում է երկարաքիթ ապշերոնյան սուլթանի բոլոր նախաձեռնություններին:

Այդ բոլոր առումներով անկարողությունն էլ` տղամարդկային, ռազմական, մարդկային, բաքվեցի բռնապետին ստիպում է պարբերաբար օդը թնդեցնել իր գրոտեսկային ծուղրուղուներով, որի բազմամյա արդյունքին զգալի զիջում է անգամ բռնապետի քթի երկարությունը:

«Ցանկացած գնով մենք կվերականգնենք մեր երկրի տարածքային ամբողջականությունը: Դրա համար մենք, իհարկե, վարում ենք հաջող քաղաքականություն: Ամեն օր, ամեն տարի մենք մոտեցնում ենք այն օրը, երբ Ադրբեջանի դրոշը կծածանվի Շուշիում և Խանքենդիում, ինչպես այսօր այն ծածանվում է Լելեթեփեում և Ագդերում»,- նախօրեին Իլհամապուշը ծուղրուղու է կանչել` Նովրուզի առթիվ ելույթ ունենալով իր ընտրազանգվածի առաջ:

Չգիտեմ` ինչ է «լելեթեփեն», բայց ինչ վերաբերում է արցախյան շրջկենտրոն Մարտակերտին, որը եկվոր քոչվոր ցեղերը, նստած իրենց մազութի լճում, հարյուրավոր կմ հեռավորությունից իրենց թույլ են տալիս անվանել օտար` «ագդեր» անունով, կասեմ հետևյալը. Այս տողերի հեղինակի Մարտակերտ կատարած վերջին այցի ժամանակ, իսկապես, հաջողվել է երկու անգամ տեսնել Կասպից ծովի ափին հարող պետմիավորի դրոշը: Ճիշտ է, ասել, որ այն այնտեղ «ծածանվում» է, չեմ կարող: Ուղղակի հայկական քաղաքի որոշ բնակիչներ այդ գունավոր կտորը փռում են իրենց բնակարանների մուտքի առաջ, որի վրա մաքրում են կոշիկները: Ըստ իս` դա վերոնշյալ պետմիավորի խորհրդանիշի լիովին արժանի կիրառումն է:

Բայց այդ պետմիավորման մեջ ցնորվածը միայն Իլհամը չէ: Նրա ցնորամտության արժանի մրցակից է նաև Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովը:

Փետրվարի 24-ին անրդկովկասյան թուրքերի թաբլոիդները շշմեցուցիչ նորություն են հայտնել. «Զաքիր Հասանովը անձամբ է հայերի դեմ մարտի տարել» իրենց զզվելի ասկերախումբը։ Այդ դիվերսիան զուգադիպել է կոմերցիոն բրենդ դարձած «խոջալու»-ի տարելիցի, ինչպես նաև Մեհրիբան Ալիևային` փոխնախագահի պաշտոնում նշանակելու հետ:

Հասանովի այդ «անձնական հերոսության» արդյունքը, համաձայն վստահելի աղբյուրներից ճշտված տեղեկությունների, եղավ 16 բարձրակարգ ադրբեջանցի ասկյարների դիակները: Նրանց ևս 37 «գործընկերներ» ստացան տարբեր աստիճանի վնասվածքներ: Միևնույն ժամանակ, հայկական կողմը կորուստներ չունեցավ:

Նման խլացնող պարտությունից հետո հուսալքված «հերոս» Հասանովը որոշ ժամանակ չերևաց հասարակության աչքին: Վերջապես, երկար լռությունից հետո, հասանովյան քարոզչամեքենան ուրիշ հարմար բան չգտավ, քան ստեղծել և եթեր հեռարձակել ապատեղեկատվական հոսք`մ ասնավորապես «հայկական կողմի կորուստների» մասին: Ընդ որում, թվագրելով դրանք անգամ այն օրերին, երբ Արցախի և Ադրբեջանի սահմանին ոչ մի բախում չէր եղել: Այն մասին, թե այդ հաղորդագրություններ գրողներն ու իրենց հերոս ղեկավարը ինչ շտապողականության և խուճապի մեջ են գտնվում, վկայում է անգամ այն փաստը, որ նշված կորուստներից մեկը թվագրել են… մարտի 134-ով:

ՊԱՆԴՈՒԽՏ

26.07.2017 Պաշտպանության նախարարը Դիվանագիտական դպրոցի ունկնդիրներին ներկայացրել է ՀԱՊԿ-ի և ՆԱՏՕ-ի հետ իրականացվող ծրագրերը Պորոշենկոն Սաակաշվիլիին զրկել է Ուկրաինայի քաղաքացիությունից Լապշինը դիմում է ներկայացրել Իսրայել արտահանձնվելու համար Ռոուհանին ԱՄՆ-ից պահանջել է ձեռնպահ մնալ Պարսից ծոցում թշնամական գործողություններից Ավստրիան անհնար է համարում Թուրքիայի անդամակցությունը ԵՄ-ին ԵՄ-ն անհնար է համարում Թուրքիայի հետ նոր գլուխների բացումը 25.07.2017 Արցախյան ազատամարտ. Պատմում է Սանասար Գյուրջյանը Ռուսաստանը և Թուրքիան ստորագրել են C-400 համալիրների մատակարարման փաստաթղթերը. Էրդողան ՊԲ-ն հերքել է Ադրբեջանի հերթական ապատեղեկատվությունը. հայկական կողմն առաջնագծում ԱԹՍ չի կիրառել Ադրբեջանում ՌԴ դեսպանությունը պատրաստ է օժանդակել Լապշինի արտահանձնմանը Ապրիլյան պատերազմից հետո ՄԻԵԴ-ում հայկական կողմից ընդդեմ Ադրբեջանի ներկայացվել է 350-ից ավելի գործ Բակո Սահակյանը ստորագրել է Արցախի Հանրապետության մի շարք օրենքներ Ադրբեջանում հայերի նկատմամբ ատելությունը խորն արմատներ ունի. արձանագրում են ՀՀ և Արցախի օմբուդսմենները 24.07.2017 Լապշինի փաստաբանն այս պահին անհնար է համարում պաշտպանյալի արտահանձնումը Թույլ չենք տա մեզ շանտաժի ենթարկեն. Գերմանիայի ֆինանսների նախարարը Թուրքիային Իրանի կառավարությունը հավանություն է տվել դրամական միավորի փոխարինմանը Բաքվի բնակելի շենքում հրդեհ է բռնկվել. բնակիչները տարհանվել են Թուրքիայում հարձակվել են զինվորականների վրա. կա զոհ և վիրավորներ Էրդողանը մեկնել է Սաուդյան Արաբիա և Քուվեյթ ՊՆ զորամասի մերձակա տարածքում զինծառայողի դի է հայտնաբերվել. հարուցվել է քրգործ 23.07.2017 Զոհված քաջարի զինվորների մասին 22.07.2017 Չինարի գյուղին Ադրբեջանի կողմից գնդակոծությունը նյութական հսկայական վնաս է հասցրել Եթե Թուրքիան չփոխի իր դիրքորոշումը գերմանական զորքերը պետք է դուրս բերվեն Քոնիայի ռազմաբազայից. Մարտին Շուլց Գերմանիան հստակ վերանայելու է Թուրքիայի հետ տարվող քաղաքականությունը. Զիգմար Գաբրիել Ադրբեջանը վեց ամսում Արցախի ուղղությամբ հրադադարը խախտել է շուրջ 9000 անգամ Պուտինն ու Ալիևը քննարկել են Հարավային Կովկասում իրավիճակին առնչվող հարցեր 21.07.2017 ՀՀ Նախագահն ընդունել է «ՍՏԱՆԴԱՐՏ» ժամանակակից արվեստի միջազգային տրիենալեի գլխավոր համադրողին «Միավորված էներգետիկ ընկերություն» ՓԲԸ-ն ճանաչվել է «Արցախէներգո»-ի սեփականատեր Պուտինը հանդիպում կունենա Ալիևի հետ ՌԴ արդարադատության նախարարությունը պատրաստ է զբաղվել Լապշինի փոխանցման հարցով Ադրբեջանի գնդակոծությունների մասին ՄԻՊ զեկույցի ֆրանսերեն տարբերաիկը ևս ուղարկվել է միջազգային կառույցներին Գերմանիան առկախում է Թուրքիայի հետ պաշտպանական ոլորտում ունեցած նախագծերը. Bild Թուրքիան պատասխան է տալու սպառնալիքներին. Չավուշօղլուն պատասխանել է Գերմանիայի արտգործնախարարին Ադրբեջանցի զինվորները և սպաները ծաղրուծանակի և ծեծի են ենթարկել հինգ թալիշ նորակոչիկի Թուրքիայի մեջլիսի սահմանադրական հանձնաժողովն ընդունել է «ցեղասպանություն» եզրույթն արգելող օրենքների փաթեթը Թուրքիայի և Հունաստանի ափերին ուժեղ երկրաշարժ է գրանցվել. կան զոհեր և վիրավորներ 20.07.2017 Հնդկաստանի նախագահ է դարձել Ռամ Նաթ Քովինդը Առաջին բանակային զորամիավորումում անցկացվել է հրամանատարական հավաք Արցախի ՊԲ մի խումբ սպաներ մասնակցել են ԿԽՄԿ սեմինար-պարապմունքներին Յագլանդը Թուրքիայի վարչապետին իր մտահոգությունն է հայտնել իրավապաշտպանների կալանավորման առնչությամբ Արցախի խորհրդարանը քննարկել է արտահերթ նստաշրջան գումարելու հարցը Հրետանին մարտունակ է, պատրաստ առաջադրանքների կատարմանը Լևոն Մնացականյանը կոչ է արել վառոդը միշտ չոր պահել Աշոտ Ղուլյանն ամերիկահայ երիտասարդների հետ քննարկել է Արցախ-Սփյուռք կապերը Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարը ՀՀ Նախագահին զեկուցել է ոլորտում իրականացվող բարեփոխումների մասին «Իսկանդեր» համալիրի հրթիռների համար արտասահմանյան հակաթույն այդպես էլ չի ստեղծվել. Օլեգ Վլադիկին Ռուսաստանն Իրաքին տանկեր կվաճառի Հայատյաց գործիչ Դողու Փերինչեքը կառաջադրի թեկնածությունը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում ԵԱՏՄ երկրները համաձայնեցնում են գազի, նավթի գնագոյացման ընդհանուր կարգը Ադրբեջանում բլոգեր Լապշինը դատապարտվել է երեք տարվա ազատազրկման
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան