Իլհամապուշ. Իլհամն իսկապես ապշել է

«Ներկա պահին 11 երկրներից 30 բլոգերներ գտնվում են Արցախում, ծանոթանում Արցախի պատմության ու մշակույթի, հետաքրքիր մարդկանց հետ և թքած ունեն «սև ցուցակի» ու Ալիևի նմանատիպ այլ «բանտիկների» վրա»,- նախօրեին այդ լուրը հայտնել է բավականին հայտնի հայ բլոգեր Տիգրան Քոչարյանը: Այդ բլոգերների թվում են` Անտոն Նոսիկը, Անտոն Մերկուրովը, Սվետլանա Բոլշակովան և այլ հայտնի մարդիկ` այդ թվում նաև Իսրայելի և Բելառուսի քաղաքացիներ:

Իսկ դա նշանակում է, որ Լապշինին չեզոքացնելու հզոր ահաբեկող գործողությունը` իրականացված երկու բռնապետերի, մեկ նորաթուխ փոխբռնապետուհու, ազգային անվտանգության նախարարարությունների, դատախազությունների, դատարանների, երկու բռնապետերի հատուկ ջոկատայինների ստորաբաժանումների մասնակցությամբ և պսակված Բաքվի օդանավակայանում շքեղ ռազմական զորահանդեսով և «ադրբեջանական պետականության ու դիվանագիտության տարած հաղթանակի» մասին մազութային ափերում արված հայտարարություններով, հակառակ ազդեցություն ունեցավ: Այդ օպերացիան նպաստեց, որ Արցախ մեկնողների թիվն աճի երկրաչափական պրոգրեսիայով:

Առհասարակ, պետք է նշել, որ բլոգեր Լապշինի հետ կատարվածից հետո հայկական երկրորդ հանրապետության հադեպ աշխարհի հետաքրքրությունը կրկնակի աճել է, ինչպես աճել է նաև սեփական աչքերով այն հողը տեսնել ցանկացողների թիվը, որի համար դաժան մարտեր են վարում համաշխարհային վերջին բռնապետերը:

Արցախում եղած բլոգերներից մեկը` Անտոն Նոսիկը, «Կենդանի մատյանում»-ում (Живой Журнал) «Գնում եմ Արցախ» վերնագրով իր գրառման մեջ Ադրբեջանի և այդ պետմիավորի, այսպես կոչված, տարածքային ամբողջականության մասին այսպիսի կարծիք է հայտնել. «Գնում եմ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն, այն հին հայկական Արցախն է: Ասում են` Անդրկովկասի ամենագեղեցիկ վայրն է:

Կարծիք կա, որ յուրաքանչյուրը, ով այցելում է այնտեղ, խախտում է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը: Դա ինձ չի հուզում, քանի որ Ադրբեջանի գոյությունն, առհասարակ, որպես անկախ պետական միավոր, ես համարում եմ պատմական անցանկլաի սխալ և թյուրիմացություն: Ինչպես մինչև 1918թ. նման երկիր գոյություն չի ունեցել, այնպես էլ վերջին դարաշրջանում աշխարհի քաղաքական քարտեզը կարող էր հրաշալի գոյատևեր առանց նրա: Ափսոս, որ այդ հոյակապ հնարավորությունը բաց է թողնվել:

Ներկայիս հարատև, ավազակապետական ընտանեկան բռնապետությունը, որտեղ մարդակեր Ռամիլ Սաֆարովին համարում են ազգային հերոս, իիկ բլոգեր Լապշինին` վտանգավոր պետական հանցագործ, ընդհանրապես արժանի չէ, որ ես հաշվի առնեմ «ճիշտ» սահմանների մասին նրա կարծիքը:

Այդ երկրի` քարտեզի վրա այսքան ժամանակ ձգելու պատճառը եղել և մնում են ածխաջրածինները: Նավթն ու գազը կազմում են ադրբեջանական արտահանման ծավալի 88.2 տոկոսը: Մինսկից Լապշինի արտահանձնումը, և հունգարական բանտից մարդասպան Սաֆարովի հաղթական ազատումը գործարքներ են, որոնց դիմաց Ադրբեջանը նավթադոլարներ է վճարել:

Ի՞նչ կմնա Ադրբեջանից, երբ այդ չվաստակած փողերը վերջանան: Կապրենք, կտեսնենք: Շատ երկար չենք սպասի»:

Իսլամական ասացվածք կա` «Ալհամդուլիլլա» կամ «Փառք Ալլահին», որը համապատասխանեցնելով ներկայիս ադրբեջանական իրականությանը` նոր արտահայտություն է ծնվում` «Իլհամդուրիլա», որը, մեծ հաշվով, արդեն վաղուց ուղեկցում է երկարաքիթ ապշերոնյան սուլթանի բոլոր նախաձեռնություններին:

Այդ բոլոր առումներով անկարողությունն էլ` տղամարդկային, ռազմական, մարդկային, բաքվեցի բռնապետին ստիպում է պարբերաբար օդը թնդեցնել իր գրոտեսկային ծուղրուղուներով, որի բազմամյա արդյունքին զգալի զիջում է անգամ բռնապետի քթի երկարությունը:

«Ցանկացած գնով մենք կվերականգնենք մեր երկրի տարածքային ամբողջականությունը: Դրա համար մենք, իհարկե, վարում ենք հաջող քաղաքականություն: Ամեն օր, ամեն տարի մենք մոտեցնում ենք այն օրը, երբ Ադրբեջանի դրոշը կծածանվի Շուշիում և Խանքենդիում, ինչպես այսօր այն ծածանվում է Լելեթեփեում և Ագդերում»,- նախօրեին Իլհամապուշը ծուղրուղու է կանչել` Նովրուզի առթիվ ելույթ ունենալով իր ընտրազանգվածի առաջ:

Չգիտեմ` ինչ է «լելեթեփեն», բայց ինչ վերաբերում է արցախյան շրջկենտրոն Մարտակերտին, որը եկվոր քոչվոր ցեղերը, նստած իրենց մազութի լճում, հարյուրավոր կմ հեռավորությունից իրենց թույլ են տալիս անվանել օտար` «ագդեր» անունով, կասեմ հետևյալը. Այս տողերի հեղինակի Մարտակերտ կատարած վերջին այցի ժամանակ, իսկապես, հաջողվել է երկու անգամ տեսնել Կասպից ծովի ափին հարող պետմիավորի դրոշը: Ճիշտ է, ասել, որ այն այնտեղ «ծածանվում» է, չեմ կարող: Ուղղակի հայկական քաղաքի որոշ բնակիչներ այդ գունավոր կտորը փռում են իրենց բնակարանների մուտքի առաջ, որի վրա մաքրում են կոշիկները: Ըստ իս` դա վերոնշյալ պետմիավորի խորհրդանիշի լիովին արժանի կիրառումն է:

Բայց այդ պետմիավորման մեջ ցնորվածը միայն Իլհամը չէ: Նրա ցնորամտության արժանի մրցակից է նաև Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովը:

Փետրվարի 24-ին անրդկովկասյան թուրքերի թաբլոիդները շշմեցուցիչ նորություն են հայտնել. «Զաքիր Հասանովը անձամբ է հայերի դեմ մարտի տարել» իրենց զզվելի ասկերախումբը։ Այդ դիվերսիան զուգադիպել է կոմերցիոն բրենդ դարձած «խոջալու»-ի տարելիցի, ինչպես նաև Մեհրիբան Ալիևային` փոխնախագահի պաշտոնում նշանակելու հետ:

Հասանովի այդ «անձնական հերոսության» արդյունքը, համաձայն վստահելի աղբյուրներից ճշտված տեղեկությունների, եղավ 16 բարձրակարգ ադրբեջանցի ասկյարների դիակները: Նրանց ևս 37 «գործընկերներ» ստացան տարբեր աստիճանի վնասվածքներ: Միևնույն ժամանակ, հայկական կողմը կորուստներ չունեցավ:

Նման խլացնող պարտությունից հետո հուսալքված «հերոս» Հասանովը որոշ ժամանակ չերևաց հասարակության աչքին: Վերջապես, երկար լռությունից հետո, հասանովյան քարոզչամեքենան ուրիշ հարմար բան չգտավ, քան ստեղծել և եթեր հեռարձակել ապատեղեկատվական հոսք`մ ասնավորապես «հայկական կողմի կորուստների» մասին: Ընդ որում, թվագրելով դրանք անգամ այն օրերին, երբ Արցախի և Ադրբեջանի սահմանին ոչ մի բախում չէր եղել: Այն մասին, թե այդ հաղորդագրություններ գրողներն ու իրենց հերոս ղեկավարը ինչ շտապողականության և խուճապի մեջ են գտնվում, վկայում է անգամ այն փաստը, որ նշված կորուստներից մեկը թվագրել են… մարտի 134-ով:

ՊԱՆԴՈՒԽՏ

 
23.04.2018 Արցախի նախագահը Երևանում հանդիպել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հետ ՀՀ նախագահն ընդունել է կառավարության հրաժարականը Վարչապետին փոխարինում է առաջին փոխվարչապետը Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն ընդունել է Արցախի նախագահին. քննարկվել է Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակ Նադյա Մուրադը հորդորում է բոլոր երկրներին ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը Արմեն Սարգսյանի հրամանագրերով նախարարներ են նշանակվել Միջազգային հանրությունը պետք է ջանքեր գործադրի Բաքվին զսպելու և առաջնագծից զինտեխնիկան հետ քաշելու ուղղությամբ. Նալբանդյան Սերժ Սարգսյանը հրաժարական է ներկայացրել ՊԲ-ն առաջնագծում ադրբեջանական ուժերի և միջոցների կուտակումների մասին վկայող նոր տեսագրություն է հրապարակել Արցախի արտգործնախարարը հանդիպել է Աբխազիայի գործընկերոջ հետ ՊՆ-ն խստորեն դատապարտում է խաղաղապահ բրիգադի մի խումբ զինծառայողների կողմից հավաքին մասնակցությունը Դամասկոսում հրթիռակոծման հետևանքով սիրիահայ է մահացել Թեհրանի Հայոց թեմի առաջնորդը զգաստության կոչ է արել Էրդողանի հակառակորդ Աքշեների ղեկավարած կուսակցությունը կմասնակցի Թուրքիայի խորհրդարանական ընտրություններին 21.04.2018 Ինչպես սահմանված է ժանրի կանոններով… Ադրբեջանում կախվել է Արցախի հանրապետության դեմ իրականացված ագրեսիայի ևս մեկ մասնակից Ալիևի օգնականն Ադրբեջանի վարչապետ է նշանակվել Հյուսիսային Կորեն հայտարարել է միջուկային փորձարկումները դադարեցնելու մասին Անցնող շաբաթվա ընթացքում հակառակորդը հրադադարը խախտել է 320 անգամ 20.04.2018 Բելառուսի նախագահը Սերժ Սարգսյանին շնորհավորել է ՀՀ վարչապետի պաշտոնում ընտրվելու առթիվ Արմեն Սարգսյանը հրաժեշտի հանդիպում է ունեցել Լիտվայի դեսպանի հետ Գարո Փայլանը Թուրքիայի իշխանություններին կոչ է արել քաղաքացիություն շնորհել ցեղասպանության զոհերի ժառանգներին Վարչապետ Սերժ Սարգսյանը շնորհավորանքներ է ստանում արտերկրի գործընկերներից Արցախ այցելելը հանցագործություն չէ. բելգիացի պատգամավորներ ՌԴ-ի զինվորական օդաչուներին Սիրիայում ռազմարշավից հետո կզինեն նոր փրկարար հանդերձանքով Բակո Սահակյանն ընդունել է բասկետբոլի Ա լիգայի առաջնությունում հաղթած «Արցախ» թիմին Թուրքիան իր ոսկու պաշարները դուրս է բերել ԱՄՆ-ից. Hürriyet Արցախի պետնախարարն ընդունել է ՀՀ ՍԱՊԾ պատվիրակությանը Ձեր մասնագիտական հմտությունները կօգնեն Հայաստանին հասնելու նոր հաջողությունների. Նազարբաևի ուղերձը Սերժ Սարգսյանին ԱՄՆ-ն մտահոգված է Թուրքիայում արտակարգ դրության պայմաններում ընտրությունների անցկացման հեռանկարով 19.04.2018 ՀՀ պաշտպանության նախարարությունում անցկացվում է զինկոմիսարիատների ղեկավար կազմի եռօրյա ուսումնական հավաք Վաղաժամ ընտրությունների առաջարկը թուրքական մեջլիսում քննարկվելու է շաբաթվա վերջին Արցախում ռազմավարական գրեթե բոլոր ուղղություններով արձանագրվել է առաջընթաց. Բակո Սահակյան Հայաստանը պատրաստ է առաջ մղել ԵՄ հետ քաղաքական երկխոսությունը. Արմեն Սարգսյանն ընդունել է Պյոտր Սվիտալսկուն Դողու Փերինչեքը Թուրքիայում վաղաժամ ընտրությունների նշանակումը համարում է իշխանությունների վախի արդյունք ՄԻԵԴ-ն Ադրբեջանի վերաբերյալ նոր վճիռներ է հրապարակել ՀՀ նախագահի հրամանագրերով երեք նախարարներ են նշանակվել Սերժ Սարգսյանը ՀՀ վարչապետի օգնականների է նշանակել Արցախի նախագահն ԱԺ նիստում ներկայացրել է 2018 թվականի ծրագրերը Լատվիայի խորհրդարանը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը Թուրքիայում յոթերորդ անգամ երկարացվել է արտակարգ դրության ռեժիմը 18.04.2018 Էրդողանը նախագահական ընտրություններում կին մրցակից կունենա. Աքշեները կառաջադրի իր թեկնածությունը Էդվարդ Նալբանդյանը նշանակվել է ՀՀ արտգործնախարար Արմեն Սարգսյանն ընդունել է ՀՀ նորանշանակ փոխվարչապետներին Ռոբերտ Քոչարյանը զանգահարել է Սերժ Սարգսյանին և շնորհավորել նրան Հադրութի ուղղությամբ ԵԱՀԿ դիտարկումն անցել է առանց միջադեպերի Ադրբեջանի Միլլի մեջլիսում տեղի է ունենում Իլհամ Ալիևի երդմնակալության արարողությունը Արցախում ՊԲ զինծառայողն ականապայթյունային մահացու վիրավորում է ստացել 17.04.2018 Հայկական ոսկու որոնման ուղեցույց՝ թուրքական հեռուստաեթերում Վլադիմիր Պուտինը շնորհավորել է Սերժ Սարգսյանին վարչապետի պաշտոնը ստանձնելու կապակցությամբ
 
Խնդիրն այլ է. Արցախին հարում են այսօր գերության մեջ գտնվող լայնածավալ հայկական հողեր, որոնց վրա ապրում է թշնամին և ամեն օր սպառնում Արցախի Հանրապետությանը։ Այս հանգամանքը ստիպում է Արցախի քաղաքացիներին և ողջ հայ ժողովրդին ապրել հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի լրացուցիչ լարման պայմաններում։ Լևոն Մելիք-Շահնազարյան